Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-56 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 08-35/467-167
Karar Tarihi : 27.5.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ekrem SOLMAZ
C. BAŞVURUDA :- Gizlilik talebi bulunmaktadır
BULUNANLAR
D. HAKKINDA İLK :- Ersel Isıtma Enerji Sistemleri ve Ekipmanları Ev ve Büro 20
İNCELEME Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
YAPILANLAR Organize Sanayi Bölgesi 20. Cad. No:66 Melikgazi
Kayseri
- Canertaş Doğalgaz İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti
Beşevler Mah. Bilginler Cad. Beyazıt sok. No:26 Nilüfer
Bursa
E. DOSYA KONUSU: Bursa ilinde Fujiyama markalı doğalgaz sobalarının
servis açılışının yapılmaması sebebiyle pasif satışın engellendiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; 30
- Fujiyama marka doğalgaz sobasının üreticisi olan Ersel Isıtma Enerji
Sistemleri ve Ekipmanları Ev ve Büro Gereçleri Sanayi ve Ticaret Ltd.
Şti.’nin (Ersel Isıtma), Bursa ili yetkili servislerine bir yazı göndererek,
Bursa bölge bayileri konumundaki Canertaş Doğalgaz İnşaat San ve Tic.
Ltd. Şti (Canertaş) tarafından “İlk Açılış Risk Alma Formu” doldurulmayan
cihazların yetkili servis tarafından açılışının yapılmasının yasaklandığı,
açılışı yapılanların ise garanti kapsamında olmayacağı ve bu açılışlar için
servislere herhangi bir ödeme yapılmayacağı konularında uyarıda
bulunulduğu,
- Bu nedenle Canertaş ile alışveriş yapmayan tüm firmaların Fujiyama 40
markalı cihazların satışını yapmakta zorluklarla karşılaştıkları
ifade edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.2.2008 tarih ve 1127 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 21.3.2008 tarih ve 2008-2-56/İİ-08-HSÖ sayılı İlk
İnceleme Raporu, 24.3.2008 tarih, REK.0.06.00.00-110/91 sayılı Başkanlık
Önergesi ile Rekabet Kurulu’nun 2.4.2008 tarih ve 08-27/303-M sayılı
toplantısında görüşülmüş ve şikayet konusu iddiaların daha detaylı
araştırılabilmesi ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığını belirlemek
08-35/467-167
2
amacıyla, Ersel Isıtma ve Canertaş hakkında önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Bunun üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 15.5.2008 50
tarih ve 2008-2-56/ÖA-08-HSÖ sayılı Önaraştırma Raporu, 21.5.2008 tarih ve
REK. 0.06.00.00-110/158 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-35 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Bursa ilinde Fujiyama markalı
doğalgaz sobalarının servis açılışının yapılmaması sebebiyle pasif satışın
engellendiği iddiasının değerlendirilmesi amacıyla açılan önaraştırma
kapsamında elde edilen bilgiler doğrultusunda, Ersel Isıtma ve Canertaş’ın
Bursa iline Fujiyama marka doğalgaz sobalarının başka şehirlerden yapılacak
pasif satışlarının engellenmesi anlamına gelebilecek uygulamalardan
kaçınmalarına yönelik yazı yazılması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı 60
ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuru dilekçesinde, il dışından tedarik edilen doğalgaz sobalarının Bursa
ilinde satışının üretici firmanın eylemleri ile engellendiği iddia edilmektedir. Soba,
ısınma amaçlı olarak kullanılan, yüzeysel ısınma yoluyla ısı yayan kapalı bir
cihazdır. Kullanılan yakıt türüne göre sobalar katı, sıvı ve gaz yakıtlı sobalar
olarak sınıflandırılabilir. Gaz yakıtlı sobaların likit petrol gazı ve doğalgaz ile
kullanılan iki çeşidi mevcuttur. 70
Bir yerleşim yerinde doğalgaz hattının mevcut olması durumunda doğalgaz
sobasının kullanım özellikleri ve avantajları dikkate alındığında, tüketiciler
açısından doğalgaz sobası diğer soba türlerine göre tercih edilebilir niteliktedir.
Bu bilgiler ışığında ilgili ürün pazarı, “doğalgaz sobası” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikayete konu olan eylemin gerçekleştiği doğalgaz sobası pazarında şirketlerin
ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke çapında yapılması ve ilgili ürün pazarındaki
rekabet koşulları açısından farklılık gösteren bölgeler bulunmamasından dolayı
ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir. Her ne
kadar şikayet edilen hususlar Bursa ilinde gerçekleşse de, aynı cihazların 80
satışının Türkiye çapında yapılabilmesi ve şikayet edilen hususların o bölgelerde
de aynı etkileri doğurabileceği gerçeğinden hareketle ilgili coğrafi pazar bu
şekilde tespit edilmiştir.
I.2. Yerinde İncelemelerde Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Bulgular
Şikayet konusuna ilişkin olarak raportörlerce Bursa ve Kayseri illerinde doğalgaz
sobası üretimi, satışı ve taahhüt hizmetini yerine getiren firmalarda yerinde
incelemeler ve firma yetkilileriyle görüşmeler yapılmıştır. Önaraştırma
safhasında teşebbüslerde yapılan incelemelerde elde edilen bilgilere ve tutanak
ifadelerine aşağıda yer verilmiştir:
I.2.1. Şikayetçi 90
Şikayetçi firma yetkilileri ile yapılan görüşmede özetle;
- Firmanın Fujiyama marka doğalgaz sobalarını İstanbul’daki Fujiyama
08-35/467-167
3
yetkili bayilerinden tedarik ettiği,
- Firmanın değişik marka kombi ve doğalgaz sobalarının satışını
gerçekleştirdiği, sadece Fujiyama doğalgaz sobalarının yetkili servislerce
açılışında sorun yaşandığı,
- Ersel Isıtma tarafından Bursa’daki Fujiyama yetkili servislerine faks
çekilmeden önce doğalgaz sobalarının açılışında herhangi bir sorun
yaşanmadığı, fakat faks sonrasında yetkili servislerin doğalgaz
sobalarının açılışını gerçekleştirmediği ve garanti belgelerini 100
imzalamadığı,
- Ersel Isıtma’nın uygulamasının sadece Bursa’da geçerli olduğu,
- Firmanın mevcut durumda, doğalgaz sobalarının açılışını Canertaş’tan
mal temin eden firmalar aracılığıyla gerçekleştirdiği,
- Canertaş aracılığıyla doğalgaz sobası alan müşterilerden herhangi bir
açılış ücreti alınmadığı halde, Canertaş dışındaki kanallardan temin
edilen doğalgaz sobalarının açılışı için Canertaş tarafından satıcılardan
30 (otuz) YTL talep edildiği,
- Firma tarafından yetkili servislere açılış için Ersel Isıtma’dan alacakları
açılış ücretinin firma tarafından ödenmesi teklifi yetkili servislerce servis 110
faaliyetlerinin iptal edilebileceği ihtimali nedeniyle reddedildiği
ifade edilmiştir.
I.2.2. Mert Soğutma
Mert Soğutma yetkilileri ile yapılan görüşmede özetle;
- Firmalarının Fujiyama yetkili servisi olarak faaliyet gösterdikleri, ayrıca
kombi ve doğalgaz sobası üreticisi Fellini, Sunfire, Auer, Çetintaş,
Hoşseven, Berussa ve Fountain markalarının da yetkili servisi oldukları,
- Fujiyama dışındaki markaların cihazlarının açılışında ve açılış ücretlerinin
ödenmesinde herhangi bir problem yaşanmadığı,
- Canertaş tarafından gönderilen açılış formunun olmaması durumunda 120
yetkili servislerce yapılan açılışların ücretinin Ersel Isıtma tarafından
yetkili servislere ödenmediği,
- Yetkili servislere Ersel Isıtma tarafından açılış ücreti olarak 9 (dokuz)
YTL+KDV ödendiği
ifade edilmiştir.
I.2.3. Canertaş
Canertaş yetkilileri ile yapılan görüşmede özetle;
- Doğalgaz sobalarının kullanımı aşamasında doğalgazın meskenlere
sızma ihtimali bulunması nedeniyle doğalgaz sobalarının montajının
kombilerin montajına göre daha riskli olduğu, 130
- Bayilerin montaj konusunda gerekli bilgiye sahip oldukları, fakat spot
satıcıların montaj konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve bu
nedenle spot satıcıların güvenlik önlemlerine dikkat etmediği,
- Canertaş’ın nihai tüketiciye satılan doğalgaz sobalarının montaj riskinin
08-35/467-167
4
üstlenilmesi açısından kontrolün yapıldığının belirtilmesi ve yetkili
servislerin ürünlerin açılışını yapmalarının sağlanması amacıyla Ersel
Isıtma tarafından yetkili servislere faks çekildiği,
- Açılış formunun mevcut olması durumunda yetkili servislerin ve
dağıtıcının hatalı montajdan sorumlu olanlara ulaşabildiği, açılış formunun
olmadığı durumlarda sorumluya ulaşmanın imkansız olması sebebiyle 140
hatalı montajın maddi sorumluluğunun (yetkili servise yapılan ödeme)
Canertaş tarafından üstlenildiği, dolayısıyla, spot satıcılar tarafından
yapılan hatalı montajların riskinin Canertaş tarafından üstlenildiği,
- Spot satıcılara bayilik ve montaj sorumluluğunu üstlenme teklifi yapıldığı,
fakat spot satıcıların bu teklifi kabul etmediği,
- Yetkili servisler tarafından açılışın yapılması öncesinde montaj riskinin
üstlenilmesi ve montajın uygun yapılmasının sağlanması amacıyla spot
satıcıların montajdan sonra Canertaş tarafından kontrol edilerek
açılışlarının yapılması ve bu kontroller için 30 (otuz) YTL ödeme
yapılması konusunda öneride bulunulduğu fakat bu önerinin kabul 150
edilmediği,
- Ücretin 30 (otuz) YTL olarak belirlenmesinin sebebinin hizmet verilecek
doğalgaz sobası sayısını az olmasından kaynaklandığı, ayrıca 30 (otuz)
YTL gibi bir ücretin kesin bir ücret olmayıp, spot satıcılardan bu ücrete
yönelik herhangi bir pazarlık veya daha farklı bir öneri gelmediği,
- Şimdiye dek bu sebeple açılışı yapılmayan doğalgaz sobası olmadığı
gibi, 30 (otuz) YTL olarak belirtilen ücretin de uygulamaya konulmadığı,
- Ayrıca, Ersel Isıtma tarafından gönderilen faks ile yetkili servislerin açılışı
yapacakları ürün sayısında servisler arasında eşit dağılımın sağlanması
ve bu yolla tüketicilere yeterli hizmetin sunulmasının amaçlandığı, bunu 160
gerçekleştirmek için de Canertaş tarafından açılış faksının çekilerek
servis hizmetinin verilmesinin uygun görüldüğü,
- İlk açılış risk alma formu ile montaj konusunda riski üstlenecek
firmanın/bayinin belirlenebilmesinin amaçlandığı
ifade edilmiştir.
I.2.4. Ersel Isıtma
Ersel Isıtma yetkilileri ile yapılan görüşmede özetle;
- Ersel Isıtma tarafından Bursa’daki yetkili servislere çekilen faks ile
Canertaş tarafından montaj konusunda eğitim verilmeyen satıcılarca
yapılan montajların doğru yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi ve 170
müşterilerin ürünleri kullanırken sorun yaşamamalarının sağlanmasının
amaçlandığı,
- Canertaş tarafından montaj kontrolü için talep edildiği belirtilen 30 (otuz)
YTL’nin Ersel Isıtma tarafından belirlenen bir rakam olmadığı ve şimdiye
kadar 30 (otuz) YTL karşılığında kontrolü yapılan veya bu miktar
sebebiyle açılışı yapılmayan herhangi bir cihazın bulunmadığı,
- Ersel Isıtma açısından temel amacın ürünlerin güvenli bir şekilde
montajının sağlanması ve bu sebeple montajın ehliyetli kişilerce
08-35/467-167
5
yapılması olduğu,
- Bursa’da yapılan uygulamanın İstanbul’da yapılmadığı ve bunun 180
sebebinin İstanbul’da İgdaş tarafından gaz sızdırmazlık ve tesisat
kontrolü yapılmayan cihazların açılışının yapılmaması olduğu, Bursa’da
bu tür bir sistem olmaması sebebiyle müşteri güvenliğinin sağlanması
amacıyla Ersel Isıtma tarafından bir kontrol mekanizmasının geliştirildiği,
- Ersel Isıtma’nın, toptancı firmalar tarafından yapılan satışların veya
İstanbul’dan Bursa’ya yapılan satışların engellenmesi amacının
bulunmadığı sadece güvenlik ve müşteri memnuniyetinin hedeflendiği,
- Yetkili servislere açılış ücretlerinin ödenmemesinin ürünlerin toptancılar
tarafından satılmasından değil montaj uygunluğunun tespit
edilememesinden kaynaklandığı 190
ifade edilmiştir.
I.3. Değerlendirme
Kombi veya doğalgaz sobası satışı, montajı ve güvenlik gereksinimleri
bakımından klasik beyaz eşyalardan farklı değerlendirilmesi gereken ürünlerdir.
Bu sektörde, ürünün fabrikadan tüketiciye ulaşmasına kadar, üretim, satış ve
taahhüt hizmetleri olarak üç temel bileşenden söz edilebilir. Üretim, üretici
firmalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Satış ve taahhüt hizmetleri ise
bağımsız veya üretici firmalarla dikey ilişki içinde olan firmalar tarafından
gerçekleştirilmektedir. Satış hizmetleri, üreticiden veya yeniden satıcı
firmalardan alınan ürünlerin son kullanıcıya satılmasını içerirken; taahhüt 200
hizmetleri satılan doğalgaz sobasının (veya kombi) kurulacağı yere uygun olarak
projelendirilmesi ve projelerin uygulanmasını içermektedir. Son kullanıcılara
yönelik hizmet veren firmalar yalnız satış veya taahhüt işleriyle uğraşabildikleri
gibi bu iki hizmeti birlikte de yerine getirebilmektedirler. Güvenlik açısından hem
kombi hem de doğalgaz sobalarının montajları aynı risklere sahip
bulunmaktadır.
Bu nedenlerle, doğalgaz sobalarının niteliği gereği birçok üründen farklı olarak
açılış sürecinde güvenlik önlemlerine uyulması ve yetkili servislerce açılışının
yapılması gerekmektedir. Bu tür güvenlik endişesi nedeniyle, üretici firmalar,
tüketicilere karşı her aşamada sorumlu olduklarından, sadece cihazların 210
satışıyla değil, onların montajı ve servis hizmetlerinin standartlarını da gözetmek
durumundadırlar.
Tüketiciler açısından da doğalgaz sobalarının açılışının yetkili servis tarafından
yapılması ürünün satın alınması sürecini etkileyen önemli bir unsurdur. Ayrıca
ürünün açılışının yetkili servis tarafından yapılmaması ürünü garanti kapsamı
dışında bırakmaktadır.
Başvuru dilekçesinde, üretici firma tarafından yetkili servislere gönderilen yazı ile
Canertaş tarafından verilen “İlk Açılış Risk Alma Formu”nun olmaması
durumunda yetkili servislerin cihaz açılışlarını yapmaması gerektiği, aksi
takdirde kendilerine açılış ücretinin ödenmeyeceği ifade edilmektedir. Üretici 220
firmanın Bursa iline yönelik bu tür uygulamaları nedeniyle Bursa’da, il dışından
tedarik edilen Fujiyama marka doğalgaz sobalarının satışının engellendiği iddia
edilmektedir.
08-35/467-167
6
Yapılan inceleme ve görüşmelerde, Ersel Isıtma ve Canertaş tarafından yetkili
servislere gönderilen anılan faks metni ile getirilmek istenen sistemin, Bursa’da
Canertaş tarafından satışı yapılmayan cihazların açılışları için öncelikle
Canertaş’a başvurulması, Canertaş tarafından yerinde kontrol ile cihaz
montajının doğru yapıldığının tespiti ve daha sonrasında yetkili servislere
Canertaş tarafından faks çekilerek (İlk Açılış Risk Alma Formu) cihaz
açılışlarının yapılması aşamalarından oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu sistemin 230
amacının Canertaş tarafından eğitim verilen bayiler dışında satış yapan
satıcıların yaptıkları montajların denetiminin sağlanması ve cihazın daha
güvenilir bir şekilde tüketiciye sunulması olduğu ifade edilmektedir.
Raportörlerce yapılan incelemelerde şimdiye kadar Canertaş’ın faksı olmaması
nedeniyle açılışı yapılmayan cihaz olmamakla birlikte, bu açılış formu olmadan
açılışı yaptıkları için açılış ücretlerini alamayan yetkili servisler olduğu
anlaşılmıştır. Yetkili servis ile yapılan görüşmelerde ise bundan sonra bu açılış
formu olmadan müşterilerin cihazlarını açamayacaklarını ifade etmişlerdir.
Dolayısıyla getirilen bu yeni sitem ile birlikte, Bursa dışından (İstanbul’dan) ürün
temin eden teşebbüslerin sattığı doğalgaz sobaları, yetkili servislerce açılışı 240
yapılmadığı ve yetkili servislerce açılışı yapılmayan ürünlerin garanti kapsamı
dışında kalacağı için satışının yapılamayacağı anlaşılmaktadır. Bir diğer
ifadeyle, Bursa ili dışından Fujiyama marka doğalgaz sobası temin eden
teşebbüslerin ürünlerini Bursa’da satmaları engellenmektedir.
Bu aşamada Fujiyama marka cihazları Canertaş dışında başka bir bayiden alan
satıcıların, müşterilere yaptıkları montajın, Canertaş tarafından kontrolünün
yapılıp ilk açılış formu düzenlenmesi ve servisler tarafından açılmasının 4054
sayılı Kanun açısından sorun yaratıp yaratmadığının tespiti gerekmektedir.
Hangi ürün olursa olsun bir üreticinin sattığı ürünün kalitesini, güvenliğini ve
servis hizmetlerini yüksek kalitede sağlayabilmesi için getireceği sistemler ticari 250
hayatta makul olarak algılanmaktadır. Şikayet konusu eylemlerde de, Ersel
Isıtma’nın üretimini yaptığı ve yanıcı madde ile çalıştırıldığından dolayı riskli
ürün gruplarından biri olarak kabul edilen doğalgaz sobaları için güvenlik
uygulamalarını geliştirmeye yönelik çeşitli stratejiler geliştirmesi çok doğal bir
uygulamadır. Doğalgaz sobalarında en önemli güvenlik sorunu montajdan
kaynaklanmaktadır. Yanlış montajlar sonucunda hayati sorunlar ortaya
çıkabilmektedir. Bu nedenle montaj kontrolüne yönelik politikalar geliştirilmesi ve
servis açılışlarının bu kontroller sonrasında yapılması makul bir uygulamadır.
Ersel Isıtma yetkilileri de, Bursa iline yönelik olarak yapılan uygulama ile tüketici
güvenliğinin sağlanması ve tüketicilerin doğalgaz sobalarının montajında ve 260
kullanımında sorunlarla karşılaşmasının önlenmesinin amaçlandığını
belirtmişlerdir.
Bununla birlikte, şikayet konusu olayda, her ne kadar yine güvenlik nedeniyle
getirilen bir sistem olsa da, Bursa ilinde Canertaş firmasının bayileri dışından
alınan tüm cihazların öncelikle Canertaş tarafından kontrolünün yapılması, bu
kontrol için ise 30 (otuz) YTL ücret ödenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Fujiyama
marka doğalgaz sobalarının yetkili servis tarafından açılışlarının yapılması için
servislere ödenen ücret 9 (dokuz) YTL iken sadece montajın doğru yapılıp
yapılmadığının tespiti için istenen ücret servis ücretinin yaklaşık 3,5 katı
civarındadır. Bu ücret cihaz satışından elde edilen kar oranı dikkate alındığında 270
08-35/467-167
7
Canertaş bayileri dışından herhangi başka bir satıcıdan cihaz alımının dolaylı
olarak engelleneceğini göstermektedir.
Diğer bir ifadeyle, Canertaş firmasının bayilerinden cihaz alındığında montaj
kontrol ücretinin ödenmemesi nedeniyle, ilk alım sırasında 30 (otuz) YTL’lik bir
fark oluşan cihaz maliyetinin, bir de başka bir şehirden yapılacak alımlarda
katlanılacak nakliye bedelleri de dikkate alındığında, dolaylı olarak Bursa
dışından pasif satış yoluyla cihaz alımının engellenmesi ve Bursa’da Fujiyama
marka doğalgaz sobalarının sadece Canertaş’ın bayilik siteminden alınmasının
zorunlu hale gelmesi durumu ortaya çıkmaktadır.
Bu uygulamada da görüleceği üzere, pasif satışların engellenmesine yol açan 280
husus, güvenlik sebebiyle montaj kontrolünün yapılmasından ziyade, Canertaş
bayileri dışındaki bir satıcıdan gelen cihazların yetkili servis tarafından açılışının
her halükarda kontrol zorunluluğuna tabi olması ve bu kontrolün de önemli bir
ücrete tabi olmasıdır.
Daha önce kombi sektöründe yapılan bir önaraştırma neticesinde tespit edilen
benzer uygulamalarda, montajın doğru yapılmadığı durumlarda cihazın yetkili
servis tarafından açılışının yapılmadığı yine cihaz satan bayinin servislere açılış
faksı çekerek montajın uygun olduğunu belirttikten sonra yetkili servisin açılışları
yaptığı, yetkili servisin ikinci kez tekrar açılışa gittiği için masraf mukabilinde bir
ücret alındığı görülmüştür. Diğer bir deyişle, montaj kontrol ücretinin her 290
halükarda alınmadığı ve sadece yetkili servis tarafından yanlış montaj yapıldığı
tespit edilen durumlarda alındığı anlaşılmıştır. Bu tür uygulamalar Rekabet
Kurulu’nun 22.03.2007 tarih ve 07-27/250-85 sayılı kararında ihlal olarak
nitelendirilmemiştir. Diğer bir deyişle, montajın yanlış yapıldığının tespit edildiği
durumlarda bayiye veya satıcıya yüklenen maliyet ihlal olarak
nitelendirilmemiştir. Ancak halihazırda şikayet konusu uygulamalarda, yanlış
montaj durumunda satıcıya yüklenen bir bedel değil, montaj doğru yapılsa da
yapılmasa da Canertaş bayileri dışından cihaz satın alan tüm diğer satıcılara
yüklenen bir maliyet söz konusudur.
Ancak, Raportörlerce Ersel Isıtma ve Canertaş ile yapılan görüşmelerde, bu 300
uygulama ile amaçlananın Canertaş tarafından montaj eğitimi verilen bayiler
dışındaki teşebbüslerce satılan ürünlerin montajların uygunluğunun kontrol
edilmesinin amaçlandığı ve ürünlerin montaj riskinin satıcılarca üstlenilmesinin
kendileri için yeterli olacağı ifade edilmiştir.
Ersel Isıtma’nın uygulamasının sadece Bursa iline yönelik olması ve İgdaş
tarafından gaz sızdırmazlık kontrollerin yapıldığı İstanbul’da böyle bir
uygulamanın olmaması Ersel Isıtma’nın amacının pasif satışların engellenmesi
değil, güvenlik kaygıları olduğunu da ortaya koymaktadır. Bu nedenle güvenlik
önlemlerini artırmak maksadıyla getirilen uygulamaların sadece bu amaca
yönelik olması ve pasif satışları engelleyebilecek düzeyde olmaması 310
gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen tüm bilgiler ışığında, Ersel Isıtma’nın satıcılara yönelik
olarak üretimini yaptığı cihazlara ilişkin montaj riski formunu zorunlu tutması ve
yanlış montaj uygulamalarında yetkili servis tarafından cihaz açılışlarının
yapılmasını engellemesi makul karşılanabilecek bir uygulamadır. Bununla
birlikte Canertaş bayileri dışından cihaz alan bağımsız satıcıların montajını
yaptıkları cihazların her halükarda açılış öncesinde Canertaş tarafından
08-35/467-167
8
kontrolünün belli bir ücret mukabilinde yapılmasının, Ersel Isıtma ve Canertaş
firmalarının güvenlik gerekçesi ile uyguladıkları bu sistemin amacını aşarak,
bağımsız satıcıların Bursa dışından cihaz alımlarını engellediği ve dolayısıyla 320
Fujiyama marka doğal gaz sobalarının Bursa iline yönelik pasif satışlarının
engellenmesine yol açtığı anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte ihlal olabileceği düşünülen eylemlerin hem Ersel Isıtma hem de
Canertaş tarafından yeni getirilmeye çalışılan bir sistem olması, etkisinin henüz
piyasada oluşmaması, sistemin amacının Fujiyama marka doğalgaz sobalarının
Bursa iline dışardan teminini engellemek olmadığı, cihazların montajlarını yapan
satıcıların, bu montajlarının güvenilirlik inisiyatiflerini de almalarının amaçlandığı,
doğalgaz sobalarının kullanıcılar açısından yanlış montaj durumunda çeşitli
riskler doğuracağı, dolayısıyla bu tür güvenlik artırıcı girişimlerin ticari hayatta
rastlanabilecek uygulamalar olduğu da göz önüne alınarak, Ersel Isıtma ve 330
Canertaş hakkında bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, halihazırdaki sistemin piyasada Canertaş bayileri dışından ürün
alan Fujiyama satıcılarının Bursa’da faaliyet göstermesi olanağını ortadan
kaldırdığından ve Bursa iline yönelik pasif satışın engellendiği gerçeğinden
hareketle, Ersel Isıtma ve Canertaş’ın montaj riskinin üstlenilmesine yönelik
yapacağı uygulamalarda pasif satışların engellenmesi anlamına gelebilecek
uygulamalardan kaçınması yönünde Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca bir yazı yazılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu bağlamda; Ersel Isıtma ve Canertaş firmaları tarafından uygulamaya 340
çalışılan sistemin ancak,
Canertaş bayilik sistemi dışından alınan bir cihazın yetkili servis
tarafından açılışı yapılmadan önce her halükarda montaj kontrolü
yapılmak isteniyor ise bunun ücretsiz olarak yapılması,
ya da montaj kontrolünün, yetkili servis açılışı öncesinde yetkisiz
satıcılar tarafından satılan tüm cihazlara her halükarda değil, sadece
yetkili servisler tarafından yanlış montaj yapıldığı tespit edilen
cihazlara yönelik olarak yapılması ve bu kontrol için de ancak makul
bir ücret istenmesi,
kaydıyla amaçlanan hedef ile orantılılık prensibi çerçevesinde makul 350
karşılanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca bu aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
2. Bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Ersel Isıtma Enerji Sistemleri ve Ekipmanları Ev ve Büro Gereçleri Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti. ve Canertaş Doğalgaz İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti.’nin
“Fujiyama marka doğalgaz sobalarının başka şehirlerden Bursa iline
yapılacak pasif satışlarının engellenmesi anlamına gelebilecek 360
uygulamalardan kaçınmaları”na yönelik görüş yazısı gönderilmesine, anılan
uygulamalara devam edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının
08-35/467-167
9
ve 4054 sayılı Kanun’un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının
taraflara bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy