TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
(Görevsizlik )
ESAS NO: 2022/
KARAR NO: 2022/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av
Av.
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2021
KARAR TARİHİ: 02/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/06/2022
... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 30/12/2021 tarih, 2021/... Esas ve 2021/... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine, mahkememize tevzii edilen İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özele; Davalı/borçlu 2019 yılı Bireysel Katılımı Desteklenen Sektörel Nitelikli Uluslararası Fuarlar Listesinde yer alan ve 22-25 Ağustos 2019 tarihleri arasında .../...’da düzenlenmiş olan ... Fuarı’na katıldığı, bu sebeple davalı firmaya Ticaret Bakanlığı’nın 2017/ sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar’ı kapsamında fuar destek ödemesi yapıldığı, davalı firma, 06.09.2019 tarihli “Taahhütname” ve aynı tarihli “Beyanname” ile 2017/ Sayılı Karar çerçevesinde Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu’ndan kendilerine herhangi bir sebeple haksız ve fazla ödeme yapılması halinde, haksız yere yapılan destekleme ödemelerini faiziyle birlikte iade edeceklerini kayıtsız ve şartsız olarak kabul ettiği, Ticaret Bakanlığının 24.08.2020 tarihli sayılı yazısında 2017/ sayılı Tebliğe İlişkin Uygulama Usul ve Esasları genelgesi çerçevesinde, ... Birlikleri Genel Sekreterliklerinin firmalardan başvuruya ilişkin gerekirse ilave bilgi ve belge talep ederek fuar katılım ödemelerinin Genelgede belirtilen ödeme usullerine uygunluğunun incelenmesi, Genelge’nin 10.maddesine aykırı şekilde ödeme biçimleri barındıran destek başvuruları olan firmalara destek ödemesi gerçekleştirilmiş olunması halinde, haksız ödemelerin 10.12.2014 tarih ve sayılı Bakanlık talimatında belirtilen usuller takip edilerek geri alınması gerektiği belirtildiği, Müvekkil, 26.08.2020 tarih ve sayılı borçlu firmaya yazmış olduğu yazıyla, fuar katılım bedellerinin ödeme usullerinin incelenebilmesini teminen stant kira bedelinin katılımcı adına yetkili organizatör hesabına veya faturada açıkça belirtilen hesaba ödendiğini gösterir banka onaylı ödeme belgelerinin davalı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından Elektronik İmza Kanunu standartlarına uygun şekilde tarafına iletilmesi gerektiği, ayrıca belirtilen şekilde belgelerin gönderilmemesi durumunda bahse konu fuar hak edişine ilişkin AATUHK hükümleri uyarınca geri alma işlemi uygulanacağı belirtildiği, müvekkil, 30.09.2020 tarih ve -....2020/- sayılı yazısıyla borçlu firmaya; 26.08.2020 tarihli yazısına yönelik muteber belge ibrazı gerçekleştirilemediğinden bahisle AATUHK hükümleri uyarınca geri alma işlemi uygulanacağını ve bu sebeple davalıya ödeme yapıldığı 19.12.2019 tarihinden itibaren hesaplanan yasal faiz ile birlikte 123.407,38 TL’nin ... ... ... Bankası ... Şubesi’ndeki DFİF hesabına en geç 7 gün içinde yatırması gerekliliğini bildirdiği, müvekkil Birlik vermiş olduğu destek bedelini davalıdan talep etmesine rağmen bu tutar davalı tarafından ödenmediği için ... 18. İcra Müdürlüğünün 2021/... E. sayılı icra dosyası ile 09.08.2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, akabinde dosya yetki itirazı nedeniyle yetkili adliyeye gönderilmiş ve ... İcra Müdürlüğünün 2021/... E. sayılı dosyası üzerinden görülmeye başlandığı, borçlu/davalı icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş ve takip durdurulduğu, davalı/borçlunun itirazına istinaden tarafımızca 23.09.2021 tarihinde arabuluculuğa başvurulmuşsa da, 18.10.2021 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmesinde de borçlu tarafla anlaşılamadığı, bu kapsamda borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazının iptali için işbu davayı açma zorunluluğu hâsıl olduğu belirtilerek ... İcra Müdürlüğü 2021/... E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın takip öncesi işlemiş faizi ve takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar işleyecek 6183 Sayılı Kanun gereği kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş olması sebebi ile %20'den az olmamak kaydı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davanın müvekkilin yerleşim yeri olan ... Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) açılması gerekmekte olduğunu, bu nedenle yetki itirazımız bulunduğunu, kaldı ki, alacak zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın iddiaları gerçeği yansıtmadığını, müvekkil firma mobilya üretimi hususunda ... ilçesinin en önde gelen firmalarından birisi olduğu, İhracat ağırlıklı çalışmakta ve her zaman yeni pazar araştırması ve yeni pazarlara katılma hususunda inovatif bir yapıya sahip olduğu, belirtilen tarihlerde .../...'da düzenlenen ... fuarına katılım sağlandığı, bununla alakalı, uçak biletleri, otel rezervasyonları ve ödemeleri, fuar yerine ilişkin görüntüler de mevcut olduğu, kaldı ki, işbu fuara katılım ... Fuarcılık Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi vasıtasıyla gerçekleştirildiği, bu nedenle ... Fuarcılık Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi'ne de davanın ihbar olunmasını talep ettikleri, müvekkil firma sergilemek istediği ürünlerini haftalar öncesinden fuarın yapılacağı şehre göndermiş, yine aynı şekilde fuara katılım sağlayacak personelin uçak biletleri satın alınmış, otel rezervasyonları fuarın oluşturabileceği yoğunluk nedeniyle de haftalar öncesinden ayarlanmış ve ilgili ödemelerin yapıldığı, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte, ... - ... arasında bankacılık sektöründe büyük sıkıntılar yaşandığından, anlaşmaların eksikliğinden, para transferlerinde ödenen yüksek bankacılık komisyonlarından, daha da irdelemek gerekirse bazı bankacılık işlemleri için doğrudan ...'den para transferlerinin gerçekleştirilememesi nedeniyle ... merkezli bankalardan para transferleri yapılmak zorunda olduğu da ... İhracatçılar Meclisi tarafından da sıklıkla belirtildiği, bu hususun ... Birliği ve ilgili diğer yerlere müzekkere yazılarak sorulmasını talep ettikleri, bu nedenlerle para transfer işleminin müvekkil firma tarafından, banka vasıtasıyla yapılmış olması imkansız hale geldiği, ayrıca bu husus detaylıca düşünüldüğünde, yabancı bir ülkede bankacılık işlemlerinin imkansız olması durumunda, müvekkilin fuara katılımının iptal etmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğu, diğer taraftan düşünürsek, ortada bir fuar vardır, bu fuara müvekkil firma tarafından katılım sağlandığı, dolayısı ile sadece banka vasıtasıyla ödeme yapılmamış olması (asla kabul anlamına gelmemekle birlikte) işbu destek ödemesinin iadesinin istenmesi de hukuka ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu belirterek davanın reddine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
Dava: ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.Dava ilk olarak ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/... esasına kaydedildiği, mahkemece yapılan yargılama sonucu; 30/12/2021 tarih, 2021/... Esas ve 2021/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile;" Dosyanın incelenmesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuki niteliği itibariyle ticari bir dava olduğu, ticari davalara bakma görevinin Ticaret Mahkemelerine ait olduğunun TTK'nın ilgili maddelerinde düzenlendiği , 6335 sayılı yasa ile değişik TTK 5/3 maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü ilişkisinden çıkartılıp görev ilişkisine dönüştürüldüğü, ... Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı (01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen) gereğince "... Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin ... ilinin mülki sınırları" olarak belirlendiği, HMK'nın 114. maddesi uyarınca görevin dava şartı olup, HMK'nın 115. maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınabileceği anlaşıldığından HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince görevsizlik sebebiyle dava şartı yokluğundan dava dilekçesinin usulden reddine , dava dosyasının görevli ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine..." karar verilerek dosyanın mahkememize tevzi edildiği görülmüştür. HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Somut olayda; dava, 6183 sayılı Amme Alacaklıların Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümlerinden kaynaklanan itirazın iptali davası olup, davacı tacir olmadığından, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı anlaşıldığından bu hususla ilgili yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, dosya mahkememize ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/12/2021 tarih, 2021/... Esas 2021/... karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderildiğinden ve her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın resen ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Dosya mahkememize ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/12/2021 tarih, 2021/... Esas 2021/... karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderildiğinden ve her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın resen ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır