TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ: Av.
Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/04/2023
KARAR TARİHİ: 27/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2025
... 1. Tüketici Mahkemesi'nin 20/02/2025 tarih 2023/ Esas 2025/ Karar sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı sonucu, Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının işleteni ... bulunduğu plakalı aracın 07.10.2021-07.10.2022 tarihleri arasında ... nolu Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, 10.05.2022 tarihinde davalının işleteni bulunduğu müvekkili şirket sigortalısı ... plakalı otobüsün ... Caddesinden ani çıkış yaptığını, ... Caddesinden gelen dava dışı ... plakalı araca-motorsiklete sol ön kısmı ile çarptığını ve kaza mahalinde durmayıp ayrıldığını, ... plakalı otobüsün olay yerini terk ettiğinin kamera kayıtları ile de tespit edilerek trafik kazası tespit tutanağında belirtildiğini, 10.05.2022 tarihli kaza sonrasında düzenlenen trafik kazası tespit tutanağına göre olay yerini terk eden davalı sigortalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK ‘nın 57/1-A maddesine göre (kavşaklara yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamamak ve ilk geçiş hakkını vermemek) kusurlu bulunduğunu, dava konusu kazanın ardından kazaya karışan motorsikletteki hasarın tespiti için ekspertiz raporları hazırlandığını, buna göre dava dışı ... plakalı motorsikletin pert olduğu rayiç değeri olan 14.000-TL’den sovtaj 6.500-TL düşülerek hasarına ilişkin 27.10.2022 tarihinde 7.500,00-TL araç işletenine müvekkili şirket tarafından ödeme yapıldığını, müvekkili şirket tarafından olay yeri terk sebebiyle dava dışı ... plakalı araç işletenine ödenen tutarın davalıdan rücuen tahsiline ilişkin ... 3.icra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile girişilen icra takibine davalı tarafından borcu bulunmadığı ileri sürülerek itiraz edildiğini, itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, müvekkili şirket tarafından 17.02.2023 tarihinde arabulucuya başvurulduğunu, tarafların anlaşamamaları üzerine 10.03.2023 tarihinde 2023/ Başvuru Dosya Numaralı 2023/ Arabuluculuk Numaralı arabuluculuk son tutanağı düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından dava dışı ... plakalı araç işletenine ödenen tutarın davalıdan rücuen tahsiline ilişkin ... 3.İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile girişilen icra takibine ilişkin davalının itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılmayı amaçlayan ve yasa yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigorta türü olduğunu, her ne kadar kaza esnasında olay yerinin terk edilmiş olması sebebiyle sigortalı araç sürücüsünün kimliği bilinmemekte ise de 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibinin aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur ibaresinin yer aldığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95-(2) maddesinde de; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesine yer verildiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları '' Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı'' başlığı altında düzenlenen B.4 maddesinde; ''Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.'' denilmek suretiyle sigortalıya rücu edilebilecek hususların belirtildiğini, f bendinde de ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması'' durumununda sigortalıya rücu edilebilecek hususlar arasında açıkça düzenlendiğini, davalının işleteni bulunduğu ... plakalı araç sürücüsünün kazadan sonra olay yerini terk etmesinin haklı sebebe dayanmadığının açık olduğunu, her durumda sigortalı araç sürücüsünün en kısa sürede ilgili kolluk birimine başvurması gerekirken bunu yapmadığını, taraflar arasında güven ve iyiniyet esasına dayanan sigorta sözleşmelerinde gerek sigortalının gerekse sigortacının haklarını kullanırken ve yükümlülüklerini yerine getirirken iyiniyetle hareket etmesi esas olup rizikonun gerçekleşmesinden sonra doğru ihbar yükümlülüğü altında bulunan sigortalı araç işleteninin bu yükümlülüğe uymadığının orta olduğunu, davalı tarafından işleteni bulunduğu ... plakalı aracın yargılama esnasında satılması söz konusu olabileceğinden müvekkili şirketin hak ve alacaklarının dava süresince güvence altına alınabilmesi ve dava sonunda infazının sağlanabilmesi için davalıya ait ... plakalı aracın üçüncü kişilere devrini engellemek amacıyla ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ve şartı ile müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ... 3.icra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile girişilen icra takibine ilişkin yapılan haksız itirazın iptaline, fazlaya ilişkin alacak ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla takip konusu alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal (sonradan lehimize değişen ve artan oranlarda) faiziyle birlikte takibin devamına ve davalıdan alınarak müvekkili şirkete verilmek üzere alacağın % 20’sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılmış bulunan davaya dayanak olan icra takibi ve huzurdaki dava haksız olup reddi gerektiğini, müvekkilinin aracının kaza mahalinden kaçmadığını, müvekkiline ait araç özel halk otobüsü olup o gün ... hattında çalıştığını, ... hattının ... Mahallesi ile ... Universitesi Tıp Fakültesi arasında seyreden bir hat olduğunu, kaza esnasında yolu kapatmamak ve otobüs içerisinde bulunan özellikle hastaneye gitmeye çalışan yolcuları da mağdur etmemek adına kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü olan diğer taraf ile anlaşarak kaza tespit tutanağını tur bitiminde son durakta tuttuklarını, meydana gelen kazada asıl kusurlu olanın ... plakalı aracın sürücüsü olduğunu, ... plakalı aracın sürücüsü kusurlu olduğunu da bildiğinden ötürü sanki müvekkilinin kaza mahallini terketmiş gibi polise giderek tutanak tutturduğunu, polise yalan beyanda bulunmak suretiyle kazanın oluş şeklini çarpıttığını ve meydana gelen kazayı kendinin haklı olacağı şekilde senaryo ettiğini, taraflar arasında düzenlenen kaza tespit tutanağında görüleceği üzere ... plakalı aracın sürücüsü müvekkiline ait aracın sol arka tekerleğine çarptığını beyan ettiğini ve bu beyanının altına imzasını attığını, ayrıca taraflarca çizilen kroki de bu beyanla paralellik gösterdiğini, ancak polis tarafından tutulan tutanakta ise gerçek dışı olarak ön tekerleğe çarptığını beyan ederek müvekkilinin kusurlu olmasını sağladığını, bu sebeple polis tarafından düzenlenen tutanağı kabul etmediklerini, ayrıca ... sigorta ettirenin (veya sürücünün) salt olay yerinden ayrılmasını bir rücu nedeni saymadığından bu halleri kast veya ağır kusur hallerinden biri olarak görmediğini, ... bu son görüşünde olay yerini terk etmek %100 kusur sayılabilirse de %100 kusurun yani tam kusur kasdi hareket veya ağır kusur demek olmadığı gerekçelerine dayandığını, yine, ...'a göre sigortalı sürücünün tam kusurlu olduğu, geceleyin araç kullanarak yol kenarına park etmiş araca çarpıp olay yerinden kaçmış olması onun kastı veya ağır kusuru olarak nitelendirilemeyeceğini, müvekkiline ait aracın kaza yerini terketmediğini, müvekkiline ait aracın halk otobüsü olması ve aracın kazanın meydana geldiği gün Üniversite Tıp Fakültesine gitmek isteyen yolcuları taşıdığından ötürü kaza anında hem kaza yapılan yolu trafiğe kapatmamak adına hem de hastaneye gitmek isteyen yolcuları mağdur etmemek için kazaya karışan diğer araç sürücüsü ile anlaşarak kaza tutanağı sonra tutulmak üzere kaza mahalleinden birlikte ayrıldıklarını ve son durakta kaza tespit tutanağının birlikte tutulduğunu, meydana gelen kazada müvekkilinin aracının kusurlu olmadığını, karşı tarafın müvekkilinin şöförü ile birlikte tutanak tutmuş olmasına rağmen bu tutanağı yok sayarak polise yalan beyanlarda bulunmak suretiyle yeni bir tutanak tutturduğunu, yapmış oldukları açıklamalar ve Mahkemece re'sen göz önüne alınacak tüm nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan müvekkilini icra tehdidi altına sokan ve hakkında icra takibi yaparak iş insanı olan müvekkilinin bankalar nezdinde kredi puanının düşmesine ve bu konuda bankalar ile sıkıntı yaşamasına sebebiyet veren davacı şirket aleyhine %40'tan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Kaza tespit tutanağı, ... 3. İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, ... Sigorta A.Ş. poliçe ve hasar dosyası, ödemeye ilişkin kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 10/05/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. ... 3. İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı vekili tarafından davalı aleyhine, 16/01/2023 tarihinde, 7.500,00-TL asıl alacak, 149,79-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.649,79-TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının 24/01/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu görülmüştür. Davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için ... no.lu 07/10/2021-07/10/2022 vadeli zorunlu trafik sigortası poliçesi tanzim edildiği, sigortalının davalı olduğu görülmektedir. Sigortalı ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği 10/05/2022 tarihli trafik kazası neticesinde zarar gören ... plaka sayılı aracın 7.500,00-TL tutarındaki onarım bedelinin 27.10.2022 tarihinde davacı şirket tarafından ödendiği görülmüştür.Dava ilk olarak ... 1. Tüketici Mahkemesi'nde açılmış olup, görevsizlik kararı öncesi ... 1. Tüketici Mahkemesince taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ve ibraz edilen deliller kapsamında, meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumlarının ve gerçek zararın tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişilerin 02/09/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür. 02/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;1–) ... Plaka Sayılı Otobüs Sürücüsü ...’ın: Dava konu trafik kazasının oluşumunda; Karayolları Trafik Kanunu'nun (53/b–5), (57/a), (81/a, b, d), Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (102/b–7), (109/b–8), (152/a, b, ç) ve (157/a–6, 8) maddeleri ile, yine aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/f) '' Doğrultu Değiştirme Manevralarını Yanlış Yapma '', (84/h) '' Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama '' maddelerini ihlal ettiğinden % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... Plaka Sayılı Motosiklet Sürücüsü ...’ın otomobilinin arka kısımlarında meydana gelen hasarın oluştuğu davaya konu trafik kazasının oluşumunda; Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden atfı kabil kusuru olmadığı, dava dışı ...’ya ait ... plakalı 2020 model ... marka ... Motosiklet tipi araçta 10.05.2022 tarihli trafik kazası kaynaklı hasar bedelinin KDV dahil 19.251,42 TL hesaplandığı, kaza tarihi itibariyle yapılan piyasa araştırması sonucu, dava dışı ... ait ... plakalı 2020 model ... marka ... Motosiklet tipi aracın 2.el rayiç bedelinin 14.000 TL olarak tespit edildiği, hasar boyutu, bedeli ile araç rayiç değerinin dikkate alınması ile yapılan değerlendirilme sonucu araç onarımının ekonomik olmadığı, pert- total edilmesi gerektiği, hasar dosyasının incelenmesi ile dava dışı ...’ya ait ... plakalı 2020 model ... marka ... Motosiklet tipi aracın, hasarlı hali değeri için ihale
yapıldığı ve 6.500 TL satıldığı belirlenmekle sovtaj bedelinin 6.500 TL olduğu, davacı sigorta şirketinin dava dışı ...’ya ait ... plakalı 2020 model ... marka ... Motosiklet tipi araç için ödediği tazminatın=14.000-6.500 =7.500 TL olduğu, 7.500 TL sı hasar tazminatının davacı sigorta şirketi tarafından 27.10.2022 tarihinde 7.500 TL hasar tazminatını araç malikine ödediği yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı sigorta şirketi, davalı sigortalı adına kayıtlı araç sürücüsünün meydana gelen kaza sonrasında olay yerini terk iddiasına dayalı olarak, üçüncü kişiye ödediği hasara ilişkin tazminat bedelini rücuen tahsiline yönelik takibe itirazın iptalini istemiştir.Kaza sonrasında davalı araç sürücüsünün kaza tespit tutanağına göre kaza mahallini terk ettiğine ilişkin kayıt bulunmaktadır.Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebileceği düzenlenmiş olup, ayrıca sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan ödemenin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, kazadan sonra olay yerinin terk edilmesi de bu kapsamda düzenlenen teminat harici hususlardandır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının " zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı" başlıklı B.4/f bendinde düzenlenen "f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," hükmü yer almaktadır.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.f. maddesi gereği, sigortalı, sürücünün olay yerine terk etmiş olması durumda ancak; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi; bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Olay yerini terkin zorunlu nedenlerden kaynaklanmamış olması halinde davacı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu gerçek zarar ile sınırlı olarak, sigortalısından talep edebilir. Olay yerini terk etmenin zorunlu hal nedeniyle olduğunu somut şekilde ispat külfeti, sigorta şirketine değil, sigortalıya aittir.Dava konusu somut olayda, meydana gelen kazada davalı sigortalı araç sürücünün kaza yerini terk ettiğinin trafik kazası tespit tutanağı ile sabit olup, dosya kapsamından olay yerini terkinin yukarıda sayılan tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeni ile olduğu ispat edemediği anlaşılmakla, bu halde olay yerini terk nedeni ile rücu şartlarının oluşmuştur.Davacı tarafça, ... plaka sayılı aracın hasarı için yapılan 7.500,00-TL tutarındaki ödemenin alınan bilirkişi raporuna göre tespit edilen hasara ilişkin zararı aşmadığı, uygun olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, davacı tarafça, ödememin tamamı için davalı sigorta ettirene Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ’nın B.4. maddesi uyarınca rücu edebileceği anlaşılmakla, Mahkememizce dava ve takip talebi dikkate alınarak davanın kabulü ile, davalının ... 3. İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasına itirazının iptali ile, takibin talepnamedeki miktar ve koşullar ile birlikte devamına karar verilmiş, ayrıca alacak likit olmayıp, yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının ... 3. İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasına itirazının İPTALİ ile, takibin talepnamedeki miktar ve koşullar ile birlikte DEVAMINA,
2-Alacak likit olmayıp, yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 7.649,79-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 385,40-TL harç, 5.400,00-TL bilirkişi ücreti ve 378,25-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 6.163,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/11/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır