T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/865 - 2022/811
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/865
KARAR NO: 2022/811
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 09/06/2022
Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1045 Esas, 31/03/2022 tarihli ara kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP:
Davalı vekili mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına itiraz dilekçesinde özetle; Denizli 3. İcra Müdürlüğünün 24.11.2021 tarihli talimat haciz tutanağında davacıların, borçlu AHF Makina Firmasının Borcunu Kabul Etmesi Nedeniyle, İstihkak iddiaları kabul edilmiş ve herhangi bir fiili haciz işlemi yapılmadığını, Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2019/9808 Esas sayılı dosyasından alınan talimat uyarınca Denizli 3. İcra Müdürlüğünün 2019/154 Tal. sayılı dosyası ile adreste hacze gidilmiş, adreste bulunan icra dosya borçlusu AHF firmasının eski ortağı olan davacı Volkan KARTLI ve Okan KARTLI ile yapılan görüşme neticesinde davacılar dosya borcunu kabul etmişler ve anlaşma doğrultusunda protokol yapıldığını, tacir olan davacılar serbest iradeleri ile 24.11.2021 tarihli protokolü düzenleyerek ödeme yaptıkları ve iki adet çek verdiklerini, teslim alınan çeklerin kayıtsız şartsız ödeme taahhüdü içeren bir kambiyo senedi olduğunu, çekler miktarınca borcun kayıtsız şartsız kabul edildiğini, protokolde belirtilen maddelerin çeklerin kayıt ve şartı olmadığını yalnızca ödeme şeklini düzenleyen hükümler olduğunu açık ve özgür iradeleriyle amaçlanan yegane hususun bu olduğunu kabul ve taahhüt ederler" hükmünü ihtiva ettiği, davacılar takip dosyasındaki borçlu şirketin borcunu kabul ederek iş bu borçlarının kapandığına ilişkin ibra aldıkları, taraflar arasında düzenlene protokolün geçerli olduğu, davacılar haciz baskısı altında ödeme yaptıklarını iddia etmişseler de icra dosyasında borçlu olarak davacılar hakkında takip bulunmadığı gibi adreste borçlu ya da davacılar aleyhine herhangi bir fiili haciz işlemi de yapılmadığı, tacir olan davacılar borçlanma edimini kendi serbest iradeleri ile yaptıklarını belirtilerek haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, kötü niyetli davacıların %20’den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûmiyetine, ödeme yasağı ve tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, 03.01.2022 tarihli ara karar ile davaya konu çekler yönünden dosyanın tarafları dışında, 3. kişileri de bağlar şekilde ödeme yasağı kararı verilmiş ise de, çek ödeme aracı olup, iş bu menfi tespit davasının tarafları arasında geçerli olmak kaydıyla ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilebileceği anlaşılmakla, 03/01/2022 tarihli ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş, ancak, dosya içerisinde mevcut ve toplanan delillere göre mahkemece verilen 21/12/2021 tarihli davaya konu çekler yönünden taraflar arasında geçerli olmak kaydıyla verilen ödeme yasağına ilişkin ve icra takibine konu edilmesinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin kabulüne dair kararında değişiklik olmayıp, ihtiyati tedbir talebinin yerinde olduğu sonucuna varılarak, davaya konu çekler yönünden taraflar arasında geçerli olmak kaydıyla verilen ödeme yasağına ilişkin ve icra takibine konu edilmesinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbire itiraz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; dava konusu çeklerin icra dosyasından bağımsız olarak, davacıların hür iradesiyle imzaladıkları protokole istinaden kayıtsız ve şartsız bir ödeme taahhüdü olarak kabul edildiği, haciz mahallinde hiçbir haciz işlemi yapılmadığının haciz tutanağında da sabit olup, haciz tehdidi altında işbu protokolün düzenlendiği ve çeklerin verildiği iddialarının tamamen yersiz ve kanıttan uzak olduğu, ayrıca yapılan ödemelerde ya da protokolde hiçbir ihtirazi kayıtta bulunmaksızın söz konusu borç açıkça kabul edildiği, davacılar icra dosya borcunu kabul ederek üstlenmiş olduklarından borçlu olmadıkları iddiasının yersiz olduğu, rızaen anlaşma, protokol üzerine icra dosya borcu kabul edilmek ve protokole elle yazılan ibra nedenleriyle de verilen ödeme yasağı kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstinaf talebi, menfi tespit davasında ara kararla tesis edilen tedbir kararına itiraza ilişikindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, 15.12.2021 tarihli tensip ara kararı ile, dosya kapsamına göre, davacı vekilinin ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin, davaya konu, T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi, 0041445 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 24.12.2021 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli çek ile T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi, 0041446 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 28.01.2022 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli iki adet çek bedeli toplamı olan 200.000,00-TL'nin %15 oranında (30.000,00-TL) teminat mukabilinde KABULÜ İLE, 30.000,00-TL nakdi teminatın ya da aynı tutarda kesin-süresiz muteber bir banka teminat mektubunun mahkememize sunulması halinde, kararın infazı için, T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi'ne, dava konusu edilen çeklerin, taraflar arasında geçerli olmak kaydı ile ödeme yasağı konulmasına ilişkin yazı yazılmasına," karar verilmiş,
Davacılar vekili 20/12/2021 tarihli talep dilekçesi ile; 15/12/2021 tarihli ön inceleme tensip zaptı uyarınca verilen ihtiyati tedbire ilişkin 30.000,00-TL teminat bedelinin, dosyaya yatırıldığını, 15/12/2021 tarihli ihtiyati tedbir talebinin kabulü çerçevesinde; İİK 72. madde kapsamında davalı tarafın davacılar aleyhinde Dava konusu T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi, 0041445 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 24.12.2021 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli çek ile T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi, 0041446 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 28.01.2022 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli iki adet çeke dayanarak başlatacağı, icra takiplerinin önlenmesini teminen 15.12.2021 tarihli karara ek olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Yine mahkemece, 21.12.2021 tarihli ara kararı ile; "1-Davacı vekilinin tensip ara kararı gereğince teminat bedelini yatırdığı anlaşılmakla, T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi'ne müzekkere yazılarak, 0041445 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 24.12.2021 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli çek ile 0041446 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 28.01.2022 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli iki adet çekin, taraflar arasında geçerli olmak kaydı ile ödeme yasağı konulmasının istenmesine, 2-Davacı vekilinin İİK 72. Madde kapsamında ihtiyati tedbir talebinin, yatırılan teminat mukabilinde KABULÜ ile, davaya konu, T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi, 0041445 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 24.12.2021 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli çek ile T.Vakıflar Bankası, Bayramyeri Şubesi, 0041446 seri numaralı, keşide yeri denizli, 28.01.2022 vade tarihli, 100.00,00 tl bedelli iki adet çekin, taraflar arasında geçerli olmak kaydıyla icra takibine konu edilmesinin tedbiren durdurulmasına," karar verilmiştir.
Yine talep üzerine bu sefer mahkeme tarafından, 03.01.2022 tarihli ara kararı ile; "Dava dosyası ibraz edilen deliller kapsamında, mahkememizce verilen 21/12/2021 tarihli ödeme yasağına ilişkin yatırılan teminat mukabilinde, davaya konu, T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi'ne ait 0041445 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 24.12.2021 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli çek ile T.Vakıflar Bankası T.A.O Bankası, Bayramyeri Şubesi'ne ait, 0041446 Seri numaralı, keşide yeri Denizli, 28.01.2022 vade tarihli, 100.00,00 TL bedelli çeklerin ibrazı halinde ödeme yapılmayarak, çeklerin karşılığı bulunuyor ise ayrı bir hesapta bloke edilmesi konusunda ödeme yasağı kararı verilmesine, İlgili T. Vakıflar Bankası T.A.O Bankası Bayramyeri Şubesi'ne müzekkere yazılmasına, " dair karar verilmiştir.
Davalı vekilinin 12/01/2022 tarihli cevap ve ihtiyati tedbire itiraz dilekçesi sonucu duruşma açılarak istinafa konu 31/03/2022 tarihli karar verilmiştir.
Davacı, davalı tarafa verilen iki adet çekte borçlu olmadıklarından bahisle İİK. 72/2 maddesi gereğince tedbiren ödeme yasağı konulmasını talep etmiş, talebin kabul edilmesi üzerine davacı tarafından istinaf yoluna gelinmiştir.
Çek; kural olarak mevcut bir borcun ödenmesi olarak düzenlenir. Bunun aksini iddia eden yani avans veya teminat olarak verildiğini iddia eden, bu iddiasını yazılı olarak ispat edecektir.
Davacı tarafından, dava dilekçesine ek olarak sunulan ve davalı tarafından imzalı olan 24 /11/2021 tarihli belgede; dava konusu çeklerin icra dosyası kapsamında verildiğini beyan etmektedir. Buna göre, çeklerin icra dosyasındaki borç nedeni davalıya verildiği yazılı olarak ispatlanmıştır.
Mahkemece 2004 sayılı İİK. 72/2 maddesi gereğince ödeme yasağı konulmasını yönde tedbir kararı verilmiş olup, ödemeden men yasağı şeklinde tedbir müessesi bulunmadığı, ödeme yasağı kararının çek iptali davasında verilebileceği, ancak taraflar bakımından 2004 sayılı İ.İ.K. 72/2 madde gereğince icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında teminat karşılığı icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, yine bu kararın davanın tarafları yönünden tesis edileceği, mahkemece bu hususlara aykırı ve talebi aşar şekilde karar verilmekle ancak talebi karşılar nitelikte vermiş olduğu tedbir kararının sonuç olarak doğru olduğu, bu hususların kararı kaldırmayı gerektirmediği, sadece belirtilen hususların göz önünde bulundurulması bakımından eleştiri olarak değinildiği, bu sebeple, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK. 353/1-b-1 madde uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf aşamasında yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.08/06/2022