TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 26/09/2025
KARAR TARİHİ: 01/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalının, dava dışı ... ve ... Makina İmalat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine başlatmış olduğu icra takibi kapsamında 89/1 ihbarnamesi göndermiş olduğu müvekkilinİn, işbu ihbarname ve devamında gönderilmiş olan 89/2-89/3 ihbarnamelerini cevapsız bırakması sonrasında davacı müvekkili şirketin ... 2. Genel İcra Dairesi 2024/... E. sayılı dosyasında borçlu sıfatı kazanmış ve müvekkilinin malvarlığı ile banka hesaplarına haciz konulduğunu, hacizler sonrasında müvekkilinin ticari hayatının zarar görmemesi maksadıyla alacaklı ile anlaşma sağlamak ve uyuşmazlığı çözmek amacıyla 08/05/2025 tarihinde “Ödeme ve Anlaşma Protokolü” başlıklı bir sözleşme imzaladığını, işbu protokolde ... 2.Genel İcra Dairesi 2024/... E. Sayılı dosyasında borçlu olarak gözükmekte olan ... Demir Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Alacaklı ...'a olan toplam 4.563.258,34 TL(Dört milyon beş yüz altmış üç bin iki yüz elli sekiz Türk Lirası otuz dört kuruş ) tutarındaki borcu, herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ve gayrikabili rücu şekilde kabul ve taahhüt ettiğini, tarafların, bu borcun 2.250.000,00 TL'lik kısmının, vadelerde düzenlenecek ve protokolle birlikte teslim edilen çeklerle ödenmesi halinde; borçlunun işbu borç ve ilgili tüm işlemler nedeniyle başkaca hiçbir borç, sorumluluk, faiz, fer'i, tazminat, masraf, alacak veya talep altında kalmayacağı, alacaklının, protokolde yazılı ödeme dışında kalan tüm alacak, şikayet, icra takibi, dava, rücu ve sair tüm haklarından açık ve kesin şekilde feragat ettiği ve bu borçla bağlantılı olarak borçlu aleyhine gelecekte hiçbir surette yeniden icra takibi başlatılamayacağı, dava açılamayacağı ve herhangi bir hukuki veya cezai girişimde bulunulamayacağı konularında karşılıklı ve bağlayıcı bir mutabakata varıldığını kabul ve taahhüt ettiğini, Protokol ile birlikte müvekkil şirket, protokolde belirtilen 15/10/2025 vadeli, 350.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı 30/10/2025 vadeli, 350.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı 30/11/2025 vadeli, 550.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı 30/12/2025 vadeli, 500.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı 30/01/2025 vadeli, 500.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı çekleri davalıya teslim ettiğini ve protokolde olan sorumluluğu yerine getirdiğini, Davalı tarafça da iş bu protokol ile birlikte ... Genel 2. İcra Dairesi 2024/... Esas sayılı takip dosyasına, müvekkili şirket için feragat talebi gönderildiğini, ancak ... Genel 2. İcra Dairesi 2024/... Esas sayılı dosya alacağında haciz olması sebebiyle işlemin yerine getirilemediğini, müvekkilinin ticari itibarının ve iş ilişkilerinin zarar görmemesi amacıyla kendi yükümlülüğü olmamasına rağmen ... Genel 2. İcra Dairesi 2024/... E. Sayılı dosyasındaki dosya alacağına haciz konan mevcut İcra dosyalarını tespit ederek ve iş bu dosya borçlarının müvekkili şirket tarafından ödenerek kapatıldığını, davalıya ait borçların ödemelerin yapılması ile birlikte dosya alacağı hacizlerin kaldırıldığını, ... Genel 2. İcra Dairesi 2024/... Esas sayılı dosyasında müvekkili şirketin taraf sıfatı kalmadığını, ... Genel 2. İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı takip dosyasında bulunan dosya alacağı hacizlerinin; ... 4. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas Sayılı Dosyası 701.773 TL, ... 4. Genel İcra Dairesinin 2023/... Esas Sayılı Dosyası 145.835 TL, ... 2 Asliye Hukuk Mahkemesi 2025/... D.iş Esas Sayılı Dosyası 100.000 TL olup protokol kapsamında tüm edimlerini yerine getiren müvekkilinin kendi malvarlığı üzerindeki hacizlerin kaldırılması için ayrıca dosya alacağındaki üçüncü şahıs hacizlerinin kaldırılması için davalıya ait toplam 947.608 TL tutarındaki borçları ödemesi gerektiğini, bu ödemeler sonucunda, ... 2. Genel İcra Dairesi 2024/... E. sayılı dosyasındaki tüm hacizlerin kaldırıldığını, davalı lehine engellerin ortadan kalktığını, ancak müvekkilinin hukuken bu bedelleri ödeme yükümlülüğü bulunmazken, yapılan bu ödemelerin mükerrer ve sebepsiz zenginleşmeye yol açan nitelikte olduğunu, bu sebeple ... 2. Noterliği 22.05.2025 tarihli Yevmiye No'lu ihtarnamesiyle yalnızca 30/10/2025 vadeli, 350.000 TL bedelli, ... seri numaralı ve 30/11/2025 vadeli, 550.000 TL bedelli, ... seri numaralı çeklerin müvekkiline gönderilmesi ve kalan 47.608,00 TL’nin ödenmesinin talep edildiğini, davalı tarafın söz konusu ihtarnameye cevap vermediğini ve yükümlülüklerini yerine getirmekten imtina ettiğini, arabuluculuk yoluna başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığı, halihazırda, müvekkilin protokol kapsamında davalıya teslim etmiş olduğu 15/10/2025 vadeli, 350.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı 30/10/2025 vadeli, 350.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı 30/11/2025 vadeli, 550.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı 30/12/2025 vadeli, 500.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı 30/01/2025 vadeli, 500.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı çeklerin davalı tarafın elinde bulunduğunu, davalı tarafa müvekkili tarafından zaten fazladan 947.608 TL ödeme yapıldığından, 30/10/2025 vadeli, 350.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı ve 30/11/2025 vadeli, 550.000 TL bedelli, ... Bankası ... seri numaralı çeklerin bedeli olan 900.000,00-TL nin halihazırda ödendiğini, Davalının kötüniyetli olarak sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi, çekleri hukuka aykırı şekilde elinde bulundurmakta ve ibraz etme/ciro etme suretiyle tahsil yoluna gittiğini, çeklerin hukuka aykırı şekilde tedavülde bulunmasının müvekkilin ticari itibarını ve mali durumunu ciddi şekilde tehdit ettiğini, mevcut durumda telafisi güç ve imkânsız zararların doğmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, bu nedenlerle yargılama süresince müvekkilinin daha fazla zarara uğramaması amacıyla davanın kabulü ile; öncelikle 30/10/2025 vadeli, 350.000 TL bedelli, ... seri numaralı çek ile 30/11/2025 vadeli, 550.000 TL bedelli, ... seri numaralı çeklerin davalı veya üçüncü kişiler tarafından bankaya ibraz edilerek ödenmesinin ihtiyaten durdurulmasına ve bankaya ödemeden men müzekkeresi yazılmasına, fazladan ödenmiş olan 947.608,00-TL’nin çek bedellerine mahsup edilmesine, kalan 47.608,00- TL’nin 20/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan tahsiline, aksi halde mükerrer ödenen 947.608,00-TL’nin 20/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava;sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.Mahkememizce öncelikle görev hususu değerlendirilmesi gerekmiş olup; HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Somut olayda, davacı ile davalı arasında düzenlenen protokol kapsamında, davalıcının üzerine düşen edimlerin fazlasını yaptığından bahisle 947.608,00 TL'nin davalıdan tahsili talep edilmektedir.Celp edilen vergi kayıtlarına göre davalı tacir olmadığından her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi, taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı bu hususla ilgili yargılama yapma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Her ne kadar dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında, 30/10/2025 vadeli, 350.000 TL bedelli, ... seri numaralı çek ile 30/11/2025 vadeli, 550.000 TL bedelli, ... seri numaralı çeklerin davalı veya üçüncü kişiler tarafından bankaya ibraz edilerek ödenmesinin ihtiyaten durdurulmasına ve bankaya ödemeden men müzekkeresi yazılması talep edilmiş ise de,dava açılışında harçlandırılan dava konusu ''947.608,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi'' şeklinde olup, usulüne uygun harçlandırılıp dava konusu edilmeyen hususlarda karar verilmesine yer olmadığı anlaşılmakla,dava dilekçesinin görev yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davada mahkememizin görevsiz olması ve Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli bulunması nedeniyle; davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2.maddesi gereğince usulden (görev yönünden) REDDİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 20. Maddesinde öngörülen iki haftalık kesin süre içerisinde müracaat edilmesi halinde dosyanın görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yasal süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulmadığında dosya üzerinden davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin hatırlatılmasına
4-Yargılama harç ve giderlerinin esas hakkında karar verecek mahkemece hüküm ve nazara alınmasına,
Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi.01/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır