AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 27025/23
Erdal CAN ve Sabiha CAN / Türkiye
(bk. ekli tablo)
Başkan
Stéphane Pisani,
Hâkimler
Juha Lavapuro,
Hugh Mercer
Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 4 Aralık 2025 tarihinde Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
5 Temmuz 2023 tarihinde yapılan, yukarıda anılan başvuruyu,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından gönderilen deklarasyonu göz önüne alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USULBaşvuranlara ilişkin bilgiler ekteki tabloda yer almaktadır.
Başvuranlar, İzmir Barosuna bağlı Avukat L. Ulaş tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranların, hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürmesiyle ilgili olarak Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetleri Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
İkinci başvuran Erdal Can, Mahkeme önündeki yargılama sürecinin başlamasından sonra vefat etmiştir. Mirasçıları (bk. aşağıdaki ekli tablo), başvuruyu onun adına sürdürmek istediklerini beyan etmişlerdir. Hükümet, mirasçıların yargılamada dava ehliyetine (locus standi) karşı bir itirazda bulunmamıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRMEBaşarısızlıkla sonuçlanan dostane çözüm görüşmelerinin ardından Hükümet, bu şikâyetlerden kaynaklanan meseleleri çözüme kavuşturmak amacıyla, Mahkeme’ye tek taraflı bir deklarasyonda bulunmayı teklif ettiğini bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkeme’den, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmesini talep etmiştir.
Hükümet, hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürdüğünü kabul etmiştir. Birinci başvurana ve ikinci başvuranın mirasçılarına, ekli tabloda ayrıntıları belirtilen miktarları müştereken ödemeyi teklif etmiş ve Mahkeme’yi, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir. Söz konusu meblağlar, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kararın tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağların belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Hükümetin tek taraflı deklarasyonunun şartları, bu karar tarihinden birkaç hafta önce başvuranlara gönderilmiştir. Mahkeme, başvuranlardan deklarasyon şartlarını kabul ettiklerine dair bir cevap almamıştır.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesinin aşağıdaki hâlde davanın kayıttan düşürülmesine imkân verdiğini gözlemlemektedir:
“...Mahkeme başka herhangi bir nedenden ötürü, başvurunun incelenmesine devam edilmesi hususunda artık haklı bir gerekçe görmezse.”
Bu sebeple, başvuran davasının incelenmeye devam edilmesini arzu etse dahi, davalı Hükümet tarafından sunulan tek taraflı deklarasyona istinaden başvuruyu 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülebilir (bk. özellikle Tahsin Acar/Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkeme, hukuk yargılamalarının aşırı uzun süresiyle ilgili şikâyetlere ilişkin açık ve kapsamlı bir içtihat oluşturmuştur (bk. örnek olarak, Ümmühan Kaplan/Türkiye, no. 24240/07, 20 Mart 2012).
Mahkeme, teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümet deklarasyonu içerisinde yer alan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatindedir (37 § 1 (c) maddesi).
Yukarıdaki mülahazalar ışığında, Mahkeme, Sözleşme ve Protokolleri ile güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (37 § 1 maddesinin son cümlesi (in fine)).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen şartlara uymaması hâlinde, başvurunun Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıdaki hususlar ışığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Erdal Can’ın mirasçılarının (ekli tabloda belirtilen), onun adına yargılamayı sürdürme ehliyetine sahip olduklarına kanaat getirerek;
Davalı Hükümetin deklarasyon koşullarını ve deklarasyonda belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesine ilişkin düzenlemeleri dikkate alarak;
Başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilerek 8 Ocak 2026 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
_p_1} {signature_p_2}
Viktoriya Maradudina Stéphane Pisani
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetlerle ilgili olarak yapılan başvuru
(Hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürmesi)
Başvuru Numarası ve Tarihi
Başvuranın Adı
Doğum Yılı
Temsilcinin Adı ve Görev Yeri
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Görüşlerinin Alındığı Tarih
(Varsa)
Maddi ve Manevi Tazminat Olarak Hane Başına Ödenmesine Hükmedilen Meblağ
(avro olarak)[1]
Masraf ve Giderler Olarak Başvuru Başına Ödenmesine Hükmedilen Meblağ
(avro olarak)[2]
27025/23
05/07/2023
Hane halkı
Sabiha CAN
1961
Erdal CAN
1956
Vefat: 2025
Mirasçıları:
Osman CAN
1981 doğumlu
Tayfur CAN
1986 doğumlu
Emrah CAN
1988 doğumlu
Beytullah CAN
1991 doğumlu
Esra ERDOĞAN
1984 doğumlu
Ulaş Lütfullah
İzmir
08/07/2025
09/08/2025
4.000
250
[1] Başvuranlara yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere.
[2] Başvuranlara yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere.