TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ: Av.
DAVALI:
VEKİLİ: Av.
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/11/2024
KARAR TARİHİ: 27/02/2025
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin borçlu olduğu 31.07.2024 tarihli ... seri nolu 200.000 TL bedelli çekin 150.000 TL'sini arkadaşı ...'ın banka hesabından 11.09.2024 tarihinde ciro zincirindeki ... Enerji İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi hesabına ödendiğini. İşlem açıklamasında ödemenin bu çek ile ilgili olduğunu çekin tarihi ve seri nosunun açıkça yazıldığını. Buna rağmen 22/10/2024 tarihinde müvekkiline 190.392,41-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını. Müvekkilinin bu borcun büyük kısmını ödemiş olmasına rağmen icra takibi ile mağdur durumda olduğunu. ... firması çeki ciroladığını müvekkiline bildirmediğini ve müvekkilinden bu çekin ödemesini aldığını. ... firmasının kendinden sonraki cirantaya bu ödemeyi bildirip bildirmediği konusunda müvekkilinin haberi olmadığını. Bu nedenle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalı yana tahmini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: ...'in keşidecisi olduğu; ... ... Şubesi ... seri numaralı 31.07.2024 tarihli, keşide yeri; ... olan 200.000,00-TL keşide edilip dava dışı ... Enerji İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili bankaya teslim edildiğini. Çekin süresinde ilgili bankaya ibraz edildiğini ancak karşılığının olmaması sebebiyle ödenmediği hususu çekin arkasına şerh edilerek müvekkili bankaya iade edildiğini. Çek bedelinin ödenmediğini. ... banka alacakları icra dairesinin 2024/... E. Sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını. Ödeme emrinin usulüne göre dosya borçlularına tebliğ edildiğini ve takibin kesinleştiğini. Kambiyo senedinin mahiyeti gereği ibraz edildiğinde yetkili hamiline ödenmesinin gerektiğini. Ancak söz konusu çeke ilişkin ödeme ciro zincirindeki ciranta ... Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hesabına 11.09.2024 tarihinde yapıldığının iddia edildiğini. Fakat çekin yetkili hamili müvekkili banka olduğunu. Çek bedeli ibraz sürelerinde, ibraz edildiğinde müvekkili bankaya ödenmesinin gerektiğini. Bu bağlamda davacı tarafın kusurlu olduğunu. Bu nedenle davanın reddini, icra takibinin davacı yönünden devamını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMSİ VE GEREKÇE:
Dava çekin harici olarak ödendiği iddiası ile çek kaynaklı borç bulunmadığı ve dolayısıyla bu hususun tespiti istemli menfi tespit davasıdır. Davaya konu çek incelendiğinde, çekin keşidecisinin davacı olduğu ve çekin hamiline düzenlendiği, ilk ciroyu "..." isimli kişinin yaptığı, ikinci ciroyu "... Enerji" isimli şirketin yaptığı, son ciroyu ise davalı olan "... Bankası A.Ş."'nin yaptığı, bu haliyle ibraz edilen çekin karşılıksız çıkması üzerine davalı tarafından davacıya karşı icra takibine girişildiği görülmektedir.Davacı yalnızca çek bedelinin 150.000,00 TL'lik kısmının, ikinci ciranta olan ... Enerji'ye makbuz karşılığında ödendiği iddiası ile davalıya ilgili takipte 150.000,00 TL'lik kısım yönünden borçlu olunmadığının tespitini istemiş ise de; çek kural olarak yetkili hamilin çeki bankaya ibrazı halinde çek hesabı karşılığından ödenir. Çek eğer haricen ödenecekse dahi, çek bedeli ödendiğinde çekin fiziken yetkili hamilden teslim alınması gerekmektedir. Çekin hamil yetkili hamile ödenmesi akabinde çekin teslim alınmaması, yetkili hamilin ciro imkanını ortadan kaldırmayacağı gibi, keşidecinin de çeki ibraz edecek olan yetkili hamile ödeme borcunu sona erdirmez. Dolayısıyla davacının, dava dışı ... firmasına yapmış olduğu ödeme karşılığında çeki teslim almaması, çekin ciro edildiği davalıya ödeme borcunu sona erdirmeyeceğinden, davacının yapmış olduğu ödeme bir kötü ödeme niteliğinde olduğundan ve "kötü ödeyen iki kez öder" ilkesi gereği davacının davalıya borçlu olduğu kabulü ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekli ile hüküm tesis edilmiştir.Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcı ile arabuluculuk ücreti 3.600,00-TL'nin toplamı olan 4.215,40-TL'den peşin alınan 2.561,63-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.653,77-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde ... olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı. 27/02/2025
Katip
✍e-imzalı
Hakim
✍e-imzalı