TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ:Av.
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2024
KARAR TARİHİ: 25/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2025
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/12/2024 tarih ve 2024/ Esas ve 2024/ Karar sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı sonucu Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı taraf arasında konusu müvekkili şirket tarafından belirtilen nitelik ve nicelikteki malın davalı tarafından tedarik edilmesi olan ticari mal satış sözleşmesinin 31.01.2024 tarihinde imzalandığını, işbu sözleşmeye istinaden davalı tarafın sözleşmeye konu malları tedarik etmekle yükümlülük altına girdiğini, söz konusu tedarik işlemi karşılığı olarak müvekkili şirket tarafından toplam tutarı 15.000.000,00 TL olan, her biri farklı keşide tarihli 9 adet çekin davalı tarafa teslim edildiğini, müvekkili şirketin her ne kadar tedarik etmek istediği malların yıl içindeki fiyatını sabitlemek ve malının hazır edilerek ihtiyaç halinde tedarikini talep edebilmek adına ödeme aracı niteliğindeki işbu çekleri davalı tarafa teslim etmiş olsa da sözleşme kapsamında yer alan malların, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete teslim edilmediğini, 31.01.2024 tarihli ticari mal satış sözleşmesinde "İhtiyaç duyulan mal ... Orman Ürünleri tarafından depoda bulduracaktır. Alıcı firma istediğinde tedarik edilecektir." yükümlülüğünün not altına alındığını, davalı tarafın, müvekkili şirketin ihtiyacı olan suntalamnın teslimatını gerçekleştirmediğini, sözleşmeye aykırı davranan davalı tarafın, tedarik işlemini gerçekleştirmeyerek temerrüte düştüğünü, Türk Borçlar Kanunu m.117'ye göre davalı tarafın temerrüte düşmesi neticesinde 31.01.2024 tarihli ticari mal satış sözleşmesinde herhangi bir cezai şart bulunmadığı hususu da gözetildiğinde müvekkili şirket tarafından haklı olarak ... 9. Noterliği kanalıyla 11.06.2024 tarihli, yevmiye numaralı, 31.01.2024 tarihli sözleşmedeki hususların yerine getirilmemesi, sözleşmeye konu malların teslimatının yapılmamış olması ve aradaki ticari güvenin zedelenmesi sebebiyle tek taraflı fesih ihtarı çekildiğini ve sözleşmenin feshi sebebi ile çeklerin iadesinin talep edildiğini, nitekim müvekkili şirket hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/ Esas sayılı dosyası üzerinden konkordato başvurusunda bulunulduğunu ve konkordato mühleti içerisinde yer alan müvekkili şirketin, İcra İflas Kanunu m.296 gereğince tarafı olduğu ve konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini fesih hakkına sahip olduğunu, ticari mal satış sözleşmesinde tarafların takdir yetkisini kullanarak herhangi bir cezai şart öngörmediğini, Kanun maddesinden ve yevmiye numaralı ihtardan da anlaşıldığı üzere müvekkili şirketin haklı olarak fesih imkanı bulunduğunu, müvekkili şirketin konkordato başvurusundan evvel davalı tarafın, bir süredir sözleşmeden doğan yükümlülüğünü ifa etmemesinin de müvekkili şirketin haklı olarak sözleşmeyi feshetmesi hakkına hasıl olduğunun açıkça göstergesi olduğunu, davalı taraf ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişkiye istinaden müvekkili şirketin cari hesaplarının sunulduğunu, cari hesap kayıtlarında her ne kadar müvekkili şirketin alacaklı görünse de müvekkili şirket hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2024/... E. sayılı dosyasında görülmekte olan konkordato yargılamasına davalı şirket tarafından 25.09.2024 tarihinde bir müdahale dilekçesi sunulduğunu, işbu müdahale dilekçesinde davalı tarafın müvekkili şirketten ... ... Bankası ... ... Şubesi 31.08.2024 tarihli ve ... seri numaralı, 1.600.000,00 TL tutarındaki çeke dayalı bir alacağının bulunduğunu ileri sürerek müdahale talebinde bulunduğunu, bu durumun konkordato süresi içerisinde yer alan müvekkili şirketin haksız bir müdahale talebiyle karşı karşıya kalmasına neden olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin huzurdaki davayı açmasında hukuki yararı bulunduğunu, işbu hususa ilişkin iddialarının, müvekkili ve davalı şirketin ticari defterlerinin bilirkişilerce incelenmesi neticesinde de ortaya çıkacağını, taraflarına işbu dava ikame edilmeden önce 11.10.2024 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak davalı taraf ile müzakereler sonucunda anlaşılamadığını, arz ve izah olunan nedenlerle, davanın kabulü ile ... ... Bankası ... ... Şubesi 31.08.2024 keşide tarihli, ... Seri Numaralı, 1.600.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak (çek ve buna bağlı ferileri yönünden) 488.139,16 TL'lik kısmından müvekkil şirketin İİK m.72 uyarınca borçlu olmadığının tespitine, alacağın likit olması, cari hesaplara göre müvekkili şirketin alacaklı olmasına rağmen alacağın müdahale talebine konu edilmesi nedeniyle davalının %20den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça sunulan dava dilekçesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında 31/01/2024 tarihinde ticari mal satış sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmenin konusunun alıcı davacı tarafça belirtilen nitelik ve nicelikteki malın müvekkili şirket tarafından davacıya tedarik edilmesi olduğunu, işbu sözleşme kapsamında karşı tarafça belirtilen malların müvekkili şirket tarafından tedariğinin yapıldığını, eksiksiz yerine getirildiğini ve sözleşme konusu davacı şirkete özel tedarik edilen malların hepsinin müvekkili şirket deposunda hazır edildiğini, müvekkili şirket tarafından davacı şirkete 11/06/2024 tarihinde noter kanalı ile hazır olan bu malların bir ay içerisinde teslim alınmasının ihtar edildiğini, bu ihtara karşılık davacı tarafça cevabi ihtarnamenin 13/06/2024 tarihinde müvekkili şirkete ulaştığını, ihtarnamede davacı şirketin bahse konu mallara ihtiyacı olduğu halde (ve müvekkili şirketin deposunda olmasına rağmen) malların teslimatının yapılmamış olduğunu, aradaki ticari güvenin zedelendiğini belirterek sözleşmenin tek taraflı feshedildiği ve bu sözleşme feshine istinaden verilen çeklerin iadesinin istendiğini, müvekkili şirket ile davacı arasında yapılan 31/01/2024 tarihli sözleşmede taraflarca konulan madde çerçevesinde ihtiyaç olunan malın ... Orman Ürünleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından depoda bulundurulacağını, alıcı firma olan davacı tarafından istenilmesi halinde tedarik edileceğini, ancak davacı tarafça malın tedarik edilmesi veyahut tesliminin talep edilmesi üzerine yazılı veya sözlü bir talebin söz konusu olmadığını, taraflarca imzalanan sözleşmede nakliye ücretinin davacı tarafa ait olduğunun açıkça yazılmış olduğu gözetilerek nakliyenin davacı tarafa ait olduğunun taraflarca kabul edildiğini, tüm bu hususlar çerçevesinde malın müvekkili şirketin deposunda hazır olmasına rağmen malı teslim almak için herhangi bir talepte bulunulmadığı gibi davacı tarafça nakliyeye ilişkin sorumluluğun da yerine getirilmediğini, malın yüklenmesi ile ilgili herhangi bir vasıtanın davacı tarafça gönderilmediğini, gönderildiği halde müvekkili şirket tarafından boş geri gönderilen herhangi bir vasıtanın da söz konusu olmadığını, bu çerçevede asıl olarak sözleşmenin gereğini yerine getirmeyen davacı tarafın, konkordato sürecinden hemen önce fesih yaparak konkordato sürecine girmekten kendini kurtarma çabasıyla hareket ettiğinin açık olduğunu, işbu sebeple gönderilen ihtarname ile yapılan fesihin kötü niyetli ve geçersiz olduğunu, davacı tarafın basiretli bir tacir gibi davranmadığını, davacı tarafın konkordato sürecine girmeden önce 31/01/2024 tarihli sözleşme çerçevesinde davacı taraf ile müvekkili şirket arasında belli bir ticaret yapıldığını, davacı tarafın yapılan ticaretin karşılığında müvekkili şirkete ödeme yapmadığını, yani borcunu ödemediğini, işbu sebeple müvekkili şirketinde borcuna karşılık olan kısım kadarıyla huzurdaki çeki elinde bulundurduğunu geriye kalan tüm çekleri davacı tarafa teslim ettiğini, davacı tarafın, borcunu ödemediği gibi müvekkili şirketin davacı taraf adına hususi olarak tedarik ettiği malları da teslim almadığını, müvekkilinin deposunu işgal etmek suretiyle müvekkilinin maddi zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, işbu sebeple davacı tarafın huzurdaki dava konusu çek bedeli çerçevesinde müvekkiline borçlu olduğunu, bu durumun tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile de ortaya çıkacağını, bu hususun haricinde davacı tarafça her ne kadar İİK madde 296'ya dayanarak sözleşme fesih hakkının olduğundan bahsetmiş olsa da kanun maddesinin gayet açık olduğunu, '' Borçlu, tarafı olduğu ve konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen sürekli borç ilişkilerini, komiserin uygun görüşü ve mahkemenin onayıyla herhangi bir zamanda sona erecek şekilde feshedebilir. Bu çerçevede ödenmesi gereken tazminat, konkordato projesine tabi olur. '' belirtilerek açıkça mahkemenin onayı aranmaktayken davacı tarafça böyle bir onay alınmadığı gibi sözleşmeyi erkenden feshederek, kendilerini bu sözleşme çerçevesinde haklı gösterme çabası içerisine girdiklerini, yazılı nedenlerle iddia ve savunmaları dikkate alınarak, davanın reddini ve müvekkilinin alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarının takip miktarının %20'sinden az olmayacak şekilde davacıdan tahsiline karar verilmesini talep zorunluluğu doğduğunu, beyanları dikkate alınarak davanın esastan reddine, takip miktarının %20'sinden az olmayacak şekilde tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 24/03/2025 tarihli dilekçesi ile; Müvekkilinin, ... ... Bankası ... ... Şubesi'nin 31/08/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 1.600.000 TL bedelli çekten dolayı davacının 488.139,16 TL kısmına ilişkin borçlu olmadığının tespiti için açılan menfi tespit davasını kabul ettiğini, müvekkilinin davayı kabul beyanı doğrultusunda karar verilmesini, öncelikle müvekkili aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 24/03/2025 tarihli dilekçesi ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 308 ışığında davalı tarafından kabul beyanı sunulduğunu, sunulan işbu beyana istinaden davanın haklılığının ortaya çıktığını, işbu kabul beyanı doğrultusunda karar verilmesini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, ayrıca huzurdaki davaya ilişkin olarak taraflarınca herhangi bir yargılama gideri veyahut vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir.
GEREKÇE;
6100 sayılı HMK'nın 308. ve devamı maddeleri uyarınca kabul; davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen muvafakat etmesi olup, mahkemenin ve karşı tarafın muvafakatına bağlı olmayan, kayıtsız ve şartsız hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilen, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğuran ve davaya son veren tek taraflı bir taraf işlemidir. Bu nedenlerle; mahkememizce davanın kabulüne dair beyan doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, ayrıca HMK 312. madde gereğince kabul beyanında bulunan davalının davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerinden sorumlu olup, davacı vekilinin talebine istinaden davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmeyerek, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının, ... ... Bankası ... ... Şubesine ait, 31.08.2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 1.600.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya 488.139,16 TL'lik bedel yönünden borçlu olmadığının tespitine,
2-Yasal şartlar oluşmamakla kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 33.344,78-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 8.336,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 25.008,58-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı vekilinin talebine istinaden davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
5-Davacı vekilinin talebine istinaden davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere karar verildi. 25/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır