© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Animal Defenders International gegn Bretlandi - Yfirdeild
Dómur frá 22. apríl 2012
Mál nr. 48876/08
10. gr. Tjáningarfrelsi
Fjölmiðlalög. Auglýsingabann. Stjórnmálastarfsemi.
1. Málsatvik
Kærandi er bresku félagasamtökin Animal Defenders International. Markmið samtakanna er meðal annars að vernda dýr gegn þjáningum. Berjast samtökin gegn því að dýr séu notuð í viðskiptum, vísindum eða í skemmtanaiðnaði og þau vinna að því að hafa áhrif á opinbera stefnumótun og löggjöf um þessi málefni. Vegna þessa eiga þau ekki kost á að vera skráð sem góðgerðafélag.
Árið 2005 hófu samtökin að berjast gegn því að prímatar væru notaðir í dýragörðum, sirkusum og auglýsingum. Nefnd um eftirlit með auglýsingum í ljósvakamiðlum bannaði samtökunum að birta sjónvarpsauglýsingu þar sem stúlkur voru sýndar hlekkjaðar í dýrabúri og var talið að auglýsingin færi í bága við ákvæði fjölmiðlalaga. Vísað var til þess að samtökin hefðu stjórnmálalegan tilgang og að lög bönnuðu sjónvarpsauglýsingar slíkra samtaka. Breskir dómstólar staðfestu ákvörðunina. Vísað var til þess að markmið löggjafarinnar væri að koma í veg fyrir að aðilar gætu í krafti fjármagns stjórnað almenningsumræðunni. Auglýsingin var hins vegar birt á internetinu.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi hélt því fram að brotið hefði verið gegn 10. gr. sáttmálans þar sem samtökin hefðu verið hindruð í að koma auglýsingum sínum á framfæri í sjónvarpi og útvarpi án nægjanlegrar réttlætingar.
Niðurstaða
Aðilar málsins voru sammála um að bæði löggjöfin og kærandi hefðu það að markmiði að halda uppi frjálsum umræðum í anda fjölhyggju og stuðla að lýðræðislegu ferli. Báðir aðilar töldu að þetta væru lögmæt markmið. Dómstóllinn taldi því nauðsynlegt að skera úr um hvort bannið sem málið laut að gengi of langt í að takmarka aðgang að lýðræðislegri umræðu. Kærandi hefði rétt á að koma upplýsingum og skoðunum sínum á framfæri og almenningur rétt á að taka við þeim. Aftur á móti hefðu yfirvöld hug á að vernda lýðræðislega umræðu og lýðræðislegt ferli gegn fjársterkum aðilum sem stýrðu umræðunni í krafti fjármagns með áhrifum og aðgangi að fjölmiðlum.
Dómstóllinn benti á að það regluverk sem komið hefði verið á fót í Bretlandi um fjölmiðla hefði fengið mikla umfjöllun hjá löggjafar- og dómsvaldinu. Ítarlegt mat hefði farið fram áður en löggjöfin var samþykkt. Allir stjórnmálaflokkar hefðu samþykkt löggjöfina og enginn þingmaður greitt atkvæði á móti henni.
Dómstóllinn taldi að enda þótt nýir miðlar hefðu dregið úr mikilvægi ljósvakamiðlanna drægi það ekki úr heimildum ríkisvaldsins til að setja reglur sem takmörkuðu aðgang að þeim miðlum sérstaklega. Auglýsendur væru enn tilbúnir að greiða háar fjárhæðir til að koma skilaboðum sínum á framfæri hjá slíkum miðlum, og margir þeirra ættu mun fremur kost á að gera það en frjáls félagasamtök. Þá væru reglurnar ekki jafn strangar varðandi auglýsingar stjórnmálaflokka, en þeir væru helstu stofnanir hins lýðræðislega ferlis. Ef reglurnar gæfu meira svigrúm til stjórnmálalegra auglýsinga væri meiri hætta á misnotkun.
Að því er varðaði áhrif bannsins tók dómstóllinn fram að það tæki einungis til auglýsinga og kærandi hefði enn möguleika á að koma skilaboðum sínum á framfæri eftir öðrum leiðum. Kærandi gæti komið skoðunum sínum á framfæri í umræðuþáttum ljósvakamiðlanna eða með því að auglýsa í öðrum miðlum, eins og prentmiðlum, internetinu, samfélagsmiðlum, mótmælum, veggspjöldum og bæklingum. Þá benti dómstóllinn á að sá þáttur í starfsemi kæranda sem ekki taldist til stjórnmálastarfsemi, heldur góðgerðafélags, gæti auglýst í ljósvakamiðlum.
Dómstóllinn tók loks fram að þótt þróun á alþjóðavettvangi væri í þá átt að slaka á reglum um stjórnmálaauglýsingar væri engin samstaða um slíkt á evrópskum vettvangi. Margs konar aðferðum væri beitt meðal aðildarríkja sáttmálans við reglusetningu um efnið, enda væri sögulegur bakgrunnur þeirra margs konar. Þess vegna væri svigrúm breskra yfirvalda til mats vítt.
Af þessum sökum taldi dómstóllinn að bann við auglýsingum kæranda hefði ekki brotið í bága við meðalhóf og að ekki hefði verið brotið gegn 10. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy