AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
AYVAZ / TÜRKİYE DAVASI
(Başvuru no. 23393/23)
İHLAL
STRAZBURG
16 Ocak 2025
İşbu karar kesinleşmiş olup bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.
Ayvaz / Türkiye davasında,
Başkan
Davor Derenčinović,
Hâkimler
Gediminas Sagatys,
Stéphane Pisani
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
5 Aralık 2024 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,
Aynı tarihte kabul edilen aşağıdaki kararı vermiştir.
USUL
1. Davanın temelinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca 22 Mayıs 2023 tarihinde Türkiye aleyhine Mahkeme’ye yapılmış olan bir başvuru bulunmaktadır.
2. Başvuru, Türk Hükümetine (“ Hükümet”) iletilmiştir.
OLAYLAR
3. Başvuranla ilgili detaylar ve başvuruya ilişkin bilgiler ekli tabloda yer almaktadır.
4. Başvuran, yargılamaların aşırı uzun sürdüğünden şikâyet etmiştir.
HUKUKi değerlendirme
SÖZLEŞME’NİN 6 § 1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI5. Başvuran, söz konusu hukuk yargılamalarının uzunluğunun “makul süre” koşuluyla bağdaşmadığından şikâyet etmiştir. Başvuran, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanmıştır.
6. Mahkeme, yargılamaların uzunluğunun makul olup olmadığına dair değerlendirmenin davanın koşulları ışığında ve davanın karmaşıklığı, başvuran ve ilgili makamların tutumu ve ilgili başvuran için neyin söz konusu olduğu kriterlerine atıfta bulunmak suretiyle yapılması gerektiğini hatırlatmaktadır (bk. Frydlender/Fransa [BD], no. 30979/96, § 43, AİHM 2000-VII).
7. Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) öncü davasında Mahkeme, mevcut davadakine benzer konularla ilgili olarak hâlihazırda bir ihlal tespitinde bulunmuştur.
8. Kendisine sunulan tüm belgeleri inceleyen Mahkeme, ulusal düzeydeki yargılamaların toplam uzunluğunu haklı çıkaracak herhangi bir olay ya da argümana rastlamamıştır. Konuya ilişkin içtihadını göz önünde bulunduran Mahkeme, mevcut davada yargılamaların aşırı uzun sürdüğü ve “makul süre” koşulunu karşılamadığı görüşündedir.
9. Dolayısıyla, bu şikâyet kabul edilebilir nitelikte olup, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlalini teşkil etmektedir.
SÖZLEŞME’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI10. Elindeki belgeleri ve içtihadını (bk. özellikle yukarıda anılan Ümmühan Kaplan) göz önünde bulunduran Mahkeme, ekteki tabloda belirtilen miktara hükmetmeyi uygun görmektedir.
BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,
Başvurunun kabul edilebilir olduğuna; Bu başvurunun, hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürdüğüyle ilgili olarak, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlalini teşkil ettiğine;(a) Davalı Devlet tarafından başvurana üç ay içerisinde ekteki tabloda belirtilen miktarın ödenmesine;
(b) Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz uygulanmasına karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, Mahkeme İçtüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi uyarınca 16 Ocak 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Davor Derenčinović
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetlere konu başvuru
(hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürmesi)
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum yılı
Yargılamaların başlangıç tarihi
Yargılamaların bitiş tarihi
Toplam süre
Yargı dereceleri
Anayasa Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat tutarı
(avro cinsinden)
Dosya numarası
Anayasa Mahkemesi’nin kesinleşmiş kararı
Tarih
Her başvuran için hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarı
(avro cinsinden)[1]
23393/23
22.05.2023
Sedef AYVAZ
1985
23.02.2018
05.02.2024
5 yıl, 11 ay ve 14 gün
Tek derece
0
2018/5551
05.10.2023
Tebliğ tarihi: 05.02.2024
3.900
[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere