© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2012. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Daha fazla bilgi için, bu belgenin sonunda bulunan yazarın telif hakkı ile ilgili kısmı okuyabilirsiniz.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2012. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2012. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Axel Springer AG/Almanya [BD] - 39954/08
Karar 7.2.2012 [BD]
Madde 10
Madde 10-1
İfade özgürlüğü
Tanınmış bir aktörün yakalanması ve mahkûmiyetinin haber yapılmasının yasaklanması: ihlal
Olaylar – Başvurucu şirket yüksek tirajda milli günlük bir gazete çıkarmaktadır. Bu gazete tanınmış bir televizyon aktörünün Münih bira festivalinde kokain bulundurmaktan dolayı yakalanmasıyla ilgili bir makaleyi Eylül 2004 tarihinde manşetten yayımlamıştır. Bu makaleye iç sayfalarda söz konusu aktörün üç fotoğrafıyla birlikte yayımlanan daha detaylı bir makale eşlik etmiştir. Bu birinci makalenin yayımlanmasından hemen sonra, aktörün talebiyle, makale ve ona eşlik eden fotoğrafların yeniden yayımlanmasını yasaklayan bir karar verilmiştir. Bu yasak Haziran 2005 tarihinde itiraz aşamasında onanmıştır (başvurucu şirket fotoğrafların yayımlanmasıyla ilgili yasağa itiraz etmemiştir). Kasım 2005 tarihinde mahkeme makalenin neredeyse hepsinin yeniden yayımlanmasını yasaklamış ve başvurucu şirkete itirazdan sonra 1 000 EUR’a indirilen uzlaşımsal yaptırım cezası vermiştir.
Gazete, buna paralel olarak Temmuz 2005 tarihinde, aktörün tam ikrarlarından sonra yasadışı bir şekilde uyuşturucu madde bulundurmaktan bir para cezasına mahkûm olduğunu bildirir ikinci bir makale yayımlamıştır. Mahkeme, bir seri yargılama usulü kapsamında ve esas olarak birinci makaleyle ilgili kararda ifade edilen aynı gerekçelere dayanarak, başvurucunun ikinci makalenin yeniden yayımlanmasının yasaklanmasına yönelik talebini kabul etmiştir. Bu karar itiraz aşamasında onanmıştır. Sonrada başvurucu şirket, bu yasağı ihlal etmesinden dolayı, her biri 5 000 EUR’luk iki gecikme cezası ödemeye mahkûm olmuştur.
Hukuk – Madde 10: Alman yargı mercilerinin kararlarının başvurucu şirketin ifade özgürlüğüne bir müdahale oluşturduğu ve bu müdahalenin yasayla öngörüldüğü ve başkasının şöhretinin korunması meşru amacına ulaşmayı hedef aldığı tartışma konusu değildir. Dolayısıyla Mahkeme müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığını araştırmıştır.
İfade özgürlüğü hakkı ile özel hayata saygı hakkı arasında bir denge kurulmasıyla ilgili içtihadından çıkan kriterleri uygulayan Mahkeme, öncelikle ihtilaflı makalelerin, bir aktörün yakalanması ve mahkûm edilmesiyle, yani bazı genel çıkarları ilgilendirdiğini kabul edebileceğimiz kamusal adli olaylarla, ilgili olduğunu not eder. Mahkeme sonrada aktörün tanınmışlık düzeyinin onu kamu kişisi olarak nitelendirebilmek için yeteri kadar yüksek olduğuna, başvurucunun, tanınmayan bir kişi tarafından işlenmesi durumunda büyük olasılıkla hiçbir zaman bir röportaj konusu yapılmayacak, bir suçun faili olduğuna, ancak buna rağmen aktörün özel hayatının etkili bir şekilde korunması yönündeki « meşru beklentisi »nin, kamunun önünde yakalanmış olması ve bir kısım mülakatlarda özel hayatının detaylarını sunmak suretiyle ilgilinin bir nevi kendi kendisini sahne önüne atmış olması nedeniyle, sınırlı olduğuna hükmetmiştir. Üçüncü kritere gelince – yayımlanmış olan bilgilerin ele geçirilme şekli ve güvenilebilirlikleri -, aktörün yakalanmasıyla ilgili birinci makalenin yeterli bir olgusal temeli vardı, çünkü savcılığın verdiği bilgilere dayanıyordu ve iki röportajın konusunu oluşturan olayların doğruluğuna taraflar itiraz etmemiştir. Başvurucu şirket kötü niyetle hareket etmemiştir: başvurucu şirket ihtilaflı makaleleri yayımlarken sadece bilgilerin doğruluğunu soruşturma makamlarına teyit ettirmemiş ama aynı zamanda başvurucunun, bütün şartlar ışığında aktörün kimliğini gizli tutması gerektiğine inandıracak yeteri kadar güçlü nedenlerin olmadığı sonucuna varmasından önce, bilgiyi yayımlama konusundaki menfaati ile aktörün özel hayatına saygı hakkı arasında bir denge kurmadığını gösterir herhangi bir bulgu da yoktur. İhtilaflı makalelerin içeriği, formu ve yansımalarına gelince, bu makaleler aktörün özel hayatının detaylarını ortaya sermemiştir. Bu makaleler esas olarak yakalamanın şartları ve sonrasıyla ilgiliydi. Bu makalelerde olgusal temelden yoksun hiçbir iddia ya da hakaret içerir ifade yer almamıştır. Başvurucu şirket mahkemenin fotoğrafların yayımlanmasını yasaklayan kararına itiraz etmemiş ve makalelerin yayımlanmasının aktör üzerinde gerçek bir yansıması olduğu da gösterilmemiştir. Son kritere gelince, Mahkeme başvurucu şirkete verilen cezaların, hafifte olsa, bunun üzerinde caydırıcı bir etkiye sahip olmuş olabileceği ve yukarıdaki unsurlara bakıldığında haksız olduğu kanaatindedir. Sonuç olarak başvurucu şirkete dayatılan kısıtlamalar aktörün özel hayatının korunması meşru amacıyla makul bir şekilde orantılı değildi.
Sonuç: ihlal (beşe karşı on iki oyla).
Madde 41: maddi zarar için 17 734,28 EUR. Bu miktar verilen para cezaları ile ulusal yargılama masraflarının toplamından iki tane 5 000 EUR’luk gecikme cezasının çıkarılması sonucunda elde edilen miktara denk gelmektedir.
(Aynı zamanda bakınız Von Hannover/Almanya (no 2), nos 40660/08 ve 60641/08, 7 Şubat 2012, Bilgi notu no 149)
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2012.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin resmi dilleri Fransızca ve İngilizce’dir. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır ve Mahkeme, kalitesi konusunda herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının veritabanı olan HUDOC üzerinden () veya HUDOC’un bildirdiği başka veritabanları üzerinden yüklenebilir. Davanın isminin tamamen yazılması, yukarıdaki telif hakkıyla ilgili ifadelerin kullanılması ve insan haklarına destek Fonu’na referans yapılması şartıyla ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir. Bu çevirinin tamamını veya bir kısmını ticari amaçlarla kullanmak isteyen herkesin, bu durumu belirtilen adrese bildirmesi rica olunur: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2012.
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case–law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non–commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2012.
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund) Elle ne lie pas la Cour, et celle–ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci–dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante: publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy