© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Almeida Leitāo Bento Fernandes gegn Portúgal
Dómur frá 12. mars 2015
Mál nr. 25790/11
. Tjáningarfrelsi
Útgáfa bókar. Persónulegar upplýsingar. Meiðyrði.
1. Málsatvik
Kærandi er portúgalskur ríkisborgari fædd árið 1947 og búsett í Fundao í Portúgal. Hún er höfundur skáldsögunnar Flugnahöllin (e. The Palace of flies) sem hún gaf út undir dulnefni. Skáldsagan var prentuð í 100 eintökum og gefin ættingjum og vinum kæranda. Sagan segir frá fjölskyldu sem flyst frá Portúgal til Bandaríkjanna. Í formála bókarinnar þakkaði kærandi þeim sem höfðu veitt henni innblástur, en tók þó fram að skáldsagan væri hennar hugverk og einhver samsvörun við raunveruleikann væri einskær tilviljun.
Ættingjar eiginmanns kæranda kærðu hana fyrir ærumeiðandi ummæli. Kæra þeirra byggðist á því að skáldsagan væri byggð á sögu fjölskyldu þeirra og hefði skaðleg áhrif á orðspor fjölskyldunnar, þar á meðal tveggja látinna ættingja. Af hálfu portúgalskra dómstóla var talið að um meiðandi ummæli væri að ræða og að skáldsagan væri nákvæm endursögn af atburðum innan fjölskyldunnar.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi byggði á því að með dómi fyrir meiðyrði vegna umfjöllunar í skáldsögu hennar hefði verið brotið gegn tjáningarfrelsi samkvæmt 10. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók fram að skáldsögur væru listræn tjáning sem nyti verndar 10. gr. og að meta þyrfti hvort sanngjarnt jafnvægi hefði náðst á milli tjáningarfrelsis kæranda og rétti fjölskyldu eiginmanns hennar til friðhelgi einkalífs.
Talið var ótvírætt að sakfelling kæranda fyrir meiðyrði hefði verið með stoð í lögum og stefnt að lögmætu markmiði. Við mat á því hvort slík skerðing á tjáningarfrelsi væri nauðsynleg í lýðræðisþjóðfélagi leit dómstóllinn til svigrúms portúgalska ríkisins til mats og taldi það rúmt að teknu tilliti til aðstæðna. Vísað var til þess að eingöngu hefðu verið prentuð 100 eintök af skáldsögunni og henni einkum verið dreift til ættingja, og einnig til þess að ekki væri fjallað um opinberar persónur í bókinni. Þá var litið til þess að portúgalskir dómstólar hefðu leitast við að vega tjáningarfrelsi kæranda á móti friðhelgi einkalífs ættingja eiginmanns hennar, auk þess sem litið hefði verið til eðlis umfjöllunarinnar. Talið var að sú niðurstaða portúgalskra dómstóla væri studd málefnalegum og sannfærandi rökum. Ennfremur komst dómstóllinn að þeirri niðurstöðu að refsing kæranda hefði ekki verið úr hófi í ljósi stöðu hennar og þess lögmæta markmiðs stefnt var að. Var því ekki talið að brotið hefði verið gegn . sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy