© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Asiye Genç gegn Tyrklandi
Dómur frá 27. janúar 2015
Mál nr. 24109/07
2. gr. Réttur til lífs
Læknisaðstoð. Jákvæðar skyldur. Rannsókn vegna andláts.
1. Málsatvik
Kærandi er tyrkneskur ríkisborgari,fædd árið 1976. Þann 30. mars 2005 kom hún þunguð og með hríðir á almenningssjúkrahús í Gümüşhane. Degi síðar fæddi hún með keisaraskurði ófullburða dreng og bar fljótlega á öndunarörðugleikum hjá honum. Á sjúkrahúsinu var ekki viðeigandi nýburadeild og ákváðu læknar að flytja barnið á annað almenningssjúkrahús sem var í 110 km fjarlægð. Stuttu eftir miðnætti þann 1. apríl 2005 synjaði það sjúkrahús barninu um innlögn með vísan til þess að ekki væri rými á nýburadeild þess. Barnið var í kjölfarið flutt til baka á skurð- og fæðingarmiðstöð sjúkrahússins í Gümüşhane. Þar útskýrði vakthafandi læknir að engir nýburakassar væru tiltækir og ráðlagði foreldrunum að fara aftur með barnið á almenningssjúkrahúsið. Þegar þangað kom neituðu læknar enn að leggja barnið inn vegna skorts á rými á nýburadeildinni. Barnið lést síðan í sjúkrabílnum.
Foreldrar barnsins lögðu fram kæru gagnvart viðkomandi heilbrigðisstarfsfólki. Í kjölfarið hófust tvær rannsóknir, annars vegar sakamálarannsókn á vegum ákæruvaldsins og hins vegar stjórnsýslurannsókn að frumkvæði heilbrigðisráðuneytisins. Báðum rannsóknum var hætt án þess að frekar væri aðhafst.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að rannsókn tyrkneska ríkisins á andláti sonar hennar hefði verið verulega áfátt og að brotið hefði verið gegn réttinum til lífs samkvæmt 2. gr. sáttmálans. Hún byggði jafnframt á því að þær aðstæður sem leiddu til andláts sonar hennar hefðu verið svo slæmar að það varðaði við 3. gr. sáttmálans. Ennfremur var á því byggt að skortur á réttarúrræðum til að komast að því hver bæri ábyrgð á andlátinu fæli í sér brot gegn 13. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn taldi kæruefni eingöngu kalla á skoðun á grundvelli réttarins til lífs samkvæmt 2. gr. sáttmálans. Leysa þyrfti úr því hvort yfirvöld hefðu gripið til ráðstafana, sem með sanngirni mátti ætlast til, í því skyni að koma í veg fyrir andlát barnsins og vernda líf þess. Að mati dómstólsins gat sjúkrahúsinu þar sem barnið var fætt ekki hafa dulist að hann væri í lífshættu yrði honum synjað um innlögn á annað sjúkrahús. Talið var að áður en ákveðið var að senda barnið á annað sjúkrahús hefðu ekki verið gerðar nauðsynlegar ráðstafanir til að tryggja að innlögn yrði samþykkt. Þannig hefði ríkið ekki tryggt með viðunandi hætti skipulag og starfsemi almennrar heilsugæsluþjónustu. Tekið var fram að barnið hefði ekki dáið vegna annmarka á meðferð, heldur sökum þess að því bauðst alls engin meðferð. Við þessar aðstæður væri um að ræða synjun á læknismeðferð sem leiddi til þess að líf barnsins var í hættu.
Dómstóllinn taldi það jafnframt ekki standast með hliðsjón af 2. gr. sáttmálans að yfirvöld skyldu koma í veg fyrir að það heilbrigðisstarfsfólk sem synjaði barninu um innlögn væri saksótt. Hefði með réttu mátt gera þá kröfu að gengið yrði úr skugga um hvort og þá að hvaða marki athafnir starfsfólksins samrýmdust gildandi reglum og að leitað yrði þess sem bæri ábyrgð á annmörkum í því sambandi. Engin tilraun hefði verið gerð til að ganga úr skugga um hvernig eftirfylgni við reglur um innlögn nýbura á bráðadeild eða samhæfingu nýburaþjónustu hefði verið háttað í þessu tilviki. Að sama skapi hefði ekki farið fram skoðun á ástæðum þess að skort hefði grundvallaraðstöðu, sér í lagi nýburakassa. Með hliðsjón af þessu taldi dómstóllinn að viðbrögð tyrkneska réttarkerfisins við andláti barnsins hefðu verið ófullnægjandi. Þá hefði rannsókn málsins hefði verið ábótavant og hefði hún ekki beinst að þeim grundvallarþáttum í heilbrigðisþjónustu ríkisins sem ekki hefðu verið tryggðir.
Samkvæmt þessu taldi dómstóllinn að tyrkneska ríkið hefði brugðist skyldum sínum samkvæmt 2. gr. sáttmálans.
Tyrkneska ríkinu var gert að greiða kæranda 65.000 evrur í miskabætur. Þrír dómarar skiluðu sameiginlegu séráliti.
Full & Egal Universal Law Academy