T.C. BURSA BAM ...HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
.... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : .
KARAR NO : ..
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : .
KARAR TARİHİ : ...
DAVACI : ... (...)
VEKİLLİ : Av. ....
DAVALI : ... (...)
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : .
KARAR YAZIM TARİHİ : .
Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili aleyhinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile toplamda dört ayrı takip yapıldığını, işbu davada konusunu oluşturan takibin.... İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyası olup takibe dayanak senedin 03/03/2021 tanzim tarihli, 31/07/2021 vade tarihli, 100.000 TL bedelli senet olduğunu, müvekkilinin takip dayanağı senette ciranta olup takibe konu olan senedin protesto edilmediğini, senet protesto edilmediğinden hamilin, lehtar-ciranta olan müvekkiline karşı müracaat hakkının ortadan kalktığını ileri sürerek...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin müvekkili yönünden iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili ile dava dışı -icra takibine konu senet borçlularından- Haluk Tunç İlker arasında borç verme sözleşmesi akdedildiğini, buna istinaden müvekkilinin borçlulardan ....'e 400.000 TL borç para verdiğini ve karşılığında iş bu davaya konu senetlerden biri olan dört adet senet aldığını, dava konusu alacağın ödünç ilişkisinden kaynaklandığını, dava konusu senedin kambiyo senedi vasfında olduğunu, bono takibi yapılması için protesto çekilmesi zorunluluğu bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davanın, takibe konu bono hakkında ödememe protestosunun düzenlenmemiş olması nedeniyle menfi tespit istemine, bedelin istirdatına ve kötüniyet tazminatına ilişkin olduğu, dosya kapsamına göre, takibe konu bonoda davacının lehdar-ciranta, davalının ise son hamil olduğu, son hamil olan alacaklı davalının, borçlu ciranta hakkında takip yapabilmesi için, bononun keşidecisine ödememe protestosu göndermesi zorunlu olduğu, davalı alacaklı ödememe protestosu çekmediğinden TTK 730 md. uyarınca lehtar ciranta konumundaki davacıya karşı müracaat hakkını kaybettiği, davalı alacaklı tarafından taraflar arasında borç sözleşme bulunduğu iddia edilmiş ise de davacı borçlunun sunulan sözleşmede taraf olmadığı, temel ilişkiye dair başkaca bir iddianın ileri sürülmediği, bu nedenle davalı alacaklı tarafından ödememe protestosunun çekilmemesi dolayısıyla davalı lehtar ciranta durumundaki davacı borçluya karşı müracaat hakkını kaybettiğinden ve kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapamayacağı gerekçesi ile davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün ....esas sayılı dosyasıyla davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına davacı tarafça ödenen 142.528,56 TL’nın ödeme tarihi olan 19/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine, İİK’nın 72/5 maddesi gereğince takip konusu alacak miktarının %20'si olan 20.000 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf talebinde bulunan davalı vekili, müvekkili ile dava dışı - takibi konu senet borçlularından- Haluk Tunç İlker arasında borç verme sözleşmesi akdedildiğini, buna göre müvekkilinin borçlulardan Haluk Tunç İlker'e 400.000 TL borç para verdiğini ve karşılığında iş bu davaya konu senetlerden biri olan dört adet senet aldığını, icra takibi yapıldıktan sonra davacı borçlunun borcunu ödeyeceğini söylemesine rağmen ödemeleri yapmadığını, davacı ile aynı zamanda arkadaş olan davalı müvekkilinin aralarındaki ilişkiye güvenerek protesto göndermediğini, dava konusu senedin kambiyo senedi vasfına haiz olduğunu, kanunda bono takibi yapılması için protesto çekilmesi zorunluluğu ön görülmemiş olduğunu, mahkemenin kararına gerekçe gösterilen TTK 778 , TTK 714, TTK 730 maddeleri ve diğer TTK hükümlerinin uygulanabilmesi için kişilerin tacir sıfatına haiz olması gerektiğini, senedin ticari senet olmaması, nakden verilmesi, davacı tarafından imzanın inkar edilmemesi gibi hususlar gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davalı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Dava, İİK'nın 72. maddesine dayalı kambiyo senetlerine özgü takipten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, yukarıdaki gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Somut olayda ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı alacaklı tarafından davacı ve dava dışı ....aleyhine 03/03/2021 tanzim, 31/07/2021 vade tarihli 100.000 TL bedelli bonoya istinaden 100.000 TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, takibe konu senette davacının lehtar, ...'un keşideci olarak yer aldığı, senette sırasıyla davacının, Haluk Tunç İlker'in ve davalının cirolarının yer aldığı görülmektedir.
6102 sayılı TTK'nın 778. maddesi yollaması ile bonolar hakkında uygulanması gereken aynı Kanun'un 714. ve 730. maddeleri uyarınca, belirli bir günde veya düzenleme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir bonoya dayanarak hamilin lehtara ve cirantalara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır. Aksi halde alacaklı hamilin, anılan madde uyarınca protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantalar aleyhine kambiyo senetlerine özgü yolla takip başlatamayacağı anlaşılmaktadır. Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında, senedi düzenleyene protesto keşide etmediği takdirde, ciranta olan borçluya veya lehdara karşı müracaat hakkını kaybedecektir.
Somut olayda da takibe konu olan senedin protesto edilmediği sabit olup keşidecisine karşı protestosu bulunmayan bonoya dayanılarak lehtar davacıya karşı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılabilmesinin mümkün olmaması, taraflar arasında temel ilişkinin varlığının iddia edilmemesine göre yerel mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 9.736,12 TL istinaf karar ve ilâm harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 2.434,03 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.302,09 TL harcın davalından tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
3-) İstinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olmaması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 361/1 hükmü uyarınca Dairemiz kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi. 24/10/2025
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza