Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-1-020 (Devralma) Karar Sayısı : 21-34/450-225 Karar Tarihi : 08.07.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER: Selin DURSUN, Büşra ÖZCAN, Can AKA C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : - Carsales.com Ltd. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Ceren ÖZKANLI SAMLI, Av. Sinem UĞUR, Av. Büşra KİRİŞÇİOĞLU, Av. Ece CEBECİOĞLU Yıldız Mahallesi, Çitlenbik Sokak, No:12 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Carsales.com Limited’in, Carsales Holdings US, LLC aracılığıyla hâlihazırda var olan bir ortak girişim olan Trader Interactive LLC üzerinde ortak kontrolü devralması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.06.2021 tarih ve 18898 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 05.07.2021 tarih ve 2021-1-020/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Carsales.com Limited’in (CARSALES) Carsales Holdings US, LLC1 aracılığıyla Open Road Parent, LLC’nin (OPEN ROAD) tamamına sahip olduğu dolaylı iştiraki olarak hâlihazırda bir ortak girişim olan Trader Interactive LLC (TRADER INTERACTIVE) üzerinde ortak kontrolü devralması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirime konu işlemin temelini taraflar arasında imzalanan Menkul Kıymet Alım Anlaşması (Anlaşma) oluşturmaktadır. Bildirime konu işlem öncesinde, OPEN ROAD’ın tamamına sahip olduğu dolaylı iştiraki TRADER INTERACTIVE üzerinde Goldman Sachs Group, Inc (GOLDMAN SACHS) ve Eurazeo SE (EURAZEO) ortak kontrolü haizdir. Bildirime konu hisse devri işlemi neticesinde ise TRADER INTERACTIVE üzerinde mevcut ortak kontrol sahibi hissedarların ortak kontrolü devam edecek ve CARSALES, TRADER INTERACTIVE üzerinde yaklaşık %(…..) oranındaki hisseler aracılığıyla üçüncü bir teşebbüs olarak ortak kontrol sahibi olacaktır. (6) Bilindiği üzere 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek 1 Dosya kapsamında Carsales Holding US, LLC unvanlı şirketin işlemin gerçekleştirilmesi için kurulmuş bir devralma aracı olduğu ve kendi faaliyeti bulunmadığı belirtilmiştir.
21-34/450-225 2/6 bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle aşağıda öncelikle bildirim konusu işlemin, ortak kontrol şartını yerine getirip getirmediği, ardından bağımsız bir iktisadi varlık olup olmadığı incelenmiştir. (7) İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edilmektedir. Belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik karar ve eylemlerini yönlendirmeye dönük yetkiler anlamına gelmektedir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 50. ve devamı paragraflarında ortak kontrolün ortaya çıktığı başlıca durumlar; tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması olarak düzenlenmektedir. Bu anlamda, ana şirketlerin kontrol edilen teşebbüsle ilgili önemli kararlarda (üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı, önemli yatırımlar gibi) mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz konusudur. (8) Ortak girişim şirketinin işlem sonrası hissedarlık yapısına ve taraflar arasında imzalanan Menkul Kıymet Alım Anlaşması hükümlerine göre bildirim konusu işlem sonucunda; TRADER INTERACTIVE’in tamamına sahip olan OPEN ROAD üzerinde CARSALES %(…..), GOLDMAN SACHS %(…..), EURAZEO %(…..) oranında paya sahip olacaktır. (…..) düzenlenmiştir. Yukarıda bahsi geçen anlaşma ve sözleşme hükümlerinden TRADE INTERACTIVE’i etkileyecek stratejik kararlar konusunda üç ortak kontrol tarafının da mutlaka anlaşması ve işbirliği yapması durumunda olduğu, bildirime konu işlem sonrasında TRADER INTERACTIVE’in CARSALES, GOLDMAN SACHS ve EURAZEO’nun ortak kontrolü altında olacağı anlaşılmıştır. (9) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilmesi için aranan ikinci kriter ise üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır. Bu kriter çerçevesinde, kurulacak olan ortak girişimin, kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olup olmadığı incelenmektedir. (10) Kılavuz’un 82. vd. paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermek bakımından yeterli kaynaklara sahip olması, doğrudan ana şirketlerle bağlantılı bir işlevin ötesinde bir faaliyet göstermesi, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması, kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi nitelikleri taşıması gerektiği ifade edilmektedir. (11) Kılavuzda belirtildiği üzere, ana şirketler ile ortak girişim arasındaki büyük miktarlardaki satış ve satın alma ilişkilerinin, ortak girişimin tam işlevsellik niteliğinin değerlendirmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Bu değerlendirmelerde ortak girişimin ana şirketlerine yaptığı satışların toplam üretimine oranı önemli bir unsurdur. Ortak girişim, cirosunun %50’den fazlasını üçüncü kişilere yaptığı satışlardan elde ediyorsa, bu tipik olarak bir tam işlevsellik göstergesi olacaktır. Bu oran %50’nin altında ise olaya özgü bir analiz gerekli olup, operasyonel bağımsızlığın tespiti için ortak girişim ile ana şirketler arasındaki ilişkinin gerçek anlamda ticari nitelikte olması beklenmektedir. Bu kapsamda ortak girişim ana şirketlerine üçüncü kişilere
21-34/450-225 3/6 davrandığı gibi davranacaksa, ortak girişimin tahmini satışlarının en azından %20’sinin üçüncü kişilere yapılacak olması yeterli olabilmektedir. İlaveten yapılacak değerlendirmelerde pazarın yapısı da dikkate alınmalıdır. (12) Bildirim formunda belirtildiği üzere, CARSALES, GOLDMAN SACHS ve EURAZEO’nun ortak kontrol tarafları olacağı TRADER INTERACTIVE hâlihazırda bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirebilen ve işlem neticesinde de bunu devam ettiren bir teşebbüstür. Bildirim formunda ayrıca, TRADER INTERACTIVE’in hâlihazırda mevcut olan, faaliyetlerini kalıcı olarak yürütmek üzere günlük faaliyetleriyle ilgilenen bir yönetim, gerekli finansman, spesifik personel ve varlıklara erişim dâhil olmak üzere, pazarda bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip bir teşebbüs olduğu belirtilmiştir. Bildirime konu işlem sonrasında TRADE INTERACTIVE’in bu niteliğinde herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Ayrıca, ortak girişim tarafları TRADE INTERACTIVE’in faaliyetleri için bir süre sınırlaması öngörmemiştir. Dolayısıyla kurulacak ortak girişimin tam işlevsellik niteliğine sahip olacağı kanaatine varılmış olup bu bilgiler doğrultusunda bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliği taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle işlem izne tabidir. (13) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (14) Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre, üzerinde ortak kontrolün bulunduğu TRADER INTERACTIVE ABD’de (göz ardı edilebilir seviyede Kanada ve Meksika dâhil olmak üzere başka ülkelerde de) eğlence ve ticari taşıt ve ekipmanların satışı için çevrim içi ilan hizmeti alanında faaliyet göstermektedir. Bu çevrim içi platformlarda satılık taşıt ve ekipman listelerini verenler bayiler, orijinal ekipman üreticileri veya özel mal sahipleridir. Potansiyel alıcılar satın alınmak istenen ilan içinde aramalar yaparak satıcılarla iletişim kurmaktadır. Söz konusu faaliyetin dışında TRADER INTERACTIVE aynı zamanda ticari ve eğlence amaçlı taşıt ve ekipman satıcılarının kendi internet sitelerini idare etmelerini ve TRADER INTERACTIVE aracılığıyla daha etkin satış yapmalarına yardımcı olacak dijital pazarlama çözümlerini de sunmaktadır. Dosya kapsamında ayrıca, (…..) belirtilmiştir. (15) Bildirim formunda belirtildiği üzere, incelenen işlem sonucu TRADER INTERACTIVE üzerinde yeni ortak kontrol sahibi olacak Avustralya merkezli CARSALES çevrim içi otomotiv, motosiklet ve deniz taşıtları ilanları konusunda faaliyet göstermekte olup ayrıca teknoloji ve reklam çözümleri geliştirmektedir. Asya Pasifik bölgesinde faaliyet gösteren CARSALES’ın Brezilya, Güney Kore, Malezya, Endonezya, Tayland ve Meksika’da çevrim içi otomotiv ilanları işletmelerinde yatırımları bulunmaktadır. Bildirim formunda, (…..) belirtilmiştir. (16) Ortak girişimin mevcut ortak kontrolü haiz hissedarlarından GOLDMAN SACHS tüketici ve varlık yönetimi, malvarlığı yönetimi, küresel piyasalar ve yatırım bankacılığı alanlarında şirketler, finansal kurumlar, hükümetler ve yüksek gelir düzeyindeki bireyleri içeren önemli ve çeşitliliğe sahip bir müşteri kitlesine hizmet sunan küresel bir şirkettir. GOLDMAN SACHS, Türkiye’de kurulu olan ve/veya Türkiye’den ciro elde eden aşağıdaki tabloda yer verilen şirketleri kontrol etmektedir:
21-34/450-225 4/6 Tablo 1- GOLDMAN SACHS’ın Türkiye’de Kurulu Olan ve/veya Türkiye’den Ciro Elde Eden Portföy Şirketleri Portföy Şirketleri Faaliyet Alan(lar)ı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)3 (…..) Modanisa Elektronik Mağazıcılık ve Ticaret Anonim Şirketi (MODANİSA)4 Modanisa; Türkiye, Ortadoğu, Kuzey Afrika, Avrupa ve Amerika bölgelerinde tesettür giyime yönelik faaliyet gösteren çevrim içi hızlı moda perakendecisidir. Tablo1’in Devamı (…..)5 (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu (17) Yukarıdaki tabloda sunulan bilgilere ek olarak GOLDMAN SACHS’ın Türkiye’de, tamamına sahip olduğu Goldman Sachs TK Danışmanlık Hizmetleri Anonim Şirketi (GOLDMAN SACHS TÜRKİYE) unvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. GOLDMAN SACHS TÜRKİYE nihai olarak GOLDMAN SACHS tarafından kontrol edilen Goldman Sachs Group UK Limited’in tamamına sahip olduğu iştirakidir. (18) Ortak girişimin mevcut ortak kontrolü haiz diğer hissedarı EURAZEO, şirketleri desteklemek ve finanse etmek için faaliyet göstermekte olup özel sermaye, özel borç ve gayrimenkul mallar temelinde üç varlık sınıfına odaklanarak hizmet sunmaktadır. EURAZEO, Türkiye’de kurulu olan ve/veya Türkiye’den ciro elde eden aşağıdaki tabloda yer verilen şirketleri kontrol etmektedir: Tablo 2- EURAZEO’nun Türkiye’de Kurulu Olan ve/veya Türkiye’den Ciro Elde eden Portföy Şirketleri Portföy Şirketleri Faaliyet Alan(lar)ı Planet Payment Turkey Turistik Hizmetler Limited Şirketi Dijital vergi iadesi hizmetleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (.....) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2 Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, (…..)’dir. 3 Bildirim formunda yer alan bilgiler göre, (.....) adında kurulu bir iştiraki bulunmaktadır. 4 Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, GOLDMAN SACHS, iştiraki GLQ Holdings (UK) Ltd. aracılığıyla MODANİSA’nın ortak kontrolünü devralmış olup ilgili işleme Kurulun 13.02.2019 tarihli ve 19-07/84-34 sayılı kararıyla izin verilmiştir. 5 Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, (.....) adında kurulu bir iştiraki bulunmaktadır.
21-34/450-225 5/6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu (19) EURAZEO’nun Türkiye’de Planet Payment Turkey Turistik Hizmetler Limited Şirketi (PLANET PAYMENT) ve Flash Europe Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi (FLASH EUROPE TÜRKİYE) ticari unvanlı iki iştiraki bulunmaktadır. Bildirim formunda FLASH EUROPE TÜRKİYE’nin Redspher Group tarafından kontrol edildiği, teşebbüsün tasfiye sürecinde olması nedeniyle ticari bir faaliyeti olmadığı belirtilmiştir. PLANET PAYMENT ise kendi ülkeleri dışında alışveriş yapan tüketiciler için vergi iadelerini/vergisiz alışverişi kolaylaştıran KDV/satış vergisi iadesi alanında faaliyet göstermektedir. (20) Bildirim formunda GOLDMAN SACHS ve EURAZEO’nun, TRADER INTERACTIVE aracılığı ile yürüttüğü faaliyetlerinin dışında eğlence ve ticari taşıt ve ekipmanların satışı için çevrimiçi ilan hizmetleri ve yardımcı hizmetleri pazarında gerek Türkiye’de gerekse küreselde faaliyet göstermediği, her halükarda ise gelecekteki ana şirketlerin (GOLDMAN SACHS, EURAZEO ve CARSALES) hiçbirinin hem küresel hem Türkiye özelinde halihazırda ilgili pazarda faaliyetlerinin bulunmadığı belirtilmiştir. (21) Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirime konu işlem kapsamında Türkiye’de etkilenen bir pazar bulunmadığı, ortak girişim şirketi ile ortak girişim taraflarının faaliyetleri bakımından Türkiye’de yatay veya dikey bir örtüşmenin olmadığı anlaşılmıştır. Bildirim formunda ayrıca ortak girişim şirketi olan TRADER INTERACTIVE’in küresel çapta eğlence ve ticari taşıt ve ekipmanlarının satışı için çevrim içi seri ilan reklamcılık hizmetleri ve yardımcı hizmetleri pazarında 2020 yılına ait pazar payının %(…..)’den az olduğunun tahmin edildiği bilgisine yer verilmiş olup ilgili işlem neticesinde küresel düzeyde de etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması riskinin doğmayacağı değerlendirilmiştir. (22) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler çerçevesinde, bildirim konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ve işleme izin verilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
21-34/450-225 6/6 H. SONUÇ (23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy