T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
...HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :
KARAR NO :
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :
NUMARASI :
DAVACI :
DAVALILAR :
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZIM TARİHİ :
Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... tarih, .... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ....'ün şahıs firması olduğunu, 14.06.2019 tarihinde, vekili aracılığı ile .... Şti.nden .... plakalı Mercedes Vito model aracı satın aldığını, satış sürecinde irtibatta olan kişilerin davalı şirketi temsilen şirket müdürü ...ve onun kızkardeşinin eşi diğer davalı olan ... olduğunu, bu kişilerin satışa konu araç için "%18 KDV'li fatura kesileceğini" taahhüt ettiğini, bu konuda yazılı olarak beyanda bulunduklarını, müvekkilinin bu beyanlara güvenerek sözleşme yapmaya ikna olduğunu ve aracın parasını peşinen ödediğini, ancak para peşinen ödenince aracın faturasının %1 KDV'li kesildiğini, müvekkilinin duruma itiraz ettiğini ,karşı tarafın umursamaz tavır takındığını, bu durumda karşı tarafların müvekkilini hile ile kandırmak suretiyle haksız fiil oluşturan eylemleri neticesinde, müvekkilinin vaad edilen ve faturada düzenlenen KDV farkı oranında zararının oluştuğunu, taraflardan ....f'un aracın satışı konusunda ilan verdiğini, aracın satışına aracılık ettiğini, Yusuf'un gerek Borçlar Kanununun 128 md'si kapsamında 3. kişinin fiilini taahhüt ettiğini gerekse hileye iştirak etmesi nedeniyle hile ve haksız fiil hükümleri kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumluluk altına girdiğini, ve süreçten haberdar olduğunu, belirterek şimdilik 6.000,00 TL'nin (Altı Bin Türk Lirası) haksız fiil tarihi olan 14.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerdeki temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 22.02.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; Müvekkilinin beyanlara güvenerek sözleşme yapmaya ikna olduğunu, vaad edilen ve faturada düzenlenen KDV farkı oranı olan (%18 KDV oranının 34.200,00 TL olduğunu %1 KDV oranı ise 1.881.19 TL olup ) 32.318,81 TL zararı oluştuğunu, davayı kısmi dava olarak ıslah etmek ve talep sonucunu da 26.381,81 TL ıslah ederek toplam 32.318,81 TL'nin ticari işlerdeki temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar cevap dilekçesi sunmamışlar, duruşmada alınan beyanlarında özetle; aracın satıldığı dönemde KDV'nin %1 olduğunu, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile KDV oranının %1 olarak belirlendiğini, faturayı da bu miktar üzerinden kestiklerini, haksız kazanç sözkonusu olmadığını belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında ... plakalı aracın satışı için ticari ilişkinin kurulduğu, davacının alıcı, davalı ... Ltd.Şti.' nin ise satıcı olduğu, araç bedelinin taraf beyanları ve 14.06.2019 tarihli araç satış sözleşmesinde 190.000,00 Türk Lirası KDV dahil olarak akti ilişki kurulduğu, araç satış ilanı, davalıların duruşmadaki beyanları ile taraflar arasında aracın KDV oranın %18 olarak kararlaştırıldığı, bu oran üzerinde akti ilişkinin kurulduğu, 14.06.2019 tarihli araç satış sözleşmesinde de açıkça KDV oranı belirlenmediği, davacı alıcı tarafından %18 KDV oranına ilişkin fatura düzenlemesinin davalı satıcıdan isteyebileceği, davalı satıcı tarafından %1 olarak düzenlenen KDV oranının taraflar arasındaki akti ilişkiye aykırı olup sözleşmeden kaynaklanan %17 oranında olan ve mali müşavir bilirkişi raporu ile araç ticari araç olup defterlere kaydedildiğinden davacının ödenen KDV' yi beyannamesinde bulunabileceği anlaşılmakla, faturada düzenlenmeyen %17 oran bedeli olan 32.318,81 TL bedelin davalı satıcı tarafından alacaklı olup bu miktar yönünden davalı ....Tic. Ltd.Şti'den tahsiline karar vermek gerektiği, davacı tarafından taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı iddiasının, taraflar arasında KDV oranına yönelik akti ilişkinin varlığı sebebiyle itibar edilmediği, dava tarihinden önce davalı satıcı temerrüde düşürülmediğinden dava tarihi itibariyle ticari faiz işletmek gerektiği, aracın davalı şirkete ait olduğunun açıkça davacı tarafından bilindiği, şirket yetkilisi ile davacı arasında aracın KDV' sine yönelik anlaşma görüşmelerinin yapıldığı ve 14.06.2019 tarihli araç satış sözleşmesinin davalı şirketle kurulduğu, davacının tacir olup bütün iş ve işlemlerinde basiretli hareket etmesi gerektiğinden sözleşmeden önce davalı ...'ün beyanın davalı şirketi bağlamayacağını davacı tarafın bilebileceği, beyanın üçüncü kişinin fiilinin taahhüt ve hile olarak kabul edilemeyeceğinden bu davalı yönünden açılan davanın sübut bulmadığından reddine, "1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, A- Davacı tarafından davalı ... e açılan davanın subut bulmadığından reddine,B- Davacı tarafından davalı ... Ltd. Şti. açılan davanın kabulü ile ... TL alacağın dava tarihi olan 30.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı Arın Petrol Ürün Sanayi Ticaret Ltd. Şti. alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.
Karara karşı davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede görüldüğünü, davacının gerçekten tacir olup olmadığının araştırılmadığını, bu hususta delil toplanmadan, davacının varsayıma dayalı olarak tacirmiş gibi işlem gördüğünü, davacı tacir olmadığından eldeki davada Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığını, uyuşmazlık konusunun ticari işletmeyle ilgili olması şartına dair dosyada bir araştırma inceleme yapılmadığı gibi bu hususta herhangi bir delil de söz konusu olmadığını, davalı şirketin iştigal alanının "Aygaz bayiliği" olduğunu, aracın satışının da müvekkili şirket açısından ticari işletmesiyle ilgili bir konu olmadığını, davanın esası hakkında yanılgılı değerlendirme yapıldığını, davacının tacir olduğunu iddia etmesi nedeniyle ve yerel mahkeme de davacının tacir olduğunu varsayıyor olduğuna göre, söz konusu aracın alım-satımında uygulanacak KDV oranının %1 olduğunu TTK'nın 18/2 maddesi emredici hükmünden yola çıkılarak, davacının bildiği ve bu itibarla bu hususta aldatıldığını iddia edemeyeceği, davacı tacir sayılıyorsa, iddiasının yani kandırıldığı beyanının hukuki hiç bir değeri olmadığını, Faturanın tebliğinden itibaren kanunda belirtilen 8 günlük itiraz süresine itiraz edilmediğini, davalının araç satım işi yapmadığından KDV oranlarının değiştirildiği hususunu bilmediğini, aksine davacının kötüniyetli olarak KDV oranının %1 olduğunu bilmesine rağmen lehine delil oluşturmak maksadı ile whatsapp üzerinden yazıştığını, davacının yasal düzenleme ile getirilen KDV indirimini bildiğini, davalının hem sözleşmenin yapıldığı hem de KDV' nin kesildiği tarihlerde hem de icap-kabul aşamasında yürürlükteki mevzuata uygun davrandığını, olayda müvekkiline atfedilecek bir kusur olmadığından haksız fiilin "kusur" şartı ve "zarar" şartının gerçekleşmediğini, olayda eklenen risk olarak değerlendirilebilecek olan "davacının da aracı satıp KDV kesmesi olgusu" somut olayda gerçekleşmediğinden, muhtemel zarar tazminine dayanan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, HMK'nın 154/3-c maddesinde, duruşmanın aleni ya da gizli yapılıp yapılmadığı hususunun duruşma tutanağında mutlaka yazılması gerektiği kuralına yer verildiğini ancak 26.01.2021 tarihli 1. celsenin aleni mi gizli mi olduğunun duruşma tutanağına yazılmadığını belirterek kararın kaldırılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, akti ilişkiden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı davalı.... Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı taraf ,Whatsapp yazışmalarına dayanarak araç için %18 KDV üzerinden anlaştıklarını, buna göre KDV nin %18 üzerinden 34.200,00 TL olduğunu, oysa faturaya %1 KDV oranı yazıldığını buna göre müvekkilinin kandırıldığını ve 32.318,81 TL zararı oluştuğunu, hile nedeniyle haksız fiil hükümleri kapsamında davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.
Davalı taraf ise, şirkete ait olan aracın satışında fatura düzenlendiğini, KDV oranının %1 olduğunu muhasebecisinin uyarısı ile öğrendiklerini, anlaşmanın KDV dahil fiyat üzerinden yapıldığını, Cumhurbaşkanlığı Kararı ile belirlenen KDV üzerinden faturayı düzenlediklerini, savunmuştur.
Somut olayda, davalı.... Şti.'ne ait ... plakalı ...model aracın davacıya satıldığı, davalı şirket tarafından davacı ... adına 14.06.2019 tarihli fatura ile %1 KDV 1.881,19 TL olmak üzere toplam 190.000,00 TL satış bedeli üzerinden irsaliyeli fatura düzenlendiği, 14.06.2019 tarihli noter araç satış sözleşmesinde aracın KDV dahil 190.000,00 TL ye satışının yapıldığı, bedelin tamemen ödendiğinin ve aracın teslim edildiğinin sözleşmede düzenlendiği görülmüştür.
Mali müşavir bilirkişinin 03.02.2022 tarihli raporunda; tarafların ticari defterlerinin incelendiği, davacının işletme defterine 1.881,19 TL KDV'yi işlediği, normal durumda KDV oranının dava konusu araçta %18 olmakla birlikte ... tarihinde 287 nolu Cumhurbaşkanı Kararı ile KDV oranı 31 aralık 2018 tarihine kadar %1'e düşürüldüğü, bu tarihin önce 31.03.2019 daha sonra 30.06.2019 tarihine kadar uzatılmış olduğunu, bu oranın düşüklüğünün geçici bir süre için uygulamaya konulduğunu, davalı tarafından kesilen faturanın tarihi 14.06.2019 olup %1 KDV oranına tabi bir tarihte olduğu, dolayısıyla faturada gösterilen KDV oranında bir hata bulunmadığını, mesajların karşılıklı yazıldığı tarihlerde de KDV oranı geçici bir süre için %1 olarak uygulanmakta olduğunu, davacının aracı satarken %1 KDV oranı 30.06.2019 tarihinde son bulacağı için %18 KDV ile satış yapacağını, davacının aracı aldığı o tarihte % 18 ile araç almasının mümkün olmadığını, davalının yazdığı mesajlarda konuyu araştırmadan oranın %18 olduğunu bildirmesinin fatura kesilirken muhasebecisinin uyarısı ile KDV nin %1 olduğunu öğrenerek faturayı bu orandan kesmesinden kaynaklandığını, tespit edilmiştir.
Davacı ıslah dilekçesi ile müvekkilinin vaad edilen ve faturada düzenlenen KDV farkı oranı olan ( %18 KDV oranı 34.200-TL olduğunu, %1 KDV oranının ise 1881.19-TL olduğunu,buna göre 32.318,81-TL zararı oluştuğunu bildirmiştir.
Buna göre ıslah dilekçesi ile de alım satıma konu aracın %18 KDV dahil 190.000,00 TL bedelle anlaşma yapıldığı, ancak, davalı tarafından kesilen toplam 190.000,00 TL bedelli faturada KDV oranının %1 olarak gösterildiğini, aradaki %17'lik KDV farkının davalıdan kaldığını, bu işleminde hileli yapıldığı iddia edilmektedir.
Davalı tarafından %1 KDV dahil şeklinde 190.000,00 TL'lik fatura düzenlenmiştir. Bu faturanın irsaliyeli fatura olduğu ve faturanın davacı tarafça teslim alınarak defterine işlendiği anlaşılmaktadır. Davacı kendisine tebliğ/ teslim edilen faturaya 8 gün içerisinde itiraz etmemiştir.Davacı tarafça 8 gün içerisinde itiraz edilmeyen fatura münderecatı kesinleşmiştir. Bu nedenle faturada yazılı olan 188.119,00 TL bedel ile %1 KDV si olan 1.881,19 TL bedel kesinleşmiştir.
Bunun yanında davacının iddiasına göre 190.000,00 TL bedelin %18 KDV'si düşüldüğünde KDV'siz bedelin 158.500,00 TL olacağı görülmekte olup, davacının KDV'siz bu bedel üzerinden anlaştıklarını da ispat edemediği anlaşılmaktadır. Sunulan Whatsapp kayıtlarında da bu hususta bir bilgi mevcut değildir.
Buna göre,Taraflar arasında yapılan satış sözleşmesinde KDV dahil olarak satışın yapıldığı, KDV oranına dair bir bilgilendirme yer almadığı, davacının irsaliyeyi fatura tarihinden itibaren 8 gün içinde her hangi bir itirazının olmadığı, davanın 30.06.2020 tarihinde açıldığı tarihe kadar KDV oranının faturada yazıldığı üzere %1 olduğunu bildiği, artık faturanın %18 üzerinden kesileceği yönünde kendisinin aldatıldığı ve hile yapıldığı iddiasının mevcut delillerle ispatlanamadığı, bu nedenle mahkemece davanın ... Tic. Ltd. Şti. yönünden reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmüştür.
Bununla birlikte ,Davacının işletme defteri tuttuğu, davalı şirkete ait aracın ticari araç olduğu, davanın Ticaret Mahkemesinde görüldüğü, bu haliyle davalının göreve ilişkin istinaf talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, dosyada deliller toplandığından ve araştırılacak başka husus kalmadığından dairemizce yapılan inceleme sonucunda davanın davalı Arın Petrol Ürünleri San ve Tic. Ltd. Şti yönünden reddine karar verilmesi gerekmiş, diğer davalı yönünden istinafa gelinmediğinden ve infazda tereddüt oluşmaması bakımından da bu davalıya ilişkin önceki hüküm aynen korunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
A-Davalı... Ltd. Şti vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile;
B-Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12.04.2022 tarih, ... sayılı kararının KALDIRILMASINA, kaldırılan karar yerine geçmek üzere yeniden HÜKÜM TESİSİ İLE,
1-A-)Davacı tarafından davalı ...'e açılan davanın subut bulmadığından reddine,
B-)Davacı tarafından Davalı ...Tic. Ltd. Şti. yönünden açılan davanın reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 102,47 TL ve ıslah harcı 450,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 62,93 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin, kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraflarca yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Ltd. Şti. ne. verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;
1-İstinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,
2-Davalı ...Şti. tarafından istinaf aşamasında yapılan 26,50 TL masrafın davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, artan gider avansının talebi halinde iadesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
4-6100 sayılı HMK. 359/4. maddesine göre kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 03/10/2025
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır