TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2026/
KARAR NO: 2026/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/03/2026
KARAR TARİHİ: 30/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davalı taraf ile davacı şirketin güç kaynağı jcl-1500w, başlık diode lazer epilasyon, ekran ve makine parçaları alım satımı hususunda anlaştığını, davacının talep edilen tüm parçaları, davalı karşı tarafın ... diye bir şirket kurduk kargoyu onun adına şu adrese gönderin" demeleri üzerine, peyder pey farklı zamanlarda, davalı tarafın bildirmiş olduğu adrese kargoladığını, sonrasında davacının "fatura keseceğiz bana vergi levhası gönderin" demesi üzerine de davalı karşı taraf kendi vergi levhasını gönderip "buraya kesebilirsin" beyanı ile icra takip dosyasına ibraz edilen faturayı kestiğini, bir süre sonra davacının malzemelerin parasını talep ettiğini, ancak yapılan tüm görüşmelere rağmen davalının malzemelerin parasını göndermekten imtina ettiğini, alacağın tahsili amacıyla ... 1.Genel İcra Müdürlüğü'nün 2026/ E. Sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalı tarafın itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla icra dosyasında yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın likit olması sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesi talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davacının iddiası, müvekkilin vergi mükellefiyetinin başlangıç tarihi ile açıkça çeliştiğini, kargo kayıtlarında yer alan alıcı ve teslimat bilgileri müvekkil ile uyumlu olmadığını, müvekkil ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki kurulmadığını, müvekkilinin ticari defterlerinde yer almayan faturalar nedeniyle, malın teslim edildiğini veya hizmetin ifa edildiğini ispat yükünün fatura düzenleyicisi (davacı) üzerinde olduğunu, müvekkil aleyhine başlatılan ... 1. Genel İcra Dairesi 2026/... esas numaralı dosya içeriğinde bulunan ilama dayalı belge içerisinde davacı alacaklı şirketin yetkilinin sunmuş olduğu değişik tarihleri içerir ve davalı şirket yetkilisi ile karşı tarafı olan kişi arasında ki ... yazışmaları içeriğinde açıkça ticari ilişkinin davacı şirket ile karşı taraf olan ... arasında olduğu ve bu durumunda bizzat davacı tarafından sunulan içeriği davacı tarafça kabul edilmiş ... yazışmalarında açıkça görüldüğünü, bu ... yazışmaları da müvekkilin davacı taraf ile dava konusu faturadan kaynaklı herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını beyanla davanın reddine, davacı aleyhine, İİK m. 67/2 uyarınca alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına , yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi beyan dilekçeleri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; faturaya dayalı alacağın tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3. maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Ayrıca TTK’nın 1463. maddesinde de, önce 17. maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalarla birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalıya “Güç Kaynağı Jcl-1500w”, “Başlık Diode Lazer Epilasyon”, “Ekran” ve “Makine Parçaları” satıldığı iddiasına dayanılarak düzenlenen 16/10/2025 tarihli, ... numaralı e-arşiv faturası kapsamında toplam 465.000,00-TL bedelli alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla uyuşmazlığın, taraflar arasındaki mal satışına ilişkin faturaya dayalı alacak ilişkisinden kaynaklandığından eldeki davanın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmış olup, davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleriyle ilgili bulunması gerekmektedir.Davacı şirketin tüzel kişi tacir olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ancak davalı gerçek kişi yönünden yapılan araştırmada; ... ve ... Odasında adına kayıtlı herhangi bir kaydın bulunmadığı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 06/04/2026 tarihli cevabi yazısı ve ekindeki sicil kayıtlarına göre ise; davalının 15/10/2025-28/02/2026 tarihleri arasında "Kozmetik ve Kişisel Bakım Malzemeleri Perakende Ticareti" faaliyet konusu ile işletme hesabı esasına göre mükellefiyet kaydının bulunduğu, dosya arasına alınan 2025 yılı yıllık gelir vergisi beyannamesi ve işletme hesabı özetinin incelenmesinde ise dönem içinde satın alınan emtia tutarının 3.166,67-TL, dönem içinde elde edilen hasılatın 1.662,68-TL olduğu, ticari kazanç hanesinde yalnızca 1.503,99-TL zarar kaydı bulunduğu görülmüştür.Bu haliyle, davalının ticari faaliyet hacminin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu anlamında tacir sıfatını gerektirecek boyuta ulaşmadığı, dolayısıyla faaliyetinin esnaf sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davalının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu anlamında tacir sıfatını haiz olmadığı, bu itibarla eldeki davanın nispi ticari dava niteliği de taşımadığı görüldüğünden uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir.O hâlde, mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu nedenle görevli ve yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, davanın görev yönünden usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli ve yetkili mahkemenin ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,
3-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ GÖNDERİLMESİNE,
4-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına (ihtarın tebliğ ile yapılmış sayılmasına)
5-6100 Sayılı HMK' nın 331/2 maddesinin 1. cümlesine göre yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkemece nazara alınmasına, aynı maddenin 2.cümlesine göre görevsizlik kararı sonrasında davaya görevli mahkemede devam edilmemesi halinde ve talep halinde yargılama harç ve giderlerinin karara bağlanmasına,
Dair, tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere dosya üzerinde karar verildi. 30/04/2026
Katip ...
✍E-Imzalıdır
Hakim ...
✍E-Imzalıdır