T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/... - 2024....
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 14/06/2021
EK KARAR TARİHİ : 15/09/2021
NUMARASI : ... E. ... K.
DAVACI : ..
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
İHBAR OLUNANLAR : 1 -.....
VEKİLİ : Av....
: 2 -...
: 3 -...
DAVANIN KONUSU : Alacak (Bankacılık İşleminden Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 26/02/2018
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/10/2024
Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/06/2021 tarih ve 15/09/2021 ek karar tarihli, ... Esas, ... sayılı asıl ve ek kararının incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin İngiltere'de yaşadığını davalı bankanın Yıldırım Şubesinde GBP (sterlin) hesabı bulunduğunu, babası ...'a bankacılık işlemleri için vekaletname verdiğini, vekilin 2016 yılında bankaya para çekmeye gittiğinde hesapta hiç para olmadığını, hesaptaki paranın vekil babasının imzasını taşımayan, bilgisi haricinde düzenlenen talimatlar ile ... isimli kişiye ödendiğini öğrendiğini, olay üzerine bankanın inceleme başlattığı işlemleri yapan personeli açığa aldığını, inceleme sonrası zararın ödeneceğinin bildirildiğini, bu sırada müvekkilin vekili olan babasının felç geçirerek İngiltere'ye gittiğini, müvekkilin İngiltere'de olması ve davalı bankanın kendisine ödeme yapacağı beklentisiyle ve felç geçiren babasının da İngiltere'de olması nedeniyle olaya ilişkin ancak aksiyon alabildiklerini, davalı banka kusurlu işlemleri ile olaya sebebiyet verdiğini, davalı bankaca müvekkilin hesabından 15/04/2015 tarihli ... imzalı talimatla yapılan 6.000 GBP tutarlı havale işlemine ilişkin talimatın müvekkil vekil babası .. tarafından imzalandığını ve işlem sırasında da banka memuru tarafından vekil kişi aranarak teyit alındığını, bu hususun talimat üzerinde bankaca yazıldığını, iş bu tutarlı ödeme gerçek ödeme olduğunu, ancak bu ödeme öncesi ve sonrasına dair virman işlemlerinin müvekkil ve vekilinin bilgisi haricinde ve imzalarını taşımayan talimatlarla yapılmış işlemler olduğunu, davalı banka bu işlemleri gerçekleştirdiği çalışanları ve yardımcıların yetkili kişilerden seçmek ve onların özenle çalışmalarını sağlamak zorunda olduğunu davalı bankanın çalışanları vasıtasıyla gerçekleştirdiği kusurlu davranışlarından ayrıca sorumlu olduğunu, davalı bankanın kusurlu davrandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000 GBP (İngiliz Sterlini) veya fiili ödeme tarihindeki Türk lirası karşılığı zararın müvekkilin hesabından paraların çekildiği olay tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. Akabinde 22/04/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile 35.000 GBP (İngiliz Sterlini) alacağının veya fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının, paraların çekildiği tarihlerinden işleyecek avans faizi ile ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava konusu işlemlerin davacının vekilinin bilgisi ve onayı ile yapıldığını, varsa zararın hesabına virman yapılan ...'tan talep edilmesi gerektiğini, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, belirsiz alacak olarak da talep edilmediğini, müvekkili bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, para gönderimi yapılan hesabın ....Tekstil hesabı olduğunu, 51.000 GBP'nin daha önce ...hesabından gelen para olduğunu, davacı ile ... hesapları arasında para alışverişin daha önce de olduğunu, bu sebeple ... ve ..şirketinin hesaplarının istenilip incelenmesi gerektiğini, ayrıca ... iş yerine hacze gidilen icra dosya haciz tutanağında vekil ...'ın iş yeri çalışanı olarak yer aldığını, bu durumun ... ile ... arasındaki iç içe girmiş karmaşık ilişkiyi gösterdiğini, son işlem tarihinden yaklaşık 3 yıl sonra bu haksız davanın sadece müvekkiline yöneltilmesinin kötü niyeti gösterdiğini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan .. vekili beyan dilekçesi ile; husumet ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkil, üniversiteden mezun olduktan sonra çeşitli şirketlerde çalışmış, diğer ihbar olunan ... ile bu vesile ile tanışdığını, daha sonra müvekkilin işsiz kalması ve akabinde ...'ın iş teklif etmesi üzerine ... adlı şirket kurulduğunu, müvekkilin beyanına göre, ...'ın daha önce iflas etmiş olması ve ticari anlamda şirket kurma yetkisinin olmaması nedeni ile şirket müvekkilin adına kurulduğunu, henüz o zamanlar ihracat alanında tecrübesi olmayan ve ...'ın daha önce dolandırdığı insanlardan haberi olmayan müvekkil ise bu durumu iş bulma umudu ile kabul ettiğini,... adlı şirketin müşterilerinin ...'ın daha önceki müşterileri olması, şirket ile ilgili tüm işlemlerin ....'ın izni ile yapılması ve son olarak banka hesaplarındaki para aktarımları için ...'ın imzasının bulunması gibi durumlardan da anlaşılacağı üzere, ... şirketin gizli ortağı olduğunu, davacı, ihbar olunan ...'ın öz oğlu olup, dilekçe ekinde sunduğumuz ve daha önce mahkeme dosyasına sunulan banka hesap dökümlerinden de görüleceği üzere şirkete ait paralar ve müşterilerinden aktarılan paralar, gerek şirket banka hesabı üzerinden gerekse de ... üzerinden davacının ve ihbar olunan şahsın kendisine ve aile üyelerinin banka hesaplarına aktarılmıştır. Müvekkilin, şirketin banka hesaplarında para aktarımı yapılmasına ilişkin yetkisi bulunmamakta olup buna ilişkin talimatta vermediğini, özellikle müvekkil dava konusu olaylardan hiçbir kazanç sağlamadığını, davacı dahil olmak üzere davacının diğer aile üyeleri olan ..., ...'a ilişkin olarak sunduğumuz belgeleri davacı ...'ın şirket üzerine açtırdığı ancak şahsi işlemleri için kullandığı kredi kartından yapılan harcamalara ilişkin dekontlar, davacının aile üyelerine ... üzerinden gönderilen miktarları gösterir banka dekontları ve hesap ekstreleri, ihbar olunan Haluk Kaçar'ın davacı adına yaptırmış olduğu otel rezervasyonuna ilişkin mail kayıtları ve bu konaklama için yapılan ödemeye ilişkin dekontlar, davacının uçak bileti ve yurt dışında yapmış olduğu harcamalara ilişkin mail kayıtları ve dekontlardan ibaret olduğunu, bu nedenlerle davada öncelikle ihbar olunan sıfatı ile bulunuyor olmamız nedeni ile müvekkil hakkında hüküm kurulmamasını, davanın zamanaşımı yönünden reddine, neticeten aksi kanaatte olunması halinde davanın tümden reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları uyarınca; davanın, davalı bankanın özen ve yükümlülüklerini yeri getirmeyerek, davacı ve vekili ..'dan teyit almadan davacının hesabından üçüncü kişilere ödeme yapılmasından kaynaklı meydana gelen maddi zararın davalı bankadan tahsiline karar verilmesine ilişkin olduğu, grafoloji bilirkişiden, ATK'dan, bankacı bilirkişiden, üçlü bilirkişi heyetinden raporlar alındığı, üçlü bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen son raporda özetle; Volkan Kaçar'ın hesabından taklit imza ile para aktarılması nedeniyle toplam 66.900,00 GBP zararının oluşmasında yetkili vekili ...'ın davranışları ve ilişkilerinin etkili olduğu, ...'ın kendi vekilinin işlemlerinden dolayı bankaya rücu edemeyeceği, ...'ın kendi vekilinin işlemlerinden sorumlu olacağı, banka her ne kadar talimatlara yönelik olarak yetkili vekil.... telefonla teyit alındığını savunmuşsa da talimatların bizzat vekil Haluk Kaçar tarafından bankaya iletilmesini sağlamaması, talimatların lehine transfer yapılan ... tarafından bankaya getirilmesine göz yumması nedeniyle müterafik kusurlu olduğu, oluşan zarardan bankanın kusurunun %50 oranında olacağının bildirildiği,üçlü bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar, gerekçeli ayrıntılı olarak açıklanmış, işbu raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte her ne kadar davacı vekili tarafından 22/04/2021 tarihli ıslah dilekçesinde dava değeri 35.000 GBP olarak artırılmış ise de mahkemece son tanzim ettirilen 22/03/2021 tarihli talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere ' imza incelemesi yapılan bilirkişi raporunda her ne kadar 15/04/2015 tarihli 6.000 GBP tutarlı talimattaki imzanın da Haluk Kaçar eli ürünü olmadığı belirtilmiş ise de davacı vekilinin dava dilekçesinde 15/04/2015 tarihli 6.000 GBP tutarlı yazılı talimatın müvekkili tarafından imzalandığı, bu talimat için teyit alındığını kabul ettiği ,' Volkan Kaçar'ın hesabından taklit imza ile para aktarılması nedeniyle toplam 66.900 GBP zararın oluşmasında yetkili vekil Haluk Kaçar'ın davranışlarının ilişkilerinin etkili olduğu hususu dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne, buna göre 33.450 GBP’nin (İngiliz Sterlini ) veya fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin 10/09/2021 tarihli tavzih dilekçesi üzerine mahkemece, "1-Davanın KISMEN KABULÜNE, buna göre 33.450 GBP’nin (İngiliz Sterlini) dava tarihinden itibaren işletilecek kamu bankalarının döviz cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte veya 33.450 GBP'nin (İngiliz Sterlini) fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine '' şeklinde tavzih ve ek kararı verilmiştir.
Asıl karara karşı, davacı ve davalı vekili, tavzih ve ek karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin parasını davalı bankaya yatırdığını, davalı bankanın özen yükümlülüğünü yerine getirmeyerek müvekkil ve vekilinin imzasını taşımayan talimatlarla, teyitleri alınmadan müvekkil hesabından ilgisiz üçüncü kişi hesaplarına aktarımla zararına sebebiyet verdiğini, bilirkişilerce vekile izafe edilen eylem ve işlemlerle müterafik kusur değerlendirmesinin hatalı olduğunu, vekalet ilişkisinin dava konusu işlemlere etkisinin bulunmadığını, müvekkil vekilinin imzasını kabul ettiği 15/04/2015 tarihli işlem tutarı kadar başka işleminde bulunduğunu, vekilin karıştırmış olabileceği, dolayısıyla vekil imzasını içermeyen bu miktardan da davalının sorumlu olması gerektiğini, talimat tarihlerinde vekilin uçakta ya da yurt dışında olduğunu, teyit kaydının sonradan tamamlandığını, bankadan tam kusurlu olduğunu, davalının gerçeğe aykırı hazırlattığı uzman raporuna istinaden soruşturmada takipsizlik verildiğini, geç başvurunun .......'ın felç geçirip İngiltere'ye gitmesi ve bankanın oyalaması olduğunu belirterek davanın tam kabulüne yönelik kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı Türk Ekonomi Bankası AŞ vekili istinaf dilekçesi ile; davacı taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olduğu belirtilmeden kısmi dava olarak açıldığını, dolayısıyla ıslah tarihi itibariyle ıslaha konu edilen miktarın zaman aşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak olarak ikamesi mümkün olmadığından mahkemece alacak talebinin netleştirilerek eksik harç ikmalini yaptırması gerektiğini, davaya konu bankacılık işlemlerinin davacının vekili olan babası ...'ın bilgisi, rızası ve talimatları ile gerçekleştirildiğini, davacının bir zararı var ise vekiline ve para transferi yapılan kişiye dava yöneltmesi gerektiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, banka işlemlerinin kanun ve düzenlemelere uygun olduğunu, virman işlemlerinde ihmali veya kasti davranışının bulunmadığını, tüm virman işlemlerinin davacının vekilinden telefon ile alınan teyitle gerçekleştirildiğini, vekilin yapılan işlemlerden haberdar olması, ....'a ait iş yerinde haciz esnasında hazır olması, davanın son işlem tarihinden yaklaşık 3 yıl sonra açılmasının davanın haksız kazanç amaçlı kötüniyetle açıldığını gösterdiğini, ihbar olunan lehine yapılan birçok işlem bulunmasına rağmen bir kısmına itiraz etmeyip bir kısmına itiraz edilmesinin de kötüniyeti gösterdiğini, yerel mahkeme gerekçesine esas alınan rapordaki müvekkile isnat edilen kusuru kabul etmediklerini, vekilin bizzat talimatını bankaya iletilmesinin sağlanmamasına dayalı kusurun yasa ve bankacılık teamüllerinde yer almadığını, ihbar olunanın dava konusu talimatları vekil adına getirdiği hususunda bankada güven oluşturduğunu, ihbar olunan vekilinin sunduğu belge, ekstre ve ödeme dekontlarında ...'ın davacı .., baba ... ve davacı kardeşi olduğunu tahmin ettikleri kişi ile çok sıkı maddi ilişki içerisinde olduklarını ve bu kişilerle finansal işlemler gerçekleştirdiğini, bu durumun para transfer sonrasında da devam ettiğini, ... Tekstil firmasının asıl sahibinin davacı ve babası olduğunu, ..'ın dava konusu işlemler öncesinde de ... ve ... adına işlemler yaptığını, talimat asıllarını bankaya getirdiğini, bu yönüyle bu kişiler adına hareket ettiği noktasında müvekkil ve banka nezdinde güven oluşturduğunu, hal böyleyken iğfal kabiliyeti bulunan ve ancak özel yöntemler uygulanarak sahteliği tespit edilen talimat imzalarından ve bu talimat işlemlerinden müvekkilinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, öyle ki davacı taraf imzası vekile ait olmayan bir talimatı dahi kabul etiğini, davacı hesabında bulunan paranın 51.000,00 GBP'lik kısmının ... hesabından aktarıldığını, ... hesap hareketlerinin de incelenmesi gerektiğini, raporlar arasında çelişkinin giderilmediğini, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı Türk Ekonomi Bankası AŞ vekili tavzih ve ek karara yönelik istinaf dilekçeleri ile; tavzih yoluyla kararın değiştirilerek genişletildiğini, bu durumun HMK'nın 305. maddesine aykırı olduğunu, mahkemenin taleple bağlılık kuralına aykırı karar verdiğini belirterek tavzih ve ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, mevduat hesabından usulsüz para çekme işlemlerinden kaynaklanan zararın tazmini istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne ve hükmün tavzihine karar verilmiş, asıl karara karşı, davacı ve davalı vekili, tavzih ve ek karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; davacı, davalı banka nezdinde bulunan GBP (İngiliz Sterlin) hesabına ilişkin babası ..'a vekaletname verdiğini, yurt dışında yaşadığından hesabı takip edemediğini, hesabında bulunan tutara yönelik virman işlemlerinin kendisi ve vekilinin imzasını taşımayan talimatlarla bilgisi haricinde yapıldığını belirterek uğranılan zararın tahsilini talep etmiştir.
Davalı, transfer işlemleri yapılan ...ile davacının vekil babası arasında ticari ilişki bulunduğunu, öncesinde davacı hesabına ... tarafından para yatırıldığını, vekilin yapılan işlemlerden haberdar olduğunu ve rıza gösterdiğini, herhangi bir kusurunun bulunmadığını, son işlem tarihinden yaklaşık 3 yıl geçtiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
28/05/2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Yasa'nın 3/k bendinde "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici, 3/ı bendinde ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır. Aynı Yasa'nın 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasının engelleyemeyeceğine değinilmiştir.
HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği düzenlenmiştir.
Bu itibarla, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu bankacılık işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca davaya bakma hususunda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu hal böyle olunca mahkemece davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken görev kuralı gözetilmeksizin işin esasının incelenmesi doğru görülmemiş, kararın kamu düzeni sebebiyle HMK'nın 355. maddesi gereğince kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan bu nedenle; tarafların istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme asıl ve tavzih kararlarının kaldırılmasına, kaldırma nedenine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/06/2021 tarih, 2018/... Esas, 2021/... sayılı asıl ve ek tavzih kararlarının KALDIRILMASINA,
3-HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,
4-Davacı ve davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden taraflara iadesine,
5-Davalı T.Ekonomi Bankası tarafından Bursa 3. İcra Dairesinin 202... Esas, 10/09/2021 tarihli mehil vesikasında düzenlenen ...no'lu 525.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun sunan tarafa iadesine,
6-Yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına,
7-Harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
.........
Başkan
.........
e-imza
.........
Üye
..........
e-imza
........
Üye
........
e-imza
.........
Katip
.......
e-imza