TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :.
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 24/07/2025
KARAR TARİHİ: 09/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirket nezdinde ... Kapsamlı İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen ... Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Tic. Ve Taah. A.Ş.'ye ait polietilen hattının ... adına altyapı çalışması yapan ... İnşaat Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 21.10.2023 tarihinde maddi hasara uğradığını, hasarın meydana geldiği 21.10.2023 tarihinde ... İnşaat Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yürüttüğü altyapı çalışmalarının ... adına yapılmış olup yapılan ekspertiz incelemeleri ve kaza raporları sonucunda ... İnşaat Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin kusurlu olduğunun görüldüğünü, TBK md.49'un'' Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'', TBK Md.116'nın '' Borçlu, borcun ifasını veya bir borç ilişkisinden doğan hakkın kullanılmasını, birlikte yaşadığı kişiler ya da yanında çalışanlar gibi yardımcılarına kanuna uygun surette bırakmış olsa bile, onların işi yürüttükleri sırada diğer tarafa verdikleri zararı gidermekle yükümlüdür.... Uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat, ancak kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa, borçlunun yardımcı kişilerin fiillerinden sorumlu olmayacağına ilişkin anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.'' şeklinde olduğunu, mezkur olay nedeniyle sigortalı polietilen hattında yapılan ekspertiz incelemesi neticesi belirlenen 1.774,69 USD hasar bedelinin 30.04.2024 tarihinde sigortalıya ödendiğini, hasar tazminatını ödeyen müvekkili şirketin TTK md.1472 gereğince sigortalısının haklarına halef olduğundan bu kanuni halefiyete dayanılarak haksız itirazın iptali amacıyla mahkemeye başvurma zarueti hasıl olduğunu, TTK Madde 1472 VI – Halefiyet '' (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.'' davalı ...'nin mezkur hadise nedeniyle sigortalının uğradığı zarardan TBK 116 "Yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluk" hükmü gereği sorumlu olduğunu, dosya içerisinde mübrez eksper raporunda da yer aldığı üzere; dava konusu hasarın davalı ... adına ihale yolu ile çalışan ... İnşaat'ın yürüttüğü alt yapı çalışmaları sonucunda meydana geldiğini, ... BAM, 3. HD., E. 2021/ K. 2021/ T. 12.7.2021 tarihli kararının "...Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece davanın diğer davalı .... Açısından reddedilmesinde herhangi bir hukuki isabetin bulunmadığını, delillerin hatalı değerlendirilmesi neticesinde oluşan yanlış kanılar nedeniyle Yerel Mahkemenin tesis ettiği kararın hukuka aykırı olduğunu, istinaf taleplerine konu karar ile davalı yüklenicinin sözleşme uyarınca işi alt yükleniciye yaptırması halinde de sorumlu olacağı hususunun nazara alınmadığını, sözleşme ve yazılı/kesin delil ile ispata dair emredici nitelikteki HMK hükümlerinin mevcudiyetine rağmen davalının ... açısından reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yangın çıktığı esnada tadil işlemini yapan ...ya metal/sac kesim işine ilişkin tüm talimatların davalı-yüklenici tarafından verilmesi nedeniyle davalının TBK 116 maddesi uyarınca da ...'nın ifa yardımcısı olarak da verdiği zarardan ayrıca sorumlu olduğunu, ...'ya davalı şirket çalışanı tarafından emir ve talimat verildiği hususunun ceza dosyası ile sabit olmasına ve ceza dosyası ile sabit olan maddi vakalarının hukuk hakimi tarafından bağlayıcı olmasına rağmen ceza mahkemesinin maddi vaka tespiti ve davalının ifa yardımcısının eylemlerinden sorumluluğunun hükümde hiçbir şekil ve surette nazara alınmadığını, yüklenici-davalının, iş sahibi-sigortalının şahıs ve mal varlığı değerlerini korumadığını, iş sahibi - sigortalının zarara uğramasına sebebiyet verildiğini, davalı - yüklenicinin metal/sac kesimi işinin izolasyon malzemesinin tutuşmasına sebebiyet vereceği hususunda iş sahibi - sigortalıyı uyarmadığını, bu suretle davalı - yüklenicinin aydınlatma ve uyarma borcuna aykırı davrandığını, bu hususların gözetilmeden davalı .... hakkında davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, alınan ekspertiz raporunda belirlenen zarar miktarı ile Yerel Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında belirlenen zarar miktarları tutarları arasında bariz bir çelişkinin mevcut olduğunu, bu çelişkinin giderilmeksizin ihtilafta karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; ilk derece mahkemesi kararın KALDIRILMASINA, ...KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi..." şeklinde olduğunu, Mahkeme huzurundaki davadan önce sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili hususunda karşı tarafa başvurulmuşsa da bu başvurunun sonuçsuz kaldığını, karşı tarafın dava konusu borcu ödememesi sebebiyle ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. sayılı dosya ile ilamsız icra takibine geçildiğini, ancak davalının haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet verdiğini, ... Arabuluculuk Bürosunun 2025/ Büro - 2025/ Arabuluculuk dosya numarasına kayıtlı başvuru ile hukuk uyuşmazlıklarında ticari dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesi karşı taraf ile anlaşma sağlanamadığını, açıklanan ve Mahkemece re’sen göz önünde bulundurulacak nedenlere binaen; davalının ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazlarının iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalı yanın %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama ve icra giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın haksız ve yersiz olup, yasal dayanaktan yoksun olduğunu, zaman aşımı itirazının yetki ve görev itirazı ile husumet itirazlarında bulunduklarını, işbu davada davacı tarafın dava dilekçesinde de beyanda bulunduğu üzere " ... adına altyapı çalışması yapan ... İnş.Taahhüt San.Tic.Ltd.Şti. tarafından sigortalı Bursagaz a ait hatta verilen maddi hasar " olarak icra takibi yoluna başvurduğunu, müvekkili idarenin itirazına istinaden mahkeme huzurundaki işbu davanın ikame olunduğunu, davacı tarafın hizmet kusuru iddiasında bulunmakta olup, mevcut emsal karar uyarınca İdare Mahkemelerinin görevli olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesi ile ... Genel Müdürlüğü’nün hizmet kusuru bulunduğunu ileri sürerek taraflarına karşı icra takibi başlattığını, ... Genel Müdürlüğünün 2560 sayılı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile 5393 sayılı Belediye Kanunu ve ilgili özel mevzuat hükümleri uyarınca kamu tüzel kişiliğine haiz bir kamu kurumu olduğunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-b maddesi uyarınca idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan ihlal edilenler tarafından açılacak tam yargı davaları idari yargı yerinde görüldüğünü, hizmet kusuruna dayalı tazminat taleplerinin de bu kapsamda olduğunu, ...’ın yerleşik içtihatlarında da (örneğin ... 10. Dairesi’nin 2020/ E., 2021/ K. sayılı ve benzeri kararlarında) açıkça belirtildiği üzere idarenin yürüttüğü kamu hizmetinden kaynaklanan zararların tazmini isteminin idari yargının görev alanına girdiğini, somut olayda davacının ileri sürdüğü iddiaların tamamen ... Genel Müdürlüğü’nün yürüttüğü su ve kanalizasyon hizmetinden kaynaklı olup, özel hukuk ilişkisine değil, idarenin kamu gücüne dayalı faaliyetinden kaynaklanan bir hizmet kusuruna dayandığını, dolayısıyla uyuşmazlığın çözüm yerinin 2577 sayılı Kanun uyarınca İdare Mahkemeleri olduğunu, Adli yargının görevli olmadığının açık olup, görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece re ’sen dikkate alınması gerektiğini, husumet itirazında bulunduklarını, davacının da dava dilekçesi ve eksper raporunda ... adına altyapı çalışması yapan ... İnş. Ltd.Şti. tarafından maddi hasar verildiğinin belirtildiğini, gerek ihale sözleşmesi gerekse teknik şartnamede ... olarak sorumluluğunun olmadığı ve verilen zararların yüklenici şirket tarafından karşılanacağının yer aldığını, esas sorumlunun ... firması adına icra takibi yapılıp davanın sadece müvekkiline yöneltilmesinin kabul edilemeyeceğini, davaya ilişkin sorumluluğun ... firmasında olup davanın ilgili şirkete açılması gerektiğini, davanın usulden reddi gerektiğini, yabancı para üzerinden ilamsız icra takibi başlatılırken alacaklının takip talebinde ve ödeme emrinde alacağın Türk Lirası karşılığını açıkça göstermesinin zorunlu olduğunu, alacağın TL karşılığının gösterilmemesi hâlinde usulüne uygun bir takip başlatılmış sayılmayacağını, dolayısıyla açılan davanın usulden reddi gerektiğini, Yabancı para üzerinden başlatılan icra takibinde takip talebinde ve ödeme emrinde alacağın Türk Lirası karşılığının gösterilmemesi halinde usulüne uygun açılmış geçerli bir takip bulunmadığından itirazın iptali davasının usulden reddi gerektiğini, ... 3. HD, E. 2025/617, K. 2025/1082, 24.02.2025 tarihli kararının '' Başvurucu davacı vekili, yabancı para cinsinden açılan icra takibinde "USD" seçilmesi halinde, sisteme müdahale imkanı olmadan, 14. basamakta sistemin doğrudan Merkez Bankası kayıtlarından aldığı "TL" rakamı üzerinden belirlediği harç miktarını doğrudan tahsil ettiğini, yine ... sisteminin hazırladığı takip talebinin dosyasına aktarılması, takip talebine göre ödeme emri düzenleyerek, tebliğ edilmesi işlemi de ... üzerinden İcra Müdürlüğü tarafından yapıldığını, ... sisteminin başvurucuya, yabancı para birimi ile ilgili yapılacak takibe ekleme veya açıklama yapabilme imkanı vermediğini, döviz talepli takiplerde ... sistemi kullanılarak yapılacak icra takip taleplerinde, dava konusu takipte ... sisteminin adım adım izlenmesi, takipte ekleme, değiştirme yapılamaması veya hiçbir şekilde sisteme müdahale imkanının bulunmaması nedeniyle icra takibinde yabancı para cinsinden alacağın TL karşılığının gösterilmemesi durumunun farklı kararlara yol açtığını belirtilerek ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığının giderilmesini talep etmiştir. Somut olayda, takip dosyalarının incelenmesinde; takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmeden takip başlatıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmesinin takip talebinde bulunması gerekli zorunlu unsur olduğu (Dairemizin 09.09.2024 tarihli ve 2021/ E., 2021/ K. sayılı ilamı ve 31.05.2022 tarihli ve 2021/ E., 2022/ K. sayılı ilamı ile ... 12. Hukuk Dairesinin 10.12.2024 tarihli ve 2024/ E., 2024/ K. sayılı ilamı ve 03.12.2024 tarihli ve 2024/ E., 2024/ K. sayılı ilamı), bu konuda ... yazı cevabına göre sistemsel bir sorunun da olmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Açıklanan sebeplerle uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 15.02.2024 tarihli ve 2023/ E., 2024/ K. sayılı kararının gerekçesi açısından genel hatları ile Dairemiz emsal kararlarına da uygun olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın yukarıda ayrıntılı şekilde açıklanan doğrultuda giderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR: 1.Yabancı para üzerinden başlatılan icra takiplerine TL karşılığı değerinin yazılmasının zorunlu olduğu ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin kesin nitelikteki kararları arasındaki görüş ve uygulama uyuşmazlığının bu şekilde giderilmesine, 2. Dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine,3. Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için ... Genel Sekreterliğine gönderilmesine, 24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.'' şeklinde olduğunu, bahsedilen karar uyarınca alacaklının yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığını takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerektiğini, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmemiş olup usulüne uygun açılmış geçerli bir takip olmadığından, bu hususun da itirazın iptali davası bakımından dava şartı olduğundan davanın reddi gerektiğini, davacı sigorta şirketinin genel müdürlüğe rücu etmesinin mümkün olmadığını, Sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğunu, Sigortanın kişilerin karşılacakları zarar ve masrafa sebep olan olayların ekonomik sonuçlarından kendilerini korumak için önceden tedbir alma gereksiniminden doğduğunu, Sigorta şirketlerinin varlık nedenlerinden dolayı serbest piyasa koşullarında sigortalılara sundukları bu hizmetlerinin karşılığında sigortalılar tarafından sigorta şirketlerine düzenli olarak prim adı altında ödemeler yapıldığını, prim adı verilen bu ödemelerin risk ortaya çıkmadığı sürece sigorta şirketlerinin tamamen kazancına dönüştüğünü, Sigorta şirketinin sigortalı ile yaptığı sözleşme uyarınca ödemeyi taahhüt ettiği ve bu nedenle ödemek zorunda olduğu riziko zararı prim havuzundan karşılandığını, Genel Müdürlüğün kusuru olduğu söylenen olgunun sigorta şirketince önceden bilerek ve isteyerek kabullenilmiş rizikodan başka bir şey olmadığını, bu nedenle sigorta şirketinin Genel Müdürlüğe rücu etmesinin mümkün olmadığını, bahse konu olayda, 18/03/2024 tarihli ekspertiz bulguları sonuç ve kanaat kısmında belirtilen '' Teknik şartname incelendiğinde 9/29 da Özel Şartlar başlığı altında 'Ayrıca 3.şahısların çeşitli sebeplerle ... yukarıda detayları verilen yer altı ve yer üstü malvarlıklarına vereceği zararlar teminata dahildir.' Notuna istinaden hasarın poliçe kapsamında olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.'' ifadesi ile sigortalı sigorta ettirilirken bu türden risklerin yaşanabileceği öngörüsüne dayanılarak sigorta ettirildiğini, Sigortanın bu riskleri karşılamaması halinde sigorta ettirmenin bir önemi kalmayacağını, yine eksper raporu 5. Sayfa risk gözlem başlığı altında '' sigortalı firmanın faaliyet alanının büyüklüğü gözönünde bulundurularak benzer hasarların meydana gelmesi muhtemeldir.'' İfadesi ile sigortanın zaten bu durumu öngördüğünü ve karşılanacağını teminat altına aldığını, dava dışı sigortalı olasılığı yüksek olan kazanın oluşumunu önleyecek tedbirlerden hiçbirini almadığını, tek taraflı düzenlenen eksper raporunda bu duruma ilişkin hiç bir değerlendirme bulunmadığını, tek taraflı ekspertiz raporu ile iddia olunan hasar bedelinin fahiş olup, kabulünün mümkün olmadığını, icra inkâr tazminatına itiraz ettiklerini, arz etmiş oldukları ve mahkemece dikkate alınacak olan gerekçeler uyarınca; haksız davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise açıklamaları doğrultusunda davanın reddine, borç likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı taraf aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, dava konusu yerde çalışmayı yapan ...'a davanın ihbarına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
Dava; ... 2. Genel İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
İİK'nın 58/3. maddesinde; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 60/1-1. maddesinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (... 3. Hukuk Dairesi 24.02.2025 tarih, 2025/E. 2025/ K.)
... 2. Genel İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının, ödeme emrinde gösterilmediği, itirazın iptali davasının görülebilmesi için geçerli bir takibin varlığı şart olduğu, geçerli bir takibin bulunmaması halinde itirazın iptali davasının dinlenilmesine olanak olmadığı, somut olayda, davalı hakkında usulüne uygun açılmış geçerli bir takip olmadığı, bu hususun da itirazın iptali davası bakımından dava şartı olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın usulden REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 943,92-TL harçtan mahsubu ile bakiye 328,52-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 4.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT göre belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davcıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE, 09/12/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır