T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/37
KARAR NO: 2022/2061
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İ
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
KARAR TARİHİ: 29/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 02/01/2023
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından ...Profesyonel El Aletleri AŞ adına keşide edilen 20.000 TL bedelli, 25/09/2021 tarih ve 8011337 nolu çekin lehtar şirkete gönderilmek üzere Aras Kargo şirketine teslim edildiğini ancak çekin lehtar şirkete ulaşmadan kaybolduğunu ileri sürerek zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalinin ancak lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, dava konusu çek hesabının davacı şirkete ait olduğu, keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, bu haliyle davacının TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, 6100 sayılı HMK 114/1-h maddesi gereğince davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, TTK'nın 651. maddesinde kıymetli evrakın zayi olması durumunda keşidecinin bu davayı açmaya yetkili olmadığını düzenleyen açık bir düzenleme mevcut olmadığını, kanunun kıymetli evrakın zayi olduğu anda hak sahibi olan kişinin senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceğini düzenlediğini, somut olayda da çek lehtara hiç ulaşmadığından burada lehtarın bu davayı açmasının mümkün olmadığını, çek kargoda iken kaybolduğunda müvekkilinin dava açma hakkının bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Talep, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir.
Davanın açıldığı Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı dayanak gösterilerek davanın Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesine devrine karar verilmiş, Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesince de yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine kararı verilmiştir.
Görev kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece re’sen yargılamanın her aşamasında göz önüne alınması gerekir.
HSK Genel Kurulunca alınan 608 sayılı kararda Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmuş, yargı çevresi olarak Balıkesir İli mülki sınırları belirlenmiştir. Bu kararın 01/09/2021 tarihinde yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır. Kararda daha önce açılmış davalar için bir düzenleme mevcut değildir. Bu nedenle önceden açılmış davalara açılan mahkemeler de bakılmaya devam edilecektir.
Somut olayda da dava tarihi 24/06/2021 tarihi olup Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesince, Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu yönünde görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-3 ve m. 355 hükümleri uyarınca esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin kamu düzeni ilkesi uyarınca re'sen gözetilen sebeplerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın görevsizlik kararı verilmek üzere kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davacı vekilinin istinaf isteminin, esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin, yukarıda gerekçesi açıklandığı şekliyle kamu düzeni ilkesi yönünden re'sen KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-3 hükmü uyarınca esası incelenmeksizin KALDIRILMASINA,
2-)Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
3-)Kararın kaldırılma nedenine göre davacı vekilinin istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
4-) 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarife gereğince, peşin alınan istinaf karar ve ilam harcının davacı tarafa iadesine,
5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz kararının ilk derece mahkemesince tebliğine,
dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a ve m. 362/1-g hükümleri gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
02/01/2023
...