T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/325
KARAR NO: 2022/1424
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/02/2019
NUMARASI: 2018/1020 Esas, 2019/139 Karar
DAVACILAR: 1-... - ...
2-... - ...
3-... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 27/10/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 28/10/2022
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2019 tarih, 2018/1020 Esas, 2019/139 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı tarafın davacılar aleyhine Bursa 3.İcra Dairesinin 2018/6113 sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, bu borcun doğumu öncesinde davalıların 30/10/2017 keşide tarihli 240.000,00 TL bedelli çeki verdiğini, çekin karşılıksız çıkması üzerine takibe konu bono tanzim edilerek çekin iadesi konusunda anlaştıklarını, davalının çeki teslim etmediğini ve takibe konu etmediğini, ancak yukarıda zikredilen bonoyu takibe koyduğunu, bunun üzerine alacaklıyla yeni bir protokol imzaladıklarını buna göre davalının bono takibini düşüreceğini ve elindeki çekle takip başlatacağını, davalının bu anlaşmaya aykırı davranarak takibe devam ettiğini ileri sürerek anılan takip dosyası sebebiyle borçlu olmadıklarının tespitine davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılardan ... ve ...'nun davalıya olan borçlarına karşılık 240.000,00 TL bedelli çek verdiklerini ancak ödemediklerini, çek karşılığında bono vermeyi teklif ettiklerini, davalının da ancak diğer davacı ...'nın kefil olması şartıyla teklifi kabul ettiğini ancak bononun da ödenmediğini, davacıların dayandığı protokolün doğru olmadığını, kesinleşmiş bir takip dururken bundan vazgeçmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacıların bahsettiği protokolün depolarındaki kerestelerin haczedilmemesi için yapılan bir protokol olduğunu, imzanın kandırma suretiyle alındığını ileri sürmüş davacıların icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, davacı tarafın sunduğu protokolün bono da gayet açık ve sarih biçimde yazılı borç ikrarını ortadan kaldıracak açıklık ve kuvvette olmadığı, bu sebeple hile iddiasının araştırılmasında yarar görülmediği, davacı tarafın sunduğu protokolün, açık bir biçimde taraflar üzerine düşen edimleri gösterir, hangi amacın tahakkuku için düzenlendiğini açıklar mahiyette olmadığı, dava konusu olmayan çekin iade edilmemiş ve bu güne kadar takibe konulmamış olduğu, keza çek bedelinin ödenmediği de anlaşıldığı, tarafların nasıl bir edim yüklendiklerinin belli olmadığı, borçlu taraf hiçbir şey vermeden ve hiçbir yükümlülük altına girmeden takipten feragati gerektirecek bir protokol imzalandığını ileri sürüyorsa bunun net ve tereddütsüz ifadelerle ortaya konması yani en az bono kadar sağlam bir yazılı delil sunulması gerektiği, protokolde yer alan ifadelerin tarafların ortak amaç ve niyetlerini anlatmaya yeterli netlikte olmadığı, bu nedenle kesinleşmiş bono takibini ortadan kaldıracak kuvvette görülmediği, açık ifadeler değil yoruma bağlı ifadeler kullanıldığı, ifadenin net ve yoruma kapalı bir beyan içermediği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesi ile; davaya konu protokol sebebiyle Bursa 3. İcra Müdürlüğü' nün 2018/6113 Es. sayılı dosyasından borçlu olmadıklarını talep ettikleri, protokolde bu durumun çok açık bir şekilde kararlaştırılmış olduğu, ayrıca davalı vekilininde protokolü inkar etmemekte olduğu, sadece hile sebebine dayandırdığı, davanın kesin ve imzası ikrar edilmiş yazılı delil ile ispat edildiği gerekçeleri ile istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kambiyo senedine dayalı icra takibinde borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacılar tarafından Bursa 3.İcra Dairesinin 2018/6113 Es. sayılı dosyasına konu 300.000. TL. tutarlı bono nedeni aleyhlerine takip başlatıldığını, bu borcun doğumu öncesinde davalıların 30/10/2017 keşide tarihli 240.000,00 TL bedelli çeki verdiğini, çekin karşılıksız çıkması üzerine takibe konu bono tanzim edilerek çekin iadesi konusunda anlaştıklarını, davalının çeki teslim etmediğini ve takibe konu etmediğini, alacaklının bonoyu takibe koyduğunu, bunun üzerine alacaklıyla 11/07/2018 tarihli yeni bir protokol imzaladıkları, bu protokol nedeni ile icra dosyasındaki senet nedeni ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ettiği,
Davalı vekili ise adı geçen protokolün hile ile imzalattırıldığını beyanla davanın reddini talep ettiği,
Yerel mahkemece ise protokoldeki ifadenin net ve yoruma kapalı bir beyan içermediği gerekçesi ile ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Kambiyo senedine dayalı icra takiplerine karşı açılan menfi tespit davalarında ispat yükü davacıdadır. Bu ispatın da yazılı belge ile yapılması gerekir.
Taraflar arasında yapılan ve imza itirazına uğramayan 11/07/2018 tarihli protokolde “... alacaklı Zeynelabidin Seyitağlu ... ve ...'na ait Finansbank A.Ş Yıldırım Şubesinin 30/10/2017 keşide tarihli 240.000,00 TL bedelli çekle (Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2018/6113 Es. sayılı dosya borçluları hakkında) işlem başlatılacağından bu icra takibinden feragat edecektir. Taraflar karşılıklı olarak bu dosya hakkında birbirlerini karşılıklı olarak ibra ederler. Taraflar arasında anlaşma bu şekilde sağlanmıştır. ... Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2018/6113 Es. sayılı dosyasından 13/07/2018 tarihine kadar feragat ve ibra ederim. İcra dosya masrafları ve vekalet ücreti ... alacaklı tarafından karşılanacaktır. 13/07/2018 itibaren Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2018/6113 Es. sayılı dosyasına işlem yapılmayacak. Dosyanın takipsizlikle bitmesi ve tamamıyla düşmesi sağlanacaktır. Aksi halde borçluların dava açma hakkı doğacaktır. Finansbank çeki 240 Bin TL. borçlu ... ve ... takibi devam edecektir. '' şeklinde ifadeler yer almaktadır.
Mahkemece her ne kadar yukarda belirtilen 11/07/2018 tarihli protokolün yoruma açık net olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de;
İmzası ikrar edilmiş belgede davalı alacaklı tarafından icra dosya adı belirtilmek sureti ile açıkça ve net bir şekilde feragat edildiği, feragat beyanının geçerli olduğu, davacı taraça iddiasının yazılı belge ile ispat edildiği,
Davalı tarafça ise belgenin hile ile imzalattırıldığı ancak bu hususun ispatına yönelik mahkemece herhangi bir değerlendirme ve araştırma yapılmadan hüküm tesisi edildiği, bu sebeple davalının hile iddiası bakımından delil listesinde bildirmiş olduğu delillerin toplanarak sonuca göre hüküm tesisi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi isabetsiz olup ve açıklanan nedenle davacı yanın istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK.353/1-b-1 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
1-Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2019 tarih, 2018/1020 Esas, 2019/139 sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-6100 sayılı HMK. 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istek halinde yatırana iadesine,
4-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından verilecek olan esas kararda dikkate alınmasına,
5-Karar tebliğ ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 27/10/2022
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır