T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1874
KARAR NO: 2022/1940
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/04/2021
NUMARASI: 2018/1782 E. 2021/284 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 15/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 21/12/2022
Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/04/2021 tarih, 2018/1782 Esas, 2021/284 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili tarafından iş yerindeki faaliyet ve uygulamalarında kullanılmak üzere davalı şirket ile 31.03.2015 tarihinde 34.500,00-TL bedel karşılığında 110 adet neobright ve nedrevive kitlerinin satın alınması konusunda anlaştığını ve ürünlerin bedelinin ödenmesine rağmen davalı tarafından teslim edilmesi gereken 96 adet ürünün aradan geçen 3 yıllık sürede tesliminin yapılmadığını, davalı şirket tarafından, karşılıklı olarak keşide edilen ihtarnameler sonucu vekil olarak taraflarına ait banka hesabına 07.12.2018 tarihinde 4.189.47 TL ödeme yapıldığını, bakiye alacak ile faizin ise ödenmediğini belirterek teslim edilmeyen ürünlerin bakiye bedeli olan 25.900,00 TL'nin 31.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davalı şirketin 2015 yılı şubat ayında davacı şirkete Oxygeneo aplikatörü cihazının tanıtımını yaptığını ve alternatifli satış teklifinde bulunduğunu, bu teklife göre davacı şirket; ya o tarihte cihaz bedelini ödeyerek sadece cihazı satın alabilecek ya da cihaz bedeli tutarı karşılığı 110 adet Neorevive ve Neobright isimli sarf malzemesini (kitleri) satın alarak 25.919.63 TL bedelli cihaza ücretsiz olarak sahip olacağını, davacı şirketin cihaz bedeli karşılığında sarf malzemesini satın alarak cihaza ücretsiz sahip olma seçeneğini tercih ettiğini ve ödemesini de 13.500,00 TL peşin, bakiye 21.000,00-TL ödemenin ise Ağ-Eyl-Ek-Kas 2015 aylarının sonları vadeli 4 adet 5.250.-TL tutarlı bono ile yapıldığını, davalı şirketin düzenlediği 31.03.2015 tarihli ve 033958 sayılı KDV dahil 34.500,00 TL bedelli irsaliyeli fatura ile toplam 110 adet Neorevive ve Neobright isimli ürünleri (kitleri) davacı şirkete sattığını ve satın alınan kitlerin kullanılacağı toplam 25.919.62 TL değerindeki cihazı bedelsiz olarak davacı şirkete ilk aşamada ihtiyaç duyulan 10 kit ile beraber teslim ettiğini, kalan kitlerin 2 yıllık raf ömrü de düşünülerek talep ettiğinde davacı şirkete gönderilmek üzere müvekkili şirketin deposunda muhafaza edilmesinin istendiğini, davalı şirket tarafından da iyi niyetle talep kabul edilerek talep edildiğinde gönderilmek üzere kitlerin depoda muhafaza edilmesinin kabul edildiğini, davacı şirketin uzun süre kit talebinde bulunmaması üzerine 11.08.2017 tarihinde 4 adet kit gönderilerek 95 kit kaldığı bilgisinin verildiğini, davacı şirketin satın alma tarihinden 3 yıl geçtikten sonra Mayıs 2018 tarihinde 95 adet kitin gönderilmesi talebinde bulunduğunu, davalı şirketin kitlerle ilgili distribütörlüğü sona erdiğini, döviz kurlarındaki artış nedeni ile üç sene önce ödenmiş bedelin teslim edilen kitler düşüldüğünde bakiye 52 kite tekabül ettiği ve 52 adet kitin gönderileceğinin bildirildiği, bunun üzerine davalı şirket tarafından ihtarname ile ödenmiş olan 34.500,00 TL'nın iadesinin istendiğini, davalı şirket bu ihtarnameye karşı verilen cevapta satılan kitlerle birlikte ücretsiz cihaz verildiği de hatırlatılarak ücretsiz cihazın iade edilmesi veya iade edilmemesi seçeneklerine bağlı olarak bedel iadesi için iki ayrı teklifte bulunulduğunu, bu teklife karşı davacı şirket tarafından gönderilen ihtarnameden cihazın iade edilmeyeceğinin anlaşılması üzerine 110 adet kitten teslimi yapılan 14 adet kit ve cihaz bedeli düşülerek bedel iadesi olarak 4.189.47-TL'nin davacı şirket vekilinin banka hesabına gönderildiğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, toplanan deliller ve yapılan yargılama sonucunda; davacı tarafından ödenen 34.500,00-TL karşılığında, davalının 14 adet kit, 25.919,62-TL bedelli teslim edilen cihaz ve iade edilen 4.189,47 TL karşısında davacının alacağı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkilinin satın aldığı ve bedelini ödediği kitler karşılığı cihazın bedelsiz verildiğini, ancak satın alınan 110 adet kitin 96 adetinin teslim edilmediğini, davalının edimini ifa yerine güncel kur üzerinden hesaplama yaparak teslim edilmeyen ürünlerin yarısını göndermek istediğini bu durumun sözleşmeye aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı istinafa karşı cevap dilekçesi ile; taraflar arasındaki görülen davada ilk derece mahkemesi tarafından davanın reddine ilişkin verilen kararın yasaya uygun haklı ve hakkaniyetli karar olması nedeniyle davacı istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava; satım sözleşmesi gereği teslim edilmeyen edim (kit) bedelinin tahsili istemine yöneliktir
İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı deliller uyarınca; taraflar arasında kurulan satım sözleşmesine göre (55) adet neobright (55) adet nedrevive kitinin 31/03/2015 tarihinde 34.500,00-TL bedel karşılığında satın alındığı ve ürün bedelinin tamamının davacı tarafından ödendiği, söz konusu satım ilişkisi sebebiyle bedeli faturada gösterilen cihazın davacıya ücretsiz olarak verildiği, cihaz ile birlikte 10 adet kitin teslim edildiği, davalı uhdesinde kalan (100) adet kitin (4) adetinin 11/08/2017 tarihinde teslim edildiği, eldeki davanın kalan (96) adet kitin teslim edilmemesi sebebiyle bedelinin tahsili istemine yönelik açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda; sözleşme hukukunda temel koşul, sözleşmenin kurulmasından sonra tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini, kararlaştırılan şekilde ve zamanda yerine getirmek zorunda olmalarıdır. Bu kurala “ahde vefa” (söze bağlılık) ilkesi denilmektedir.
Taraflar arasında iki tarafa borç yükleyen satım sözleşmesi ilişkisinde davacı edimi olan 34.500,00-TL'nin ifa edildiği, karşı edim olarak belirlenen davalı edimi olan (110) adet kit ve ücretsiz cihaz tesliminden, cihaz ve (14) adet kit tesliminin gerçekleştirildiği, bu hali ile davalının (96) kit teslim borcunun bulunduğu, taraflar arasındaki mail yazışmaları ve ihtarnamelere göre, davalı yönünden temerrütün gerçekleştiği, kur fiyatlarındaki değişim ve distribütörlüğün borçtan kurtulmayı sağlamayacağı, bu nedenle temerrütün sonucu olarak aynen ifayı gerçekleştirmeyen davalının ürün bedellerini ödemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, sözleşme bedelinden, ifa edilen (14) adet kit ve davacıya ödenen 4.189,87 TL'nin mahsubu sonrası ifası gerçekleştirilmeyen ve davalı borcu olarak belirlenen (96) adet kit karşılığı talep edilen miktarda davacı alacağının sabit olması ve ihtar ile borcun ifasına yönelik makul sürenin verilmemesi sebebiyle tarafları tacir olan alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir.
Bu nedenlerle; davacı istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının davacı lehine kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b-2 madde gereğince yeniden hüküm verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE,
2-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/04/2021 tarih, 2018/1782 Esas, 2021/284 sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, dava hakkında yeniden hüküm kurulmasına;
Buna göre;
a-Davanın KABULÜ İLE;
25.900,00-TL'nin 29/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.769,22 TL harçtan peşin alınan 442,31 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.326,91 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK.nun 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan 758,45 TL yargılama gideri ile 442,31 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı toplamı 1.236,66 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d- Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine
3-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları
a-Davacı tarafından yatırılan istinaf yoluna başvurma harcının hazineye irat kaydına, istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
b-Davacı tarafından yapılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL ve posta gideri 19,00 TL olmak üzere toplam 181,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avanstan kullanılmayan kısmının, yatıran tarafa iadesine,
d-Harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza