© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Banel gegn Litháen
Dómur frá 18. júní 2013
Mál nr. 14326/11
2. gr. Réttur til lífs
Mannslát af völdum slyss. Jákvæðar skyldur. Rannsókn.
1. Málsatvik
Kærandi, Venata Banel, er litháenskur ríkisborgari, fædd árið 1970 og búsett í Vilníus. Í júní 2005 lést sonur hennar, þá þrettán ára gamall, af völdum slyss sem hann varð fyrir þegar svalir byggingar féllu ofan á hann þar sem hann var við leik ásamt öðrum börnum. Grunur lék á saknæmri vanrækslu við viðhald byggingarinnar og hófst rannsókn á því máli. Kærandi lagði fram einkakröfu í sakamáli sem höfðað var gegn tveimur borgarstarfsmönnum sem voru taldir hafa sýnt af sér vanrækslu. Málinu var frestað ítrekað til ársloka 2007. Leitt var í ljós að vegna skipulagsbreytinga sem staðið höfðu í stjórnkerfi borgarinnar á þeim tíma sem slysið varð hefði enginn borgarstarfsmaður í raun borið ábyrgð á byggingunni. Var málið gegn borgarstarfsmönnunum tveimur því fellt niður. Í nóvember 2009 komst innlendur dómstóll að þeirri niðurstöðu að rannsóknin hefði ekki verið nægilega ítarleg sem leitt hafi til þess að ekki tókst að láta þá sem ábyrgð báru á byggingunni svara til saka enda lá ekki fyrir hverjir það voru.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi byggir kæru sína á því að ríkið hafi ekki uppfyllt jákvæðar skyldur sínar við að vernda líf sonar hennar. Enn fremur hélt hún því fram að sakamálarannsóknin hefði ekki boðið upp á raunhæft réttarúrræði í skilningi sáttmálans. Væri því um brot á 2. gr. sáttmálans að ræða.
Niðurstaða
Dómstóllinn benti á að þótt kærandi hefði ekki höfðað einkamál gegn borgaryfirvöldum ásamt sakamálinu þrátt fyrir að hafa verið bent á það af saksóknurum væri ekki hægt að segja að kærandi hafi ekki nýtt réttarúrræði landsréttar. Séu fleiri en eitt úrræði til staðar er það undir einstaklingi komið hvaða úrræði hann nýtir sér að því gefnu að öll úrræðin stefni að sama marki. Þar sem sakamálarannsóknin hélt áfram gat kærandi gert ráð fyrir því að mál hennar væri í réttum farvegi. Þar sem kærandi naut einnig stöðu brotaþola í sakamálinu og fór með einkaréttarkröfu í málinu fékk dómstóllinn ekki séð hvernig sjálfstætt einkamál hefði frekar varpað ljósi á málið.
Dómstóllinn benti á að réttur til lífs sem verndaður er í 2. gr. ásamt 3. gr. um bann við pyndingum og ómannúðlegri meðferð taki til eins af grunngildum lýðræðissamfélaga Evrópu. Því væri nauðsynlegt að túlka þessi ákvæði sáttmálans svo að þau veiti virka og raunhæfa réttarvernd. Í því skyni skal ríkið ekki einungis virða þessi réttindi borgarans, heldur einnig gera lágmarksráðstafanir til að sjá þess að þau réttindi séu ekki brotin af öðrum á yfirráðasvæði sínu. Þó mega þær skyldur sem lagðar eru á ríkið ekki vera of umfangsmiklar. Dómstóllinn benti á að lagaumhverfi hafi verið til staðar sem átti að tryggja að tilteknir aðilar bæru ábyrgð á að byggingar væru ekki í niðurníðslu. Einnig virtist ríkisstjórnin gera ráð fyrir að borgaryfirvöld í Vilníus bæru ábyrgð á byggingunni. Þrátt fyrir það reyndist ókleift við rannsókn málsins að leiða í ljós hver bar ábyrgð á byggingunni. Dómstóllinn taldi því að rannsóknin hefði ekki verið nægilega ítarleg og brotið á kæranda með vanrækslu við vernd sonar hennar og þar með hefði ríkið brotið gegn 2. gr. sáttmálans.
Kæranda voru dæmdar 20.000 evrur í miskabætur og 8.135 evrur í skaðabætur.
Full & Egal Universal Law Academy