TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACILAR:1-
2-
3-
VEKİLİ: Av.
DAVALI:
VEKİLİ: Av.
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/05/2023
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların, davalı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak icra takibini başlattığını, alacaklı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak, ödenmesine rağmen elinde bulunduğu senetleri icraya koyduğunu, alacaklı tarafın davacıların bağlı bulunduğu ve takibe dayanak senetlerin oluşmasına sebebiyet veren kurumu tahliye etmek gayesinde olduğunu, bu nedenle, bahse konu senetlerin ödenmiş olmasına rağmen icra takibine konu ederek davacılar karşısında avantaj sağlayıp cebri icra baskısı altında tutmak suretiyle tahliye etme saiki ile icra takibini başlattığını, takibe konulan senetlerin icra takibinden oldukça süre önce ödendiğini, ödeme dekontlarının açıklama kısımları incelendiğinde düzenleme tarihlerinin, senet bedellerinin ve senet numaralarının da aynı olduğu açıkça anlaşılacağını, bahse konu senetlerin ödenmediğinden bahisle, davalı tarafça haksız ve hukuka aykırı şekilde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/ D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, bu karara karşı itiraz edildiğini ve mahkemece itirazlarının kabul edilerek ihtiyati haciz kararının talepten önce yapılan ödeme sebebiyle kaldırılmasına karar verildiğini, bu nedenle, takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle, borcu, işlemiş/işleyecek faizi, faiz oranını ve tüm fer'ilerini kabul etmediklerini, bu nedenle davanın kabulü ile borçlu olmadığının tespitine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın müvekkili şirketin tahliye gayesi ile ödenmesine rağmen senetleri icra takibine koyarak cebri icra baskısı ile tahliye amacı ile kötü niyetle hareket ettiğini ve senet bedellerinin ödendiğini ileri sürdüğünü, kiracı şirkete her türlü kolaylık sağlandığını, yıllarca ödeyemediği kiralar için yapılandırma yapıldığını. ... Zeytincilik Gıda İnşaat Ambalaj İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. ile ... Eğitim Hizmetleri A.Ş. Arasında 27.03.2018 tanzim tarihli, 01.09.2018 kira başlangıç tarihli kira sözleşmesi akdedildiğini. Davacıların ödendiğini ileri sürdükleri ve senet bedeline ilişkin olarak ödendiğini ileri sürdükleri ödemeleri yapan ... Eğitim Hizmetleri A.Ş. Olduğunu. ... Eğitim Hizmetleri A.Ş.'nin ödemeleri ... Zeytincilik Ltd. Şti. hesabına yaptığını. Taraflar arasında halen süren bir kira akdi bulunduğundan tahsil edilen para karşılığı güncel kira alacağına ilişkin fatura tanzim edilip ... Eğitim Hizmetleri A.Ş.ye gönderildiğini. Parayı ödeyen kiracı şirketin bu paranın senet bedeline istinaden ödendiğini, güncel kira parasına ilişkin olmadığı itirazını yapmadığını. Ödenen paraların güncel kira borcuna sayılıp kiracıya kira faturası tanzim edildiğini, kiracı ... Eğitim Hizmetleri A.Ş.'nin bu faturaları alıp ticari defterlerinde gösterdiğini, fakat ödediği paranın dava konusu senetlere ilişkin olduğu itirazını yapmadığını, ödediği senet aslının iadesini talep etmediğini. Bu nedenle davanın reddini, davacı aleyhine %20 den az olmamak kaydı ile tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
07/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davalının ibraz edilen ticari defterlerini, 2018-2019-2020-2021-2022-2023 yılı 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde ... sistemine yüklediği, Dava dışı firmanın 2018-2019-2020-2021-2022-2023 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu süresi içinde tasdik ettirildiği, Tarafların İncelenen defter kayıtlarına göre; davalının dava dışı firmaya düzenlediği bütün faturaların kaydının dava dışı firmada da olduğu, kayıtlar arası farkın ödemelerden kaynaklı olduğu,Davalının incelenen defter kayıtlarına göre dava dışı firmadan 152.136,50TL ALACAKLI göründüğü,Dava dışı firmanın incelenen defter kayıtlarına göre davalıya 111.436,50TL BORÇLU göründüğü,Kayıtlar arası farkın (152.136,50TL- 111.436,50TL)-40.700,00TL olduğu, izahatı raporun V- Kayıtların Karşılaştırılması maddesinde ayrıntılı olarak açıklanmış olup, 40.700,00TL kayıt farkı dava dışı şirketin muhasebe kayıt hatalarından kaynaklı olduğu,Davalının dava dışı şirketten 152.136,50TL Alacaklı olduğu,Davaya konu olan senet ve ödeme dekontları, davalı kayıtları ile karşılaştırıldığında; senet ödeme tarihinde davalı firma kayıtlarında havale açıklamasıyla senet tutarları kadar ödemenin mevcut olduğu, (Mevcut senetleri senet olarak defter kayıtlarına yansıtmamıştır. Bankadan yapılan senet ödemesi açıklamalı havaleleri kayıtlarına yansıtmıştır.)Davaya konu olan senet ve ödeme dekontları dava dışı firmanın kayıtları ile karşılaştırıldığında; bankadan yapılan senet ödemesi açıklamalı 2 adet 50.000TL 'yi havale olarak kayıt ettiği, 31.12.2022 tarihinde 264.300,00TL tutarlık kayıt ile kalan 200.000,00TL senet tutarını, ödeme olarak toplu kayıt ettiği, ( Dava dışı firma kayıtlarında bankadan yapılan 50.000,00TL “lik havalelerden 4 adeti kayıtlarına işlememiştir. Senet olarak verildiğinden 264.300,00TL'lik kaydın, 200.000,00TL bu işlem için yapıldığı anlaşılmıştır. Kalan 64.300,00TL muhasebe kayıt hatalarından kaynaklandığı tespit edilmiştir)Davacının 29.05.2023 kayıt tarihli beyan dilekçesinde; “Kiralanan bu taşınmaz, boş kargir bir fabrika vasfında iken, müvekkilimizin buraya yaklaşık 2.000.000,00 TL'lik bir yatırımı ile okul haline gelmiştir. Bu yatırıma ilave olarak alacaklı görünen taraf da bahse konu taşınmaza birtakım harcama yapmış ve bu harcamalarının karşılığı olarak bahse konu senetler düzenlenmiştir. Alacaklı görünen taraf harcamalarını müvekkil itiraz edenlerin imzasını alarak garantiye almak istemiştir.” şeklinde davacının beyanlarından verilen senetlerin kira paraları ile ilgili olmadığı anlaşılmaktadır. Defter kayıtları incelendiğinde; davalının düzenlediği tüm faturalar kira parası faturası olduğu, bankadan gönderilen senet ödemesi açıklamalı 50.000,00TL “lik 6 adet havale toplam 300.000,00TL tutarın davalı ve dava dışı şirkette kira paralarına mahsup edildiği ve mahsup sonrası davalının, dava dışı firmadan 152.136,50TL daha Alacaklı olduğu,Tarafların beyanlarına göre; Davaya konu 50.000,00TL'lik 6 adet 300.000,00TL tutarındaki senetler, kira parası olarak verilmediği, davalının yaptığı bakım onarım giderine karşılık verildiği beyan edildiğinden; davacıların davalıya 300.000,00TL senet borcu, 9.333,22TL faiz borcu olmak üzere toplam 309.333,22TL Borçlu olduğu,Bankadan gönderilen senet ödemesi açıklamalı 50.000,00TL “lik 6 adet toplam 300.000,00TL havale tutarları kira parası olarak mahsup edilmeyip, senetlere mahsup edilmesi gerektiği, Sayın Mahkemenizce kabulü durumunda; davacıların davalıya borçlu olmadığı, Davalının dava dışı şirketten (300.000,00TL*152.136,50TL) - 452.136,50TL alacaklı olduğunu" bildirmiştir. ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/ Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/ Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, davacılar tarafından düzenlenen bonoların davacı tarafından üçüncü kişi ... Şirketi tarafından ödendiği iddiası ile borçlu olunmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.Davacılar; senetlerin, dava dışı ... şirketi ile davalı arasındaki kira ilişkisinde davalının, kira sözleşmesine istinaden, kiralanan taşınmazın okula dönüştürülmesi amacıyla, kendi taşınmazında yapmış olduğu bir kısım yatırımların teminatı olarak verildiğini 29.05.2023 tarihli beyan dilekçesi ile ileri sürmüştür.Davalı ise, senetlerin, yine aynı kira sözleşmesine istinaden, ödenmeyen kira bedellerine ilişkin verildiği, bono ödemelerinin yine dava dışı ... tarafından yapıldığı ve karşılığında kira bedeli faturası tanzim edildiğini ileri sürmüştür.
Taraflar arasında, bonoların hangi amaçla tanzim edildiğine dair yazılı bir anlaşma bulunmamaktadır.Yine bonoların keşidecisi davacılar olup, dava dışı ... şirketinin herhangi bir kambiyo yükümlülüğü altına girmediği görülmektedir.Davacı tarafça, bono ödemelerinin yapıldığına dair dekontlar dosyaya sunulmuş, bu dekontlardaki ödemelerin geçerli olduğu davalı tarafça da kabul edilmiş, fakat bu ödemelerin aylık kira borcuna ilişkin yapıldığı ileri sürülmüştür. Oysa dekontlar incelendiğinde dava dışı ... şirketinin yaptığı ödemeleri, bonolara ilişkin yaptığını açıklama kısmına yazdığı açıkça görülmektedir.Türk Borçlar Kanunu'nun 83. Maddesi "Borcun, bizzat borçlu tarafından ifa edilmesinde alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlu, borcunu şahsen ifa etmekle yükümlü değildir." şeklinde olup, bono borcunun üçüncü kişi tarafından ödenmesi noktasında bir engel bulunmamaktadır.Yine Türk Borçlar Kanunu 104. Maddesi "Birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir. Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır." şeklinde olup, borçluya bu noktada bir seçimlik hak tanındığı görülmektedir.Dava dışı şirket, ödemeyi, davacıların düzenlemiş olduğu bonolara ilişkin yaptığını açıkça beyan ettiğinden, davalının iddia ettiği şekli ile, ödemenin kira borcuna ilişkin kesilen faturaya istinaden yapıldığının kabulü mümkün görülmemiş, ödemenin davacıların düzenlediği bonolara istinaden yapıldığının kabulü gerekmiştir.Dava dışı ... şirketinin kira borçlarına ilişkin yargılamanın ... ... dosyasında devam ettiği görülmekle birlikte, aynı bonoların o dosyada alınan bilirkişi raporunda kira borcundan mahsup edildiği görülmekte ise de, bu husus mahkemesince değerlendirilecek bir husus olduğundan, bu noktada ayrıca bir araştırmaya gerek görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle davacıların aşağıda dökümü yapılan altı adet bonodan doğan borcunu, dava dışı şirketin ödediği gözetildiğinden, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Yine davalının dekontlarda açıkça yazmasına rağmen haksız olarak takip başlattığı ve bu noktada kötü niyetli olduğu gözetildiğinden, aleyhine haksız takip tazminatına hükmetmek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle; davanın kabulü ile; Davacıların davaya konu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı takip ve :50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/02/2023 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/11/2022 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/09/2022 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/10/2022 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/12/2022 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/01/2023 Vade Tarihli bonolar yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine takibin haksız ve kötüniyetli olduğu gözetilerek takibin %20si oranında hesaplanan 62.027,46-TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜ ile; Davacıların davaya konu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı takip ve :50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/02/2023 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli,22/11/2022 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/09/2022 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/10/2022 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/12/2022 Vade Tarihli bono,50.000,00 TL Miktarlı 25/06/2021 Tanzim Tarihli, 22/01/2023 Vade Tarihli bonolar yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine takibin haksız ve kötüniyetli olduğu gözetilerek takibin %20si oranında hesaplanan 62.027,46-TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 21.185,47-TL harçtan, peşin olarak alınan 5.296,38-TL harcın mahsubu ile bakiye 15.889,09-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 1.764,50-TL yargılama gideri, 5.296,38-TL peşin harç, 179,90-TL başvurma harcı toplamı olan 7.240,78-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 49.621,97-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
5-7155 Sayılı Kanunun 23. maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.200,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2025
Katip
✍e-imzalı
Hakim
✍e-imzalı