© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Andonoski gegn fyrrum Júgóslavíulýðveldinu Makedóníu
Dómur frá 17. september 2015
Mál nr. 16225/08
1. gr. 1. viðauka. Friðhelgi eignarréttar
Eignaupptaka án tillits til sakar. Bifreiðir. Brot þriðja manns. Meðalhóf.
1. Málsatvik
Kærandi, Denis Andonoski, er makedónskur ríkisborgari fæddur árið 1968 búsettur í borginni Prilep. Hann starfar sem leigubílstjóri. Árið 2007 var hann stöðvaður af lögreglu með þrjá albanska farþega á leið til landamæranna við Grikkland. Farþegarnir höfðu engin ferðagögn og handtók lögreglan þá af þeim sökum. Kærandi var einnig handtekinn og lagt hald á bifreið hans. Rannsókn var hafin gagnvart kæranda vegna gruns um að hann væri að smygla innflytjendum í gegnum landið og yfir landamærin. Rannsókninni var hætt sökum skorts á sönnun um að kærandi hafi vitað að farþegarnir væru ólöglegir innflytjendur. Einn farþeganna var á endanum sakfelldur fyrir smygl á ólöglegum innflytjendum og dæmdur í eins árs fangelsi. Í því máli var bifreið kæranda gerð upptæk þar sem hún hafði verið notuð við framkvæmd afbrots. Kærandi reyndi án árangurs að áfrýja þeirri ákvörðun dómsins.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi byggði kæru sína á því að með eignaupptöku á bifreið hans án þess hann ætti nein sök á smyglinu hefði makedónska ríkið brotið gegn eignarrétti hans og þar með 1. gr. 1. viðauka sáttmálans.
Niðurstaða
Eignaupptakan á bifreið kæranda fól í sér varanlega sviptingu eignarréttinda og umráða. Var hún því skerðing á eignarréttindum kæranda. Upptakan átti sér stoð í lögum og stefndi að því lögmæta markmiði að koma í veg fyrir smygl á ólöglegum innflytjendum og mansal. Leitin að jafnvægi á milli þeirra markmiða og réttinda kæranda var talið komið undir mati á mörgum viðmiðum. Eitt þeirra var hegðun kæranda. Bíllinn hefði verið gerður upptækur sem liður í rannsókn brots sem framið var af þriðja manni. Kærandi hefði hvorki verið sakfelldur fyrir það brot né nokkuð annað refsivert brot. Þá hefði hann haft lífsviðurværi af starfi sínu sem leigubílstjóri. Ekkert í málinu benti til þess að bíllinn hefði áður verið notaður til að fremja glæp eða að myndi verða notaður til þess aftur.
Ákvæði makedónskra laga um upptöku farartækja sem notuð voru við að smygla innflytjendum voru hins vegar skýr. Upptakan átti sér stað án tillits til eignarhalds á bílnum, vitneskju eiganda eða hver framdi glæpinn. Slík upptaka svipti kæranda algerlega réttinum til að láta reyna á upptökuna eða ná rétti sínum fram. Jafnframt gætu innlendir dómstólar í slíkum málum ekki lagt mat á jafnvægi hagsmuna þar sem ekkert svigrúm var til túlkunar. Þá var ekki mögulegt samkvæmt lögunum að fara fram á neinar bætur. Upptakan hafði af þessum ástæðum gengið of langt á rétt kæranda og var þannig talin brot á 1. gr. 1. viðauka.
Makedónska ríkinu var gert að afhenda kæranda bifreiðina aftur í sama ástandi og þegar hún var gerð upptæk ella greiða kæranda 10.000 evrur í skaðabætur. Jafnframt var makedónska ríkinu gert að greiða kæranda 3.000 evrur í miskabætur og 115 evrur í málskostnað.
Full & Egal Universal Law Academy