T.C. BURSA BAM 13. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ............
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
13. HUKUK DAİRESİ K A R A R
DOSYA NO: ....
KARAR NO: ...
BAŞKAN: ........
ÜYE: .....
ÜYE: .............
KATİP: ...............
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: ......
KARAR NO: .......
KARAR TARİHİ: 19/11/2020
İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ: 25/02/2021 ........................
DAVACI: .......
VEKİLİ: Av. ...................
DAVALILAR: 1-..........
2-.......
3........
VEKİLİ: Av. ..............
DAVALI: 4-.......
VEKİLİ: Av..........
İHBAR OLUNAN: ..........
VEKİLİ: Av. ......................
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
B.A.M. KARAR TARİHİ : 15/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/09/2022
Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacı vekili ile davalılar.........., .... ... Ltd. Şti. ve Kardeşler ... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, 01/07/2016 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki ......... plakalı araç ile davalılardan TCM Otomotiv adına kayıtlı diğer davalı ........'nın sevk ve idaresindeki .......... plakalı araç arasında meydana gelen kaza neticesinde .......... plakalı araç ve sürücüsünün tam kusurlu bulunduğunu, müvekkili tarafından yapılan başvuruya rağmen taleplerinin karşılanmadığını, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla, 4.500,00.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.800,00.-TL tedavi masrafı olarak toplam 6.800,00.-TL maddi tazminatın davalılardan..... ve..............Otomotiv için kaza tarihinden itibaren başlayacak en yüksek yasal faiziyle birlikte, davalı sigorta şirketi için başvuru tarihi olan 03/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yasal faiziyle müteselsilen tahsiline karar verilmesini, müvekkilinin uğramış olduğu manevi zarar sebebiyle 40.000,00 TL manevi zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yasal faiziyle birlikte davalılardan...... ve............ Otomotiv'den müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Daval........ vekili cevap dilekçesinde, davacının, kaza sırasında gerek müvekkilini gerekse de önündeki aracı görmüş olmasına karşın hızını azaltmadığını, frene basmadığını, alması gereken hiçbir tedbiri almadığını, Kazanın bu şekilde meydana gelmesinde davacının tamamen sorumlu olduğunu, ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davacının sağlık durumuna ilişkin iddialarını belgelendirmesi gerektiğini, davacının geçici işgöremezlik, tedavi ya da diğer giderleri sosyal güvenlik kurumu tarafından karışlanmakta olup, müvekkilinden talep edilemeyeceğini, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.
Davalı ................. Otomotiv vekili cevap dilekçesinde, davacıya hasar verdiği ileri sürülen... plakalı aracın “Uzun Süreli Araç Kiralama Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” kapsamında 01.05.2015-01.05.2018 tarihleri arasında '....... Turizm Taşıma Ltd. Şti &....... Turizm Servis Taşımacılığı Tamir-Bakım-Pazarlama San ve Ltd. Şti'ne uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, yasa gereği aracın işleteni müvekkili şirket olmadığını, müvekkili bakımından davanın husumetten reddi gerektiğinden, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin davaya cevap vermediği görülmüştür.
Davacı vekili 24/11/2017 tarihli dilekçesi ile HMK 124. Maddesi gereği taraf değişikliği yaparak davalı......... Oto. San. Tic. A.Ş.'ye ait araçların işleteni olarak tespit edilen ...Tur. Taş. Ltd. Şti. ve ... Tur. Servis Taş. Bakım Paz. San. ve Ltd. Şti. ne husumetin yöneltilmesine karar verilerek şirketlerin ihbar olunan sıfatından çıkarılarak davalı sıfatının verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davacının maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 8.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 01.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ...Tur. Ltd. Şti. ile.............Ser. Ltd. Şti. İle...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, 24/12/2019 tarihli ATK raporunda müvekkilinin tüm vücut engellilik oranının % 11, Bursa Devlet Hastanesinden alınan Engelli Sağlık Kurulu Raporunda da % 17 oranında sürekli iş görmezlik hali mevcut olduğu, ayrıca 14/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda % 80 oranında kusurlu olduğu, 16 AH 003 plakalı araç sürücüsü davacı .......'ın % 20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, tüm bu tespitlere karşın 8.000,00.-TL manevi tazminatın az olduğu, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini, talep etmiştir.
Bir kısım davalılar vekili Av.... istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, tazminata konu kazaya dair tüm kusurun davacıda olduğu, dosyada alınan bilirkişi raporunda dava dışı araca dair herhangi bir kusur izafesi yapılmadığı gibi belirlenen kusur oranlarının da doğru şekilde belirlenmediği, bilirkişi raporlarının takdiri delil olduğu, kusur konusunda değerlendirme yapmanın hakimin görev ve yetkisi olduğu, davacı lehine hükmedilen tazminat miktarının kusur durumu ve diğer deliller dikkate alındığında yüksek olarak takdir edildiği, manevi tazminatın bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmediği, hükmedilen tazminat miktarının oldukça yüksek olduğu, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarının hükümde esas alınmadığı, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde, davalı tarafın belirttiğinin aksine davaya konu kazada asli kusurlunun (%80) davalı olduğu, bu durumun hem ceza yargılaması hem de hukuk yargılamasında alınan bilirkişi raporları ile tespit olunduğu, ayrıca 8.000,00.-TL (manevi tazminat karşı vekalet ücreti düşüldükten sonra 8.000- 3.400 = 4.600TL) manevi tazminata hükmedildiği, müvekkilinin kaza sonrasında işini kaybettiğinin dikkate alınmadığı, bu nedenlerle davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini, talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
Dava, haksız fiil sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir.
14/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde davacı sürücünün %20, davalı sürücü ......in %80 oranında kusurlu olduğu belirtilmiş olup, davalı sürücünün 2918 sayılı KTK 84/g maddesine aykırı davranışla asli kusurlu olduğunun değerlendirildiği, yapılan değerlendirmenin soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporu ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu görülmekle kusur raporuna itibar edilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalılar vekilinin bu yoldaki istinaf sebepleri yerinde değildir.
Manevi tazminat isteminin temelinde, davalıların haksız eylemi yatmaktadır. Bilindiği üzere, haksız eylemin unsurları; kusur, zarar, fiil ile zarar arasında illiyet bağı fiilin hukuka aykırı olmasından ibarettir.
Öte yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 56.] maddesinde düzenlenen manevi tazminatta kusurun gerekmediği, ancak takdirde etkili olabileceği, 22.6.1966 tarihli ve 1966/7 E., 1966/7 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıkça vurgulanmıştır. Bu kararın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hâl ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Yine Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesine göre; hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O hâlde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut hâlde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, TMK’nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.
Hâkim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ve zarara yol açanın ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, ölüm ya da beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 02.10.2018 tarihli ve 2017/17-1098 E., 2018/1384 K.; 02.03.2021 tarihli ve 2020/17-41 E., 2021/182 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının maluliyet oranı, meydana gelen kazada kusur durumu, tarafların sosyal-ekonomik durumları, kaza tarihinde paranın alım gücü göz önüne alındığında, davacı lehine hükmedilen manevi tazminat bir miktar az olmuştur. Davacı vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerinde olup davalılar ......., ...Ltd Şti ve ........ Ltd Şti vekilinin istinaf talebinin reddi gerekmiştir.
6100 sayılı HMK 355.maddesi gereğince, davalılar............, ... Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talepleri bakımından istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davalılar ........, ... Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti. vekilinin istinaf taleplerinin reddine, davacı vekilinin istinaf talepleri bakımından ise mahkemece takdir edilen tazminatın bir miktar az olması nedeniyle verilen karar usul ve yasaya aykırı olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/11/2020 tarih ve....... sayılı kararı hakkındaki davalılar ............ ........ Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti. vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2- Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,
3- HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
a) Davacının maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine,
b) Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 01/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ...Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c) Harçlar yasası gereği alınması gereken 1.024,65.-TL harçtan peşin alınan 159,85.-TL harcın mahsubu ile bakiye 864,80.-TL harcın davalılar..., ... Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
d) Davacı tarafından yapılan 628,50.-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 235,69.-TL ile peşin alınan 159,85.-TL harç ve 31,40.-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 426,94.-TL'nin davalılar..., ... Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
e) Manevi tazminat talebi yönünden; davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 9.200,00.-TL vekalet ücretinin..., ... Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
f) Manevi tazminat yönünden; davalılar..., ... Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti. kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden AAÜT uyarınca 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
g) Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
4- İstinaf kanun yoluna başvuran davacının istinaf başvurusu nedeniyle yatırdığı istinaf karar harcının istem halinde kendisine iadesine,
5- İstinaf kanun yoluna başvuran davalılar..., ...Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti.'den alınması gereken 1.707,75.-TL istinaf karar harcından, peşin olarak yatırılan 136,62.-TL'nin mahsubu ile artan 1.571,13.-TL harcın davalılar...,... Ser. Taş. Mot. Taş. Bakım Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...Tur. Taş. ve Oto. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye irat kaydına,
6-İstinaf başvuru aşamasında taraflarca yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Karar tebliğ, harç tahsil, harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
8-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile 15/09/2022 tarihinde karar verildi.