TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2026/
KARAR NO: 2026/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/02/2026
KARAR TARİHİ: 30/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davacı şirket ... Tedarik A.Ş. ile davalı ... Madencilik Ltd. Şti. arasında ticari bir alım-satım ilişkisi kurulduğunu, davacı şirket tarafından davalıdan satın alınması planlanan ürünlerin bedeline istinaden, avans/teminat mahiyetinde 30.10.2025 vade tarihli ve 400.000,00 TL bedelli bononun düzenlenerek davalı tarafa teslim edildiğini, davacı ... ise söz konusu senedi şirket yetkilisi ve kefil sıfatıyla imzaladığını, davalı tarafın taahhüt ettiği ürünleri davacı şirkete teslim etmediğini, ürünlerin teslim edilmemesi sebebiyle, senedin düzenlenme nedeni olan "malen" (mal karşılığı) borç ilişkisinin gerçekleşmediğini ve senedin tamamen bedelsiz kaldığını, davalı tarafın ... 2.İcra Müdürlüğünün 2025/... E sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış ve davacının malvarlığı üzerinde haciz ve satış istendiğini, davacının ticari itibarının zedelenmemesi ve telafisi imkansız zararların doğmaması adına, İİK m. 72/3 gereğince teminat karşılığında veya dosyadaki delillerin kuvveti dikkate alınarak teminatsız olarak icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine ve satış işlemlerinin durdurulmasına karar verilmesi beyanla davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davalı ... Kimyevi Maddeleri Deri ve Deri Ürünleri Nakliye Gıda Tekstil İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne yöneltilmiş herhangi bir maddi vakıa ve talep bulunmadığını, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen şirket ile tensip tutanağında yer alan şirketin farklı olduğunu 6100 sayılı HMK’nın 114/1-d ve 115. maddeleri uyarınca müvekkil şirket yönünden açık pasif husumet yokluğu bulunduğunun tespiti ile davanın davalı şirket bakımından usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise; ön inceleme aşamasında öncelikle dava şartlarının değerlendirilmesine ve bu husus karara bağlanmadan esasa girilmemesini, davacının 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesine dayalı olarak ileri sürdüğü icra satışının durdurulması veya icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir talebinin, kanuni şartları oluşmadığından reddine, davacının, İİK m.72 kapsamında talep etmiş olduğu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı talebinin, hukuki ve maddi dayanağı bulunmadığından reddine yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İİK'nın 72. maddesi uyarınca takipten sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi ile ticari davalarda arabuluculuk dava şartı olarak düzenlenmiş; 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun’un 31. maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda “menfi tespit” davaları açıkça zorunlu arabuluculuk kapsamına alınmıştır. Güncel düzenleme uyarınca konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A-2 maddesinde ise; arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde, herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceği açıkça düzenlenmiştir. Arabuluculuk dava şartı, HMK’nın 115/2 maddesi anlamında sonradan giderilebilecek veya tamamlanabilecek bir usuli eksiklik niteliğinde değildir. Kanun koyucunun amacı, uyuşmazlığın mahkeme yargısına taşınmadan önce alternatif çözüm yolları ile çözümlenmesini sağlamak olup, dava açıldıktan sonra arabuluculuk sürecinin tamamlanması bu amaca aykırılık teşkil etmektedir.Somut olayda; davacı tarafça, ... 2. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasına konu 400.000,00-TL bedelli bononun bedelsiz kaldığı ileri sürülerek davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile icra takibinin iptalinin talep edildiği, eldeki davanın niteliği itibariyle menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır. 01/09/2023 tarihi itibariyle açılan menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin dava dilekçesine eklenmesi gerektiği açıktır.Dosya kapsamının incelenmesinde; davacı tarafça dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlandığını gösterir anlaşamama son tutanağının dosyaya sunulmadığı, bu kapsamda davacı vekiline arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin sunulması için kesin süre verildiği, söz konusu ihtaratı içerir tensip zaptının davacı vekiline 25/02/2026 tarihinde elektronik ortamda tebliğe çıkarıldığı ve 02/03/2026 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı,verilen kesin sürenin son günün 09/03/2026 tarihi olduğu anlaşılmıştır. Ancak davacı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde dava tarihinden önce düzenlenmiş geçerli bir arabuluculuk son tutanağının sunulmadığı anlaşılmakla, 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi (7445 sayılı Kanun ile değişik), 6325 sayılı HUAK’ın 18/A-2 maddesi ile 6100 sayılı HMK’nın 114 ve 115. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 732,00-TL peşin harç başlangıçta alınan 6.831,00-TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.099,00-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına
4-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ile davalıya verilmesine,
6-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde .... yolu açık olmak üzere karar verildi. 30/04/2026
Katip
✍E-Imzalıdır
Hakim
✍E-Imzalıdır