T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1917
KARAR NO: 2022/544
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/01/2019
NUMARASI: 2017/342 E. 2019/75 K.
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR: 1 -...
VEKİLİ: Av. ...
: 2 -...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 18/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/04/2022
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/01/2019 tarih, 2017/342 esas, 2019/75 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı Frc Ltd. arasında Arnavutluk/Bursa arası dondurulmuş frambuaz taşınması için sözleşme imzalandığını, emtianın -20 derecede taşınacağını, ancak ürün varış yerine geldiğinde -5,7,8,9,10 ve 14 derecelerde boşaltıldığını, hasarın ürünlerin CMR belgesinde belirtilen sıcaklıkta taşınmamasından kaynaklandığını, yükleme ve istiflemeden doğan bir zarar olmadığını, yükleyici firma olan Arı Frigo’nun yükleme sırasında soğutucunun çalıştırılmadığını belirttiğini, hasardan davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, 23.978,70 Euro’nun davalılardan yıllık % faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Güleç Transport Ulus. Taş. Ltd vekili, üst nakliyecinin diğer davalı olduğunu, aralarında sözlü taşıma anlaşması yapıldığını, davacı ile aralarında yapılan sözleşmenin davalıya iletilmediğini, malın uygun ambalaj ve istiflemesinden gönderenin sorumlu olduğunu, kötü ambalaj ve istiften davalının sorumlu bulunmadığını, araç yola çıkmadan önce bakımın yapıldığını, hasarın istif hatası ve soğuk hava zincirinin kırılmasından kaynaklandığını, ikinci yüklemede yükün dorse içine sığmaması nedeniyle palet istiflerinin bozulduğunu, işlemin 7 saat sürdüğünü, taşıma sırasında dorse kapılarının gümrük/sağlık kontrolü için iki defa açıldığını, ikinci yüklemedeki palet yüksekliğinin ilk yüklemeninkine göre yüksek olduğunu, bunun dorse içi hava sirkülasyonunu bozduğunu, hasar miktarının yüksek olduğunu, faiz talep edilemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı Frc Loj. İth. İhr. Ltd vekili, göndericinin hatalı yükleme yaptığını, soğutucu cihazında herhangi bir arıza bulunmadığını, hasarda sınırlı sorumlulukları olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ;
Mahkemece, davanın CMR taşımasından kaynaklandığı, CMR’nun 17/4 maddesine göre, taşıyıcının yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar oluşacak zarardan sorumlu olduğu, frambuaz emtiasının CMR senedinde belirtilen sıcaklıkta taşınmadığı, hava sirkülasyonunun engelleyecek şekilde istifleme de yapıldığı, davalıların %60, davacının %40 kusurlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 14.189,82 Euro’nun 19.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek CMR’nun 27/1 göre yıllık %5 faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı Frc arasında taşıma sözleşmesi imzalandığını, taşımadaki hasardan davalının sorumlu olduğunu, sözleşmenin 2. maddesinde, yükleme başlamadan önce termokingin çalıştırılması, soğuk zincirin kırılmaması, her palette şoförün ısı kontrolü yapması, -20 derecede taşınması gerektiğinin açıklandığını, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, CMR’nun 18/4 maddesine göre, taşıma malın sıcağa, soğuğa, ısı derecesindeki değişimlere ve rutubete karşı koruyacak şekilde donatılmış taşıtlarla yapılıyorsa, taşımacının 17/4 maddedeki avantajdan faydalanmayı talep edemeyeceğini, taşıyıcının eksikliklere dair ihtirazi kayıt koymadığını, yükleme sırasında şoförün aracın yanında bulunmadığını, yükleme başlamadan önce termokingin -20 derecede çalıştırılmadığını, araçta ısı kaydedici cihaz olmadığını, ürünlerin – 7,8,9,10 ve -14 derecelerde teslim alındığını, yükleyici firma olan Arı Frıgo’nun yükleme sırasında hava sıcaklığı 28 derece olmasına rağmen şoförün soğutucuyu kullanmadığını açıkladığını belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.
Davalı Güleç Transport Ulus. Taş. Ltd vekili, davacının diğer davalı firma ile yaptığı taşıma sözleşmesinin müvekkiline bildirilmediğini, bu konuda asıl kusurun diğer davalıya ait olduğunu, taşımadaki özel şartlar diğer davalı tarafından bilindiği halde davalıya aktarılmadığını, taşımadan kaynaklı tüm özenin gösterildiğini, aracın ön soğutmasının yapıldığını, frigonun -18 derecede çalıştırıldığını, aracın bakımlarının yapıldığını, tesisatın düzenli olarak çalıştığını, hasara yüklemeyi hatalı gerçekleştiren Arı Frigo’nun neden olduğunu, anılan firmanın depodan forklif ile taşınması gereken malları elle taşıdığını, hasara bunun neden olduğunu, ekspertiz raporunda, göndericinin dorse içine casus ısı kaydedici koymadığının, yükün Arnavutluk’tan çıktıktan sonra, ikinci yükleme adrese geldiğinde yükün dorse içine sığmaması nedeniyle palet istifleri bozulup koliler halinde istiflendiğinin, bu işlemin 7 saat sürdüğünün, palet istiflerinin bozulmasının dorse içindeki hava akışını etkilediğinin, nakliye sırasında dorse kapılarının iki kez gümrük sağlık kontrolü sırasında açıldığının belirtildiğini, ikinci yüklemede malların 26 derecede elle yüklendiğini, ilk yükleme yerinden 11 ton yük alındığını, 7 tonluk ikinci partiyi almak için Arnavutluk’taki diğer depoya gidildiğini, ikinci yüklemedeki 7 ton emtianın düzenli şekilde istiflenmediğini, palet yüksekliklerinin fazla olduğunu, dorse içindeki hava akımının kırıldığını, kötü ambalaj ve istif hatasından taşıyıcının sorumlu olmadığını, kusurları olsa bile tali olabileceğini, bunun da %20’den fazla olmayacağını, hasar miktarının fatura bedeline göre belirlendiğini, CMR’nun 23/2 maddesine göre, faturada yer alan değer değil, piyasa değerinin ölçüt alınması gerektiğini, CMR’nun 23. maddesine göre sınırlı sorumlulukları bulunduğunu, davacının malın alıcısı olduğunu, mal bedelini ödediğine dair dekont sunmadığını, aktif dava ehliyeti bulunmadığını belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, CMR taşımasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
CMR Konvansiyonu;
17. 1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.
2. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.
3. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur.
4. Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.
a) Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması,
b) Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması,
c) Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması,
d) Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği,
e) Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu,
f) Canlı hayvan nakli,
5. Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır.
18. 1. Kayıp hasar ve gecikmenin madde 17 paragraf 2 de öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir.
2. Taşımacı, durumun koşulları bakımından kayıp veya hasarın Madde 17 paragraf 4 de öngörülen özel risklerin bir veya daha fazlasına atfedilebildiğini belirlendiğinde, bunların bu nedenlerden ileri geldiği kabul edilir. Hak iddia eden kimse, kayıp veya zararın bu risklere kısmen veya tamamen bağlı olmadığını kanıtlamak hakkına sahiptir.
3. Anormal bir noksanlık veya sandık yahut paketlerde bir kaybolma olduğunda, kayıp veya hasarın Madde 17 paragraf 4 (a) da belirtilen durumlardan ileri geldiği varsayımına dayanan hüküm uygulanmaz.
4. Eğer taşıma malın sıcağa, soğuğa, ısı derecesindeki değişmelere ve rutubete karşı koruyacak şekilde donatılmış taşıtlarla yapılıyorsa, taşımacı Madde 17 paragraf 4 (d) deki avantajdan faydalanmayı talep edemez. Ancak, bu tür donanım seçilmesi ve kullanılması ile ilgili olarak kendisine düşen önlemleri aldığını ve verilen özel talimata uyduğunu kanıtlarsa böyle bir istemde bulunabilir.
5. Taşımacı kendisine düşen bütün önlemleri aldığını ve verilen özel talimata uyduğunu kanıtladıkça Madde 17 paragraf 4 (f) deki avantajdan yararlanmayı isteyemez.
23. 1. Bu Sözleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğundan, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır.
2. Malın kıymeti, ticaret borsası fiyatına göre saptanır. Eğer böyle bir fiyat yoksa, geçerli piyasa fiyatlarına göre bir tespit yapılır. Eğer ne ticaret borsası fiyatı ne de geçerli piyasa fiyatı mevcutsa tespit, aynı cins ve kalitedeki malların normal kıymetine göre yapılır.
3. Bununla beraber, tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır.
4. Yükün taşınması dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi halinde tamamen ödenir. Kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılır. Bunlar dışında başka tazminat ödenmez.
5. Gecikme halinde, hak sahibi zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlarsa, taşımacı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat öder.
34. Tek bir mukaveleyle düzenlenen taşıma, karayolu taşımacıları tarafından ortaklaşa yapıldığında, tüm taşımanın yapılmasından her biri sorumludur. Ikinci taşımacı ile onu takip eden taşımacılar, malları ve sevk mektubunu kabul etmiş olmaları dolayısıyla ve sevk mektubundaki koşullar altında anlaşmaya katılmış olurlar.
Somut olayda, davacı ile davalı Frc Loj. İth. İhr. Ltd. arasında taşıma sözleşmesi imzalandığı, davalı Güleç Transport Ulus. Taş. Ltd.’nin ise fiili taşıyıcı olduğu, CMR senedinde ve taşıma sözleşmesinde yükün -18 derecede taşınacağının belirtildiği, varış yerinde yapılan incelemede araçtaki sıcaklığın daha düşük olduğunun tespit edildiği, yükleyici firmanın emtianın yüklenmesi sırasında soğutucunun çalıştırılmadığını belirttiği, dorse içinde ikinci yüklemede palet yüksekliğinin yüksek olması nedeniyle hava sirkülasyonunun engellendiğinin, istiflemede hata olduğunun bilirkişi raporları ile açıklandığı, CMR Konvansiyonu’nun 34. maddesine göre, her iki davalının sorumlulukları bulunduğu, yükleme sırasında taşıyıcının sözleşmede belirtildiği şekilde, yükü nezaret etmediği, her palette sıcaklığı kontrol etmediği, soğutucunun yükleme sırasında çalıştırılmadığı, gönderenin ise uygun istifleme yapmadığı, palet yüksekliklerinin iki yükleme alanında farklı olduğu, bunun da hava sirkülasyonuna etki ettiği, bu nedenle belirlenen kusur oranın da bir isabetsizlik bulunmadığı, bilirkişi raporunda faturada belirtilen emtia tutarının piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğunun açıklandığı, hükmedilen tazminat tutarının sınırlı sorumluluk miktarının altında olduğu anlaşıldığından, davacı ve davalı Güleç Transport Ulus. Taş. Ltd. vekilinin istinaf başvurularının HMK’nın 353/1-b/1 maddesine göre ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
Davacı ve davalı Güleçaş. Ltd. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL istinaf karar harcından peşin alınan 44,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 36,30 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.822,76 TL istinaf karar harcından peşin alınan 956,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.866,76 TL'nin davalı Güleç Transport Ulus. Taş. Ltd.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı ve davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, artan gider avansının talepleri halinde iadesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza