TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :2025/
KARAR NO :2026/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/12/2025
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin uzun yıllardır otomotiv sektöründe faaliyet göstermekte olup, yaşadığı ticari zorluklar nedeniyle şirketini devretmeyi düşündüğünü, bu süreçte, daha önce güven ilişkisi bulunduğu ... adlı kişinin, müvekkili “şirketi devralmak isteyen bir alıcıyla” tanıştırmak istediğini ve bu şekilde müvekkil ... isimli kişiyle tanıştığını, ...'ın o dönemde ... Kesici Takımlar ve Teknik Hırdavat Ltd. Şti.’nin sahibi olduğunu ve bu sıfatı sayesinde müvekkilinin güvenini kazandığını, ...'in müvekkile kendisini “...” isimli firmanın sahibi olarak tanıttığını, ...'nin imzaladığı sahte bir devir sözleşmesi gösterdiğini, ayrıca çeşitli şirketlere ait olduğunu iddia ettiği fotoğraflar ve belgelerle güven telkin ettiğini, ...'in müvekkili ... firmasının üretim tesisine götürerek orada üretim yapılan bir fabrika ortamını gösterdiğini, çalışan işçiler ve makineler üzerinden müvekkilin gözünde inandırıcılık yarattığını, tüm bu davranışlar sonucunda müvekkilinin ...’in gerçekten ciddi bir yatırımcı olduğuna inandığını ve aralarında firma devri ve kiralama protokolü yapıldığını, bu protokole göre; ... Ltd. Şti.’nin 4.800.000 TL bedelle devredileceği, Kalıphane ve CNC makinelerinin 125.000 TL bedelle kiralanacağı, taraflar arasında 6 ay süreyle sabit fiyat uygulaması yapılacağı, ... firmasının tüm giderleri üstleneceği, gecikmelerde %3-%5 oranında gecikme zammı uygulanacağı kararlaştırıldığını, yapılan devir sözleşmesinde keşide edilen çeklerin yer almakta olup protokol tarihi ile de çeklerin avans çeki olarak düzenlendiğinin ortada olduğunu, ayrıca muavin defterden çeklerin deftere işlendiği tarih de çeklerin avans çeki olarak verildiğini göstermekte olduğunu, ...'in müvekkilin güvenini pekiştirmek amacıyla sahte imza sirküleri, noter huzurunda ... ve ... arasında imzalanmış devir sözleşmesi ve şirket belgeleri gösterdiğini, bunun üzerine müvekkilinin, ...’in talepleri doğrultusunda avans mahiyetinde çekler düzenlediğini ve kendisine teslim ettiğini, bu çeklerin ...'in firmayı satın almak istemesi ve satın aldıktan sonra kendi firması ile birleştireceğini iddia ettiği ... isimli firmaya düzenlenmiş olup ...'in resmi devir işlemleri gerçekleşene kadar ticaret yapalım o süreçte sen bana avans çeki ver ben de sana mal getireyim dediğini, ancak kısa bir süre sonra müvekkilinin, ...'in söz verdiği hiçbir ticari faaliyeti gerçekleştirmediğini, malların eksik ve ayıplı geldiğini, sonrasında da hiçbir sevkiyat yapılmadığını fark ettiğini, müvekkiline avans çeklerine karşılık getirecekleri bir takım mallara ilişkin fatura kesildiğini, müvekkiline fatura kesilen bir takım malların sevkiyatı yapıldıktan sonra müvekkilinden mallara işçilik uygulaması istendiğini ve müvekkilinin de mallara işçilik uyguladığını, ardından müvekkilinin bu malları üçüncü kişilere satmak istediğinde ise ... isimli firmanın malları aldığını ve biz sana yenilerini getiririz onları satarsın dediklerini, ancak yerine yeni mal getirmedikleri gibi müvekkilinin elindeki tüm malları da alıp ortadan kaybolduklarını , daha sonra yapılan araştırmalar sonucunda, ...’in ... firmasını hiç devralmadığını, müvekkiline gösterilen devir belgelerinin sahte olduğunun anlaşıldığını, bu süreçte şüphelilerin, müvekkil tarafından verilen çekleri hızlıca faktoring firmalarına temlik ederek paraya çevirdiğini, böylece haksız kazanç sağladıklarını, müvekkilinin, kendisine gösterilen sahte evraklar ve yalan beyanlarla aldatılarak çek düzenlemeye yönlendirilerek maddi zarara uğratıldığını, üstelik ...'in müvekkilinin dolandırıldığını fark edip itiraz ettiğinde, “sessiz kal, yoksa sonuçlarına katlanırsın” diyerek tehditte bulunduğunu, bu konuda ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2025/ E. Sayılı dosyası ile şikayete ilişkin soruşturma yürütüldüğünü, müvekkilinin, firmasını devredeceğine dair olan inancı ile bu süreçte hem kendisinin para kazanabilmesi için ... parça tedarik teklifini kabul ettiğini hem de paraya ihtiyacı olduğu için karşı tarafın firmasını devralacağına olan inancı ile eğer ki parça tedariğine ilişkin teklifi redderse ...'in firmayı devralmaktan vazgeçmesinden çekindiğini, müvekkilinin davalı tarafa böyle bir borcu bulunmadığını, davalı tarafın tacir olduğunu, tacirlerin de alacak ve borç durumlarının ticari kayıtlarında yer almasının, hem Ticaret Hukuku Borçlar Hukuku ve hem de Vergi Hukuku yönünden kanunî bir zorunluluk olduğunu, müvekkiline ait söz konusu çek sebebi ile alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafın, çekin gerisindeki temel ilişkinin neye dayandığını, gerçek bir ticari ilişki ürünü olup olmadığını ve gerçekte böyle bir alacağın varlığını ticarî defter ve diğer ticari kayıtları ile ispat etmekle yükümlü olduğunu, tüm bu nedenlerle borçlu olmadıklarını ispatlamak adına işbu davayı açmalarının hasıl olduğunu belirterek davaya konu çeklerin iptaline ve taraflarına iadesine, davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Usulüne uygun teblige rağmen davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava çekler sebebiyle borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.6100 sayılı HMK'nın dava dilekçesi içeriğini düzenleyen 119.maddesi şu şekildedir :''Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:a) Mahkemenin adı.
b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri.c) Davacının ... numarası.ç) Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri.d) Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri.e) Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri.f) İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği.g) Dayanılan hukuki sebepler.ğ) Açık bir şekilde talep sonucu.h) Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası.HMK. m. 119/2'de; "Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde dava açılmamış sayılır." şeklindeki düzenleme ile verilen kesin süre içinde eksikliğin tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği emredici hüküm olarak düzenlenmiştir.
Somut olayda; 6100 sayılı HMK 119/1-ğ maddesinde "açık bir talep sonucu" eksiksiz bir şekilde olması gerekirken tüm bu unsurların yer almadığı anlaşılmış; davacı vekiline talep sonucunda yer alan dava konusu çeklerin muhatap banka bilgilerini bildirmesi için kesin süre verildiği, davacı tarafça dava konusu çeklerin muhatap bilgilerine ulaşılamadığını beyan ettiği görülmüştür. Eldeki davada HMK m.119 hükmünde belirtilen ve zorunlu unsurların bulunmaması nedeniyle HMK madde 119/1-ğ uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usuli bir zorunluluk haline gelmiştir.Bu açıklamalar ışığında davacının talebi hakkında açılmamış sayılması kararı vermek gerekmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK m.119/1-ğ hükmü gereğince, AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00.-TL harçtan peşin alınan 68.053,84.-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 67.321,84.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 4.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2026 Başkan e-imza Üye e-imza Üye e-imza Katip e-imza Full & Egal Universal Law Academy