T.C. BURSA BAM 4. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1327 - 2022/1204
T.C.
BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
G E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1327
KARAR NO: 2022/1204
DAVANIN KONUSU: Tazminat
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:
DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:
Dava 20.11.2014 tarihinde Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/470 Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece verilen kararın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 22/12/2021 tarih, 2021/478 Esas, 2021/710 Karar sayılı ilâmı ile kaldırıldığı, mahkemenin 2022/88 Esasına kaydedildiği, mahkemece 16.02.2022 tarihinde verilen karar ile "Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK'nun 5/1.madesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir. 6102 sayılı TTK'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren 5/3.maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. HMK'nun 1.maddesi gereği görevi ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Somut olayda davalı karşı araç ZMMS'sidir. Sigorta hukuku 6102 sayılı TTK'nun 6.Kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, Zorunlu Sorumluluk Sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu durumda TTK'da düzenlenen hususlardan olması nedeniyle dava mutlak ticari dava olup Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanı içinde bulunmaktadır. " gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş ve bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi ve talep üzerine dava dosyası Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.
DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:
Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava 2022/308 Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmuş ve yargı çevresi Balıkesir ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiş ise de Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2022/1760 Esas, 2022/2689 Karar sayılı, ve yine Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2022/1181 Esas, 2022/2687 Karar sayılı kararları uyarınca hâli hazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenlemenin mevcut olmadığından bahisle karşı görevsizlik kararı verilmiş ve bu görevsizlik kararı da istinaf edilmeksizin kesinleşmekle dava dosyası uyuşmazlığın çözümü için dairemize gönderilmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ:
Somut olayda Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesi nedeniyle, karar tarihi itibariyle ilçe Asliye Hukuk Mahkemesinde ticaret mahkemesi sıfatıyla görülmekte olan derdest dosyanın Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine devredilip devredilmeyeceği, derdest davalar yönünden görevli mahkemenin hangisi olduğu hususunda mahkemeler arasında uyuşmazlık çıktığı anlaşılmakla, dairemizce uyuşmazlığın HMK 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" düzenlemesi kapsamında çözülmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Öte yandan davanın açıldığı tarihte ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan ilçe asliye hukuk mahkemesi ile Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kararların, esasen devir kararı olduğu, kararda aktarma, devretme, görevsizlik gibi farklı isimlendirmelerin sonucu değiştirmeyeceği, devir kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı, bu nedenle kararın taraflara tebliğ ve kesinleştirme işlemleri yapılmaksızın uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği dairemizce değerlendirilmiştir.
GEREKÇE:
HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 08.07.2021 tarihli ve 568 sayılı kararı ile Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.09.2021 tarihi itibarıyla faaliyete geçirilmesine ve Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Balıkesir ilinde kurulan Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Balıkesir ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ve bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği görülmektedir. Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun anılan kararında derdest dosyaların devredilip devredilmeyeceği hususunda herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 Sayılı Kanun'un 1.maddesi ile değişik 5/3 maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.
Dairemizce 2021/1672 Esas, 2021/1483 Karar sayılı ve benzer kararlarda; Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararıyla Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesi ile, daha önce asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerde yeni bir ticaret mahkemesi kurulması arasında bir fark bulunmadığı, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin ilçeyi kapsar şekilde genişlemesi karşısında bu karar tarihinden itibaren ilçe asliye hukuk mahkemesinin, asliye ticaret mahkemesi sıfatı kullanamayacağı kabul edilerek davanın Bursa Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği benimsemiştir.
Ancak benzer konuda Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2022/1073 Esas, 2022/2686 Karar sayılı kararında;
Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlendiği, ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut olmadığı, o halde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığı belirtilerek, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerektiği belirterek görüş ve uygulama uyuşmazlıklarının bu şekilde giderildiği görülmektedir.
Ayrıca Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.03.2022 tarih, 2022/1379 Esas, 2022/1838 Karar sayılı kararında da benzer şekilde "yeni mahkemenin iddiasıyla birlikte işin devrine yönelik özel bir hüküm bulunmaması halinde ise mevcut mahkemelerin elindeki dosyaları göndermeksizin esastan karara bağlaması tabii hakim ilkesinin doğal sonucudur." denilerek devre yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığına göre davanın, dava tarihi itibari ile görevli olan Balıkesir Asliye Hukuk (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Her ne kadar dairemizin 2022/1407 Esas, 2022/1133 Karar sayılı kararında farklı bir sonuca ulaşılmış ise de; özellikle Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulması nedeniyle görevi inceleyen kararı sonrasında uygulama birliğinin sağlanması açısından, dairemizin önceki görüşünden dönülmüş ve üstte anılan Yargıtay kararlarında açıklandığı üzere HSK'nun Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.09.2021 tarihi itibarıyla faaliyete geçirilmesine ve Balıkesir ilinde kurulan Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Balıkesir ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı öncesinde Balıkesir'de asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde açılıp görülmekte olan derdest dosyaların aynı mahkemede görülmeye devam edilmesi gerektiği, yeni kurulan Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devredilemeyeceği dairemizce benimsenmiş ve bu nedenlerle davanın açıldığı asliye hukuk mahkemesinin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.
K A R A R :
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dava dosyasının, dosyayı dairemize gönderen mahkemeye iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 30.05.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
KANUN YOLU: HMK 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 30.05.2022