ÇAKIR v. TÜRKİYE - [Turkish Translation] by the Turkish Ministry of Justice

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KAYITTAN DÜŞME KARARI

Başvuru No: 69553/12
Ayfer ÇAKIR/TÜRKİYE
(bk. ekte yer alan tablo)

Başkan
Frédéric Krenc,
Hâkimler
Diana Sârcu,
Davor Derenčinović

ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 19 Ocak 2023 tarihinde Komite halinde toplanarak,

Yukarıda belirtilen 12 Eylül 2012 tarihinde yapılan başvuruyu ve

Davalı Hükümetin Mahkemeyi başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermeye davet eden deklarasyonunu dikkate alarak gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:

OLAY VE USUL

Başvurana ilişkin ayrıntılı bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.

Başvuran, Mahkeme önünde, Balıkesir Barosuna bağlı Avukat T. Erülgen tarafından temsil edilmiştir.

Başvuranın Sözleşme’nin 8. maddesiyle birlikte sunulan 14. maddesine ilişkin şikâyeti (bir mühendislik pozisyonu için yaptığı iş başvurusunun idare tarafından, erkek adayların saha çalışma koşullarına daha uygun olabileceği gerekçesiyle reddedilmesi sebebiyle, cinsiyete dayalı ayrımcılık yapıldığı iddiası), Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Hükümet, dostane çözüm amacıyla yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, bu şikâyetlerle ileri sürülen konuların çözüme kavuşturulması amacıyla, Mahkemeyi, tek taraflı bir deklarasyon metni sunmayı tasavvur ettiği hakkında bilgilendirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca, başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermeye davet etmiştir.

Hükümet, mevcut davada başvuranın tabi tutulduğu yargılamanın, Sözleşme’nin 8. maddesiyle birlikte Sözleşme’nin 14. maddesinde öngörülen ilkeleri karşılamadığını kabul etmektedir.

Hükümet, başvurana ekte bulunan tabloda yeniden düzenlenen miktarın ödenmesini önermekte ve Mahkemeyi, Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca, başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermeye davet etmektedir. Bu miktar, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde ödenebilecektir. Bu meblağın belirtilen süre içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten söz konusu meblağın fiili olarak ödenmesine kadar geçen süre zarfında, söz konusu miktara, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir.

Bu ödeme, davanın nihai olarak sonuçlandığı anlamına gelecektir.

Tek taraflı deklarasyonlarda belirtilen şartlar, başvurana, bu kararın verildiği tarihten birkaç hafta önce iletilmiştir. Mahkemeye, başvuranın, deklarasyon metninde belirtilen şartları kabul ettiğini belirten bir cevap ulaşmamıştır.

Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinin, aşağıda belirtilen durumda, bir davayı kayıttan düşürmesine izin verdiğini hatırlatmaktadır:

“Mahkemenin saptadığı herhangi başka bir gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse (...).”

Mahkeme böylelikle, bu hüküm gereğince, başvuranların davalarının incelenmesine devam edilmesini istemelerine rağmen, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak, başvuruları kayıttan düşürebilmektedir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye kararı (öncelikli sorun) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).

Mahkemenin cinsiyete dayalı ayrımcılık konusundaki içtihatları, açık ve oldukça fazladır (örneğin bk. Emel Boyraz/Türkiye, no. 61960/08, §§ 50-56, 2 Aralık 2014 ve Hülya Ebru Demirel/Türkiye, no. 30733/08, § 34, 19 Haziran 2018).

Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazların niteliğini ve tazminat olarak önerilen meblağı (ki bu meblağ benzer davalarda ödenen meblağlara uygundur) göz önünde bulundurarak, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi).

Mahkeme ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun öte yandan incelenmesine devam edilmesine gerek olmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrası in fine (son cümlesi)).

Mahkeme son olarak, Hükümet’in tek taraflı deklarasyonundaki taahhütleri yerine getirmemesi halinde, Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, başvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (Josipović/Sırbistan, (k.k.) no.18369/07, 4 Mart 2008).

Yukarıda belirtilenler dikkate alındığında, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi gerekmektedir.

Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,

Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metnini ve burada verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate alarak,

Başvurunun Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.

İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 9 Şubat 2023 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

   Viktoriya Maradudina   Frédéric Krenc 
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili         Başkan

EK

Sözleşme’nin 8. maddesiyle birlikte 14. maddesine ilişkin şikâyetlerle ilgili başvuru

[1]Başvuran tarafından ödenmesi gereken her türlü vergiden hariç olmak üzere.