T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :
KARAR NO :
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 08/03/2022
NUMARASI : .
DAVACI : ... - ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ...
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/09/2020
KARAR TARİHİ : 10/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/06/2025
Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/03/2022 tarih, .... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; 31/07/2018 düzenlenme tarihli, 31/08/2018 vade tarihli, Adem Aytekin tarafından düzenlenen senedi bir alacağına karşılık düzenleyenden aldığını, ardından iş bu senedi davalı ...'ye araç alımı için verdiğini, senedin arka yüzünde ''Bu seneti almış olduğum araçlar karşılığında verdim.'' şeklinde bir ibare ile cirolayan müvekkiline davalı tarafından hiç bir araç devir ve teslimi yapılmadığını, araç teslimi yapılmadığından müvekkili senedin kendisine teslimi istemiş ancak davalı tarafından bu talebi yerine getirilmediğini, davalı ... tarafından alınan senet karşılığında hiç bir araç teslimi yapılmamış olmasına rağmen davalı tarafından Bursa 15. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, davaya konu senedin arka yüzünde senedin araç alımı karşılığında verilmiş olduğu yazılı olmasına rağmen araç teslimi yapılmamış olduğunu, müvekkilinin davaya konu senede ilişkin borcu bulunmadığını, iş bu nedenle senedin iadesi gerektiğini, davaya konu senedin arka yüzünde ''bu seneti almış olduğum araçlar karşılığında verdim.'' şeklindeki ibare ile davaya konu senedin araç alımı karşılığında verilmiş olduğu anlaşıldığını, müvekkili ile davalı arasında başkaca hiç bir ticari ilişki bulunmadığını, davaya konu senedin müvekkiline iade olunması gerektiğini, müvekkilinin dolandırıldığını anlayınca Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduğunu, teminatsız şekilde tedbir kararı verilerek icra takip dosyasının durdurulmasını talep ettiklerini, kambiyo senedine ilişkin borç ile birlikte fer-ilerinin de iptali gerektiğini, 31/07/2018 düzenlenme 31/08/2018 vade tarihli ....... tarafından düzenlenen senede ilişkin borcunun olmadığının tespiti ile bahse konu senedin taraflarına iadesini, haksız ve kötü niyetli davalının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, Bursa 15. İcra Dairesinin .... Esas sayılı dosyasının teminatsız şekilde ivedilikle tedbiren durdurulmasını talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligata rağmen, davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "Dava konusu senet incelendiğinde senedin arka yüzünde sırasıyla davacı ... ve davalı ...'nün imzalarının bulunduğu, ...'nün imzasının altında "Bu seneti almış olduğum araçlar karşılığında verdim." ibaresinin bulunduğu bu ifadenin altında davacı ...'nın imzası bulunduğu, mevcut davada davacı dava konusu bonoyu davalı ile aralarındaki sözlü sözleşme uyarınca alacak olduğu araçlar için bu senedi verdiği ancak bononun davalıya senedin verilmesine rağmen araçları teslim etmediğini bu sebeple borçlu olmadığını ileri sürdüğü anlaşılmıştır. Kural olarak menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklıda bulunmakla birlikte kambiyo senediyle borç altına giren kimse için ispat külfeti borçlu olmadığını iddia eden kambiyo borçlusundadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/12-269 Esas, 2020/591 Karar sayılı kararında "Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14/03/2001 tarihli ve 2001/12-233 E., 2001/257 K.; 20/06/2001 tarihli ve 2001/12-496 E., 2001/534 K.; 24/02/2010 tarihli ve 2010/19-67 E., 2010/99 K.; 28/03/2018 tarihli ve 2017/12-1140 E., 2018/563 K. sayılı ile 11/02/2020 tarihli ve 2017/12-743 E., 2020/129 K. kararlarında da benimsendiği üzere bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge (İİK’nın 169/a maddesinde öngörülen) ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerekir." şeklindeki kararından anlatıldığı üzere senet teminat senedi olarak verildiği iddiası varsa bunun neyin teminatı olarak verildiğinin açıkça ifade edilmesi gerekmektedir. Dava konusu senet arkasında yazan araçlar karşılığında verildiği ibaresinin somut bir ifade ihtiva etmediği, araçlar ibaresinin genel bir ifade olduğu, bunun motorlu taşıtlara ait olup olmadığı, motorlu taşıtlara ait ise bunun hangi taşıta ait olduğunun somut şekilde ifade edilmesinin gerektiği, bu hususta ispat külfetinin davacıda bulunduğu, salt trafik tescil kayıtlarında taraflar arasında alım-satım yapıldığına ilişkin kaydın olmaması davacının davasını ispat etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; senetteki borcun konusunun davacı ve davalının senedin arkasında açıkça belirttikleri üzere araç alışverişinden kaynaklandığını, ilk derece mahkemesi tarafından tebliğ edilen gerekçeli kararda senedin arkasında hangi araca ilişkin senedin verildiğine dair belirleyici unsur bulunmaması davanın reddinin gerekçesi olarak belirtildiğini, davalı tarafından davalıya senette belirtildiği üzere senet karşılığı verilmiş hiçbir araç bulunmadığını, davalı tarafından davacıya verilmiş olan hiçbir aracın mevcut olmadığı Trafik Tescil Müdürlüğüne alınan cevapla da sabit olduğunu, senedin araç alışverişine ilişkin olduğu açıkça belirtilmesine ve davacı ve davalı arasında hiçbir araç alışverişi olmadığı tescilli olmasına rağmen ilk derece mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, davacı aleyhine kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Bursa 15. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile toplam 353.137,50-TL miktarlı takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Yerleşik Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere; bir senedin teminat senedi vasfını taşıyabilmesi için; ya senet metninde açık olarak teminatın hangi hususta verildiği belirtilmeli, ya da ayrı bir sözleşmeyle söz konusu teminat senedine atıf yapılarak senedin teminat senedi olduğunun belirlenebilir olması sağlanmalıdır. Bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette yer alan kaydın aksine bir iddia ileri sürülmesi hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir. Yani bir senedin teminat senedi olduğunu ileri süren taraf bunu yazılı bir belge ile ispatlamalıdır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, bononun arkasında araçlar için verildiğinin yazılı olduğu, yani ödeme olarak borçlandırıcı işlem karşılığında verildiğinin anlaşıldığı, teminat olması için "teslim alınacak" ibaresinin olmasının gerektiği, aksine araçların teslim edildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle bononun teminat senedi olmadığı gibi davacı tarafından aksi ispatlanamadığından yerel mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu sonucuna varılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın istinaf eden taraftan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde istinaf eden tarafa iadesine,
4-6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca temyizi kabil kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza