TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLİ:Av.
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 26/06/2025
KARAR TARİHİ: 18/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ile davalı tohum firması arasında imzalanan 2024 yılı içinde ... Bölgesi Ayçiçek Tohumluk Üretim Sözleşmesi uyarınca tarafların Ayçiçek tohumu yetiştirmek üzere anlaştıklarını, yapılan anlaşma gereği müvekkilinin tarlasında davalı firma için tohumluk üretecek davalı firmanında bu tohumlukları anlaşmanın 13.maddesinde yazılı olan fiyat üzerinden satın alacağını, anlaşma gereği ekim yapıldığını, müvekkilinin tüm yıl mahsulün bakımını ve yetiştirilmesini firma yetkililerinin direktifleri çerçevesinde yaptığını, sezon sonunda tohumluk ayçiçeklerinin davalı firma tarafından hasat edildiğini, müvekkilinin teslim ettiği ürün miktarı karşılığı 07.10.2024 tarih ve ... belge nolu 278.294.29. TL bedelli e-müstahsil makbuzunun davalı firma tarafından tanzim edildiğini, düzenlenen müstahsil makbuzundaki bedele mukabil müvekkiline 13 Haziran 2024 tarihinde 58.018.56 TL ve 146.797.47.TL olmak üzere iki ödeme yapıldığını, bakiye 73.478.26 TL'nin takip tarihine kadar ödenmediğini, ... 5.Genel İcra Müdürlüğü'nün 2025/... sayılı dosyasıyla açılan takibe davalı tarafça hiçbir haklı gerekçe ileri sürülmeksizin 07.05.2025 tarihinde itiraz edildiğini, ... Arabuluculuk Bürosuna ... büro dosya numarası ile başvuru yapıldığını, görüşme sonucu taraflar arasında anlaşamama yönünde 18.06.2025 tarihli son tutanak tanzim edildiğini, müvekkilinin davalı taraftan alacaklı olduğunun sabit olduğunu, müvekkilinin mahsulü teslim ettiği, davalının miktar ve fiyatlandırma yaptığı, müstahsil makbuzu kestiği bunu mali kayıtlarına işlediğinin açık olduğunu, müvekkilinin alacağını sürüncemede bırakmak amacıyla yapılan itirazın iptal edilmesi ve takibin devamına karar verilmesi için mahkemeye başvurma zorunluluğu doğduğunu, sunulan ve açıklanan nedenlerden dolayı; davalı tarafın haksız ve mesnedsiz itirazının iptaline,yapılan itirazın haksız olduğundan ve takibin durmasına sebebiyet verdiğinden davalının en az %20 oranında olmak üzere mahkemece takdir edilecek daha yüksek oran üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...'ın müvekkili şirket ile aralarında tohumluk ayçiçeği sözleşmesi imzalandığını, hasat sonrası müvekkili şirket tarafından 278.294,29 TL bedelli müstahsil makbuzu düzenlenmesine rağmen eksik ödeme yapıldığını iddia ettiğini, ancak davacının kötü niyetli olup, bu iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, itirazın iptali talepli huzurdaki davanın konusu icra takibine konu asıl alacak tutarının 58.018,56 TL olup, icra takibinde müstahsil makbuzunun 58.018,56 TL'lik kısmının ödenmediğinin iddia edildiğini, ancak söz konusu tutarın 13/06/2024 tarihinde davacıya ödendiğini, davacının dava dilekçesinde ise iddiasını genişleterek müstahsil makbuzuna göre 73.478,26 TL eksik ödeme yapıldığını iddia ettiğini, iddianın genişletilmesine muvafakatleri olmadığını müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu olmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında Ayçiçek Tohumluk Üretim Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin 13. Maddesinde ürün bedelinin ne şekilde hesaplanacağının belirtilmiş olup, taraflar arasında bu konuda uyuşmazlık bulunmadığını, davacının iddiasının müstahsil makbuzundaki tutarın eksik ödendiği yönünde olup kesinlikle eksik ödenmenin söz konusu olmadığını, sözleşmenin 9. Maddesinde "......alıcı uygun görüğü takdirde yetiştirici namına alet ekipman alarak yetiştiriciyi borçlandırabilir. Bu avans ödemeleri ürün bedelinden mahsup edilir. Ayni ve nakdi avanslardan gelir vergisi stopajı ve diğer yasal kesintiler yapılır.......yetiştiricilere hasattan sonra yapılacak ödemede, avans ödemesi adı altında ödeme tutarı kadar mahsup edilir....." hükmünün yer aldığını, sözleşmenin 10. Maddesinde ise tarımsal tüm işlemler ve işçiliklerin yetiştiriciye ait olduğunun bildirildiğini, sözleşmenin ürün bedelinin ödenmesi başlıklı 14. Maddesinde de "Alıcı, yetiştiricilerin bu sözleşme ve onunla ilgili maddelerinden doğan bir cümle ayni ve nakdi borçları ile kanuni kesintilerini (stopaj, bağkur, borsa kesintisi, damga vergisi vs.) yine bu sözleşmeden ve sözleşmenin ilgili maddelerinden doğan ve alıcı kayıtları esas alınarak tahakkuk ettirilecek alacaklarından mahsup edip, kalan bakiyeyi yetiştiriciye öder...." denildiğini, somut olayda ise müvekkili şirketin sözleşmenin ilgili maddeleri doğrultusunda davacı için toplamda 283.973,77 TL tutarlı müstahsil makbuzu düzenlemiş olup, ödenecek tutarın ise 278.294,29 TL olarak belirtildiğini, ancak müstahsil makbuzunda da açıkça ve ayrı bir kalem olarak belirtildiği üzere bu tutarın içinde ödemesi müvekkili şirket tarafından yapılan işçilik ücretinin de (fiyat farkı kalemi) bulunmakta olup, bu tutarın müvekkili tarafından işçi çavuşuna ödendiğini, müstahsil makbuzunda görünen fiyat farkı bedelinin sözleşmenin 10. Maddesi çerçevesinde müvekkili şirketin ödediği işçilik bedeli olup müvekkili şirketin gelir vergisi düşülmüş hali ile 71.428,26 TL işçilik ödemesi yapıldığını, yine müvekkili şirketin tohumluk beyannamesi alabilmesi için yetiştiricinin ...'ne üye olması gerekmekte olup, müvekkili şirketin davacı adına ...'a 2.050,00 TL'de üyelik aidatı ödediğini, bu durumda müstahsil belgesinde ödenecek tutar olarak belitilen tutardan işçilik ödemesi (fiyat farkı kalemi) ve ... ödemesi düşüldüğünde (278.294,29 - 2.050,00 - 71.428,26 = 204.816,03 ) 204.816,03 TL kalmakta olup, müvekkili şirket tarafından davacıya ödenen tutarların toplamının da 204.816,030 TL olduğunu, bu sebeple davacının herhangi bir bakiye alacağı bulunmadığını, sonuç olarak; müvekkili şirketin sözleşme ve düzenlenen müstahsil makbuzu kapsamında ödemesi gereken tüm tutarı eksiksiz bir şekilde ödemiş olup, eksik ödenen bir bedel bulunmadığını, bu sebeplerle haksız ve kötü niyetli iddialarla açılan huzurdaki davanın reddi gerektiğini, açıklanan ve Mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; haksız, mesnedsiz ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, davacının haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
Dava; ... 5. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir. HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Somut olayda, dava, taraflar arasındaki 2024 Yılı ... Bölgesi Ayçiçek Tohumluk Üretim Sözleşmesi kapsamında davalı tarafça düzenlenen 07.10.2024 tarih ve ... belge nolu 278.294,29-TL bedelli e-müstahsil makbuzu gereğince ödenmeyen bakiye alacağa yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, celp edilen ticaret sicil ve vergi kayıtlarından davacı tacir olmadığından her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi, taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı, dava konusu ihtilafa bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 18/11/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır