T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...........
KARAR NO: ...............
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/02/2021
NUMARASI: ......... Esas, ............... Karar
DAVACI: ... -...
VEKİLİ: Av. ...
.............................
DAVANIN KONUSU: Zayi Belgesi Verilmesi
KARAR TARİHİ: 18/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/10/2021
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/02/2021 tarih,........ Esas, ................. Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait işyerinde 18.06.2020 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle dava konusu ticari defterler'in içinde bulunduğu evrak çantası ile birlikte çalındığını, bu hususta 18.06.2020 tarihinde Bursa Çarşı Karakolu'na başvuruda bulunduklarını belirterek müvekkili olan şirketin 2016-2017-2018-2019 yıllarına ilişkin ticari defterleri ile faturalarının zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ;
İlk derece mahkemesince davacının tacir olması nedeni ile ticari defter ve belgelerini basiretli tacir gibi usulüne uygun tutma ve saklama yükümlülüğünde olduğu,davacının defter ve belgelerin kaybolmasına ilişkin açıklamaları basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiği davacı tarafın zayi ile ilgili başkaca delillerinin olmadığı yine davacının vergi dairesine bir kısım borçlarının bulunduğu ve hakkında inceleme başlatıldığı da bu nedenle defter ve belgelerin vergi incelemesi için vergi dairesi tarafından istenmesi üzerine kaybolduğu iddiasının da makul ve inandırıcı gelmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili tarafından; müvekkilinin ticari işletmesinde 17.06.2020 tarihinde hırsızlık olayı yaşandğı ertesi gün, yani 18.06.2020 tarihinde iş yerine geldiğinde iş yerinin penceresinin açık olduğunu, içerideki bilgisayar gibi muhtelif eşyaların ve iş bu davamıza konu dosya içerisinde bulunan liste olarak sunulan ticari işletmede bulunan Ticari Defterler'in de içinde bulunduğu evrak çantası ile birlikte çalındığı, bu hususun 18.06.2020 tarihinde müvekkilinin çalışanı......... tarafından Bursa Çarşı Karakolu'na yapılan şikayet neticesinde tutulan müşteki ifade tutanağı ile de sabit olduğu, zayi belgesi verilmesi için iş bu davanın ikame edildiği, yerel mahkeme, müvekkilimin vergi borcu olmasından dolayı talebimizin "makul ve inandırıcı" gelmemesi nedeniyle reddediği,kararın kanuna ve yasaya uygun olmadığından bahisle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK. 82/7 maddesi uyarınca ticari defter ve belgeler hakkında zayi istemine ilişkin olup mahkemece yapılan yargılam neticesinde davanın reddine karar verilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Ticari belge ve defterlerin zayi olması nedeni ile belge verilmesi 6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde düzenlenmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir..." hükmü uyarınca davanın zayi olduğunun öğrenilmesinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede açılması gerekir. Bu husus dava şartıdır.
Kanun maddesinde yazılı olan sebepler tahdidi olarak sayılmamıştır. Bu nedenle kaybolma- çalınma nedeni ile de zayi belgesi verilmesi istenebilir. Ancak, kaybolma halinin tacirin özenle saklama yükümlülüğüne karşı iradesi dışında olması gerekir.
Bu davalar niteliği itibariyle çekişmesiz yargı işlerine tabidir.6100 sayılı HMK. 385/1 maddesi uyarınca çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, basit yargılama usulü uygulanır ve mahkemece res'en araştırma yapılır.
Yukarıda belirtilen genel açıklamalar karşısında mevcut davada; davacı 2016-2017-2018-2019 yıllarına ilişkin ticari defterleri ile faturalarının işyerinde meydana gelen hırsızlık olayında çalındığını belirtmiş olmasına karşın; olay hakkında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının .........Sor. sayılı dosyası ile müştekinin işyerinde hırsızlık olayının gerçekleştiğini kanıtlar nitelikte soyut iddiası dışında delil elde edilemediğinden bahisle takipsizlik kararı verildiği, defterlerin hırsızlandığı bunun sonucunda zayi olduğu ile özenle saklama yükümlülüğüne rağmen zayi olduğu iddiasının davacı tarafından ispat edilemediği gibi duruşmadaki beyanları ile dava dilekçesindeki beyanları arasında çelişkili tüm dosya kapsamından anlaşılmakla bu itibarla ilk derece mahkemesi kararı yerinde olduğundan davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK. 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 11/09/2019 tarih,........... Es.- .......... K. sayılı ilamı ile 10/04/2018 tarih, .............. Es.- ........... K. sayılı ilamları da bu yöndedir.)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken harç peşin alındığından, başkaca harç alınmasına yer olmadığına
3-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin üzerinde bırakılmasına, gider avansından artan tutarın istek halinde davacıya iadesine,
4-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.18/10/2021
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır