Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut
SEKSIONI I DYTË
ÇËSHTJA BÉLÁNÉ NAGY k. HUNGARISË
(Kërkesa nr. 53080/13)
VENDIM
STRASBURG
10 Shkurt 2015
Referim i Çështjes Dhomës së Madhe
01/06/2015
Ky vendim do të marrë formë të prerë në rrethanat e përcaktuara në nenin 44 § 2 të Konventës . Ai mund t’i nënshtrohet rishikimit redaktues.
Në çështjen Béláné Nagy k. Hungarisë,
Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut ( Seksioni i dytë ) , me trup gjykues të përbërë nga:
Işıl Karakaş, Krytar,
András Sajó,
Nebojša Vučinić,
Helen Keller,
Egidijus Kūris,
Robert Spano,
Jon Fridrik Kjølbro, gjyqtarë,
dhe Stanley Naismith, Kancelar i seksionit,
Pas shqyrtimit me dyer të mbyllura më 6 janar 2015 ,
Jep vendimin e mëposhtëm, i cili u miratua në atë datë.
PROCEDURA
1. Çështja e ka zanafillën në ankimin (nr. 53080/13) kundër Hungarisë depozituar në Gjykatë sipas nenit 34 të Konventës për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe Lirive Themelore ("Konventa") nga një shtetase hungareze, znj. Béláné Nagy ("kërkuese"), më 12 gusht në vitin 2013.
2. Kërkuesja u përfaqësua nga z. A. Cech, avokat në Budapest. Qeveria hungareze ("Qeveria") u përfaqësua nga z. Z. Tallódi , Agjenti, Ministria e Administratës Publike dhe Drejtësisë.
3. Ankuesja pretendon se ka humbur mjetet e saj të jetesës, të siguruara nga pagesa e paaftësisë, si rezultat i ndryshimeve në legjislacionin e zbatuar nga autoritetet në mënyrë të pabarabartë, megjithëse shëndeti i saj nuk ishte përmirësuar. Ajo u mbështet në nenin 6 të Konventës.
4. Ne 21 Janar 2014 kërkesa iu komunikua Qeverisë.
5. Ne 27 Gusht 2014 kërkueses iu dha ndihmë ligjore.
FAKTET
I. RRETHANAT E CESHTJES
6. Kërkuesja ka lindur në vitin 1959 dhe jeton në Baktalórántháza.
7. Në vitin 2001 humbja e aftësisë së kërkueses për të punuar është vlerësuar në masën prej 67% që prej 1 Prill 2001, dhe iu dha një pension invaliditeti (shih paragrafin 18 më poshtë) . Ky vlerësim vazhdoi dhe gjatë viteve 2003, 2006 dhe 2007.
8. Në bazë të një ndryshimi të metodologjisë në fuqi, por me sa duket pa ndonjë ndryshim thelbësor të shëndetit të saj, niveli i paaftësisë së kërkueses u ndryshua në 40 %, prej datës 1 Dhjetor 2009.
Pa parashikuar rehabilitimin e saj, paneli i vlerësimit planifikoi kontrollin mjekësor te ardhshëm për statusin e saj mjekësor për Nëntor 2012.
Si pasojë e nivelit të paaftësisë prej 40%, e drejta e saj për pension invaliditeti iu rrëzua prej datës 1 Shkurt 2010.
Kërkuesja e kundërshtoi këtë vendim në gjykatë, por Gjykata e Punës Nyíregyháza e rrëzoi padinë e saj më 1 Prill 2011, pavarësisht mendimit të ekspertit që deklaroi se gjendja e ankueses nuk ishte përmirësuar që prej vitit 2007. Kërkuesja ishte e detyruar të rimbursonte shumat e marra pas datës 1 shkurt 2010.
9. Në vitin 2011 kërkuesja ka kërkuar një rivlerësim të paaftësisë. Në Shtator të vitit 2011 autoritetet e shkallës së parë e kanë vlerësuar atë në masën 45% dhe caktuan datën e vlerësimit të ardhshëm në Shtator të vitit 2014. Autoriteti i shkallës së dytë e ndryshoi këtë rezultat në 50 për qind, me një rivlerësim në Mars të vitit 2015. Një nivel i tillë paaftësie do t’i kishte dhënë të drejtën për pension invaliditeti, duke qenë se rehabilitimi i saj nuk ishte i mundur (shih paragrafin 19 më poshtë) . Megjithatë, këtë herë vlerësimi parashikoi rehabilitimin e kërkueses për një afat prej 36 muajsh, kohë gjatë së cilës ajo do të merrte ndihmë për rehabilitim.
9. Më 1 Janar të vitit 2012, hyri në fuqi ligji i ri për ndihmën financiare për paaftësi (Ligji nr. CXCI i vitit 2011). Ligji i ri parashikonte kritere shtesë (shih paragrafin 20 më poshtë). Në mënyrë të veçantë, në vend të përmbushjes së periudhës së shërbimit të kërkuar nga legjislacioni i mëparshëm, personi me aftësi të kufizuara duhet të ketë të paktën 1,095 ditë të mbuluara nga sigurimet shoqërore në pesë vitet e mëparshme nga paraqitja e kërkesës së saj. Personat që nuk plotësojnë këtë kërkesë megjithatë mund të kualifikohen nëse ata nuk kishin paguar sigurime shoqërore për të paktën 30 ditë në vazhdimësi gjatë gjithë karrierës së tyre, ose në qoftë se ata merrnin pension invaliditeti prej 31 Dhjetorit të vitit 2011.
10. Në Shkurt të vitit 2012 kërkuesja parashtroi një kërkesë tjetër për ndihmë financiare invaliditeti. Gjendja e saj u vlerësua në Prill të vitit 2012, duke përcaktuar masën prej 50 % të paaftësisë. Më 5 Qershor 2012 kërkesa e saj nuk u pranua për shkak se ajo nuk kishte të mbuluar nga sigurimet shoqërore periudhën e kërkuar. Rehabilitimi nuk ishte parashikuar. Vlerësimi i ardhshëm u planifikua për në Prill të vitit 2014.
11. Më 2 Gusht të vitit 2012, kërkuesja paraqiti një kërkesë të re për pension invaliditeti në bazë të ligjit të ri për ndihmën ekonomike të paaftësisë dhe iu nënshtrua një tjetër vlerësimi në të cilin niveli i paaftësisë së saj ishte përsëri në masën 50 %. Rehabilitimi nuk ishte parashikuar.
12. Në parim, një nivel i tillë i paaftësisë do t’i jepte të drejtën kërkueses të përfitonte pension invaliditeti në bazë të sistemit të ri. Megjithatë, që nga ndërprerja e pensionit të saj të invaliditetit në Shkurt të vitit 2010 (që është, ajo nuk merrte një pension invaliditeti prej 31 Dhjetorit të vitit 2011) dhe, për më tepër, ajo nuk ishte në gjendje të grumbullonte numrin e kërkuar të ditëve të mbuluara nga sigurimet shoqërore ose për të treguar mbulimin e pandërprerë të sigurimeve shoqërore, ajo nuk kishte të drejtën e asnjë titulli, për ndihmë financiare invaliditeti në bazë të sistemit të ri. Në vend të 1,095 ditëve të kërkuara për mbulim nga sigurimet shoqërore, kërkuesja kishte vetëm 947.
13. Prandaj, kërkesa për pension invaliditeti e kërkueses është refuzuar si nga autoritetet kompetente administrative (më 23 Nëntor 2012 dhe 27 Shkurt 2013) dhe nga Gjykata Administrative Nyíregyháza dhe nga Gjykata e Punës, më 20 Qershor 2013 .
14. Që nga 1 Janari i vitit 2014, kriteret legjislative u ndryshuan me synimin për të zgjeruar të drejtën për pagesë të paaftësisë për ata që kanë grumbulluar 2,555 ditë të mbuluara nga sigurimet shoqërore në dhjetë vjet ose 3,650 ditë në pesëmbëdhjetë vjet. Megjithatë, kërkuesja nuk mund të përmbushte këto kritere.
15. Duket se aktualisht kërkuesja jeton me ndihmë.
16. Që nga viti 2013, Gjykata Kushtetuese ka shqyrtuar një numër ankesash duke iu drejtuar në thelb të njëjtave rregulla të reja për të drejtat e paaftësisë ( vendim nr. 3227/2013 , 3156/2013 dhe 3235/2014 ) . Ankuesit në këto procedura ngritën shqetësimet e tyre kushtetuese mbas vendimeve të brendshme të formës së prerë dhe të detyrueshme, pa aplikuar procedurat e rishikimit në Kuria (Gjykata Supreme). Edhe pse këto mocione janë refuzuar përfundimisht si të papranueshme për arsye të tjera, Gjykata Kushtetuese nuk mori parasysh se, për ankesat e tyre kushtetuese për t’u pranuar, paraprakisht ankuesit duhet të ishin drejtuar në Kuria (Gjykata Supreme).
II. LIGJET E BRENDSHME DHE NDËRKOMBËTARE
17. Dispozitat përkatëse të Ligjit nr. LXXXI të vitit 1997 për Fondin e Pensionit të Sigurimeve Shoqërore, në fuqi deri më 31 dhjetor 2011 , me kusht që :
Neni 4 (1) c)
"[ Sipas kushteve të këtij ligji ] pension invaliditeti [ do të thotë ] : pension që disbursohet në rast të aftësisë së kufizuar, me kusht që koha e nevojshme e shërbimit është akumuluar."
Neni 23 (1)
“Pensioni i invaliditetit i jepet një personi i cili:
(a) ka pësuar 67 për qind humbje të aftësisë për të punuar për shkak të problemeve shëndetësore, dëmtimeve fizike ose mendore, pa ndonjë perspektivë përmirësimi gjatë vitit në vijim ... [dhe]
(b) ka mbushur kohën e shërbimit të nevojshëm [një funksion të moshës , siç përcaktohet në ligjin]
[dhe]
(c) nuk punon rregullisht ose fiton shumë më pak se përpara se të bëhet i paaftë.”
18. Lidhur me pensionin e invaliditetit që të jepet pas 31 dhjetorit të vitit 2007, sipas të njëjtit Akt , në fuqi ndërmjet 12 marsit dhe 31 dhjetorit të vitit 2011, sic parashikohet më poshtë:
Neni 36/A
“(1) pension invaliditeti do ti jepet një personi i cili:
a) ka vuajtur [të paktën 79 për qind humbje të aftësisë për të punuar , ose e njëjtë në mes të 50 dhe 79 për qind në qoftë se rehabilitimi nuk është i mundur], dhe
b) ka grumbulluar kohën e shërbimit të kërkuar në lidhje me moshën e tij dhe
c) [nuk ka të ardhura ose fiton shumë më pak se më parë], dhe
d) nuk merr pagesë sëmundjeje ose të aftësisë së kufizuar.”
19. Ligji nr. CXCI i vitit 2011 mbi Përfitimet u jepet personave me aftësi të kufizuar për punë, për aq sa është në fuqi ndërmjet 26 korrikut 2012 dhe 31 dhjetor 2013 , me kusht si më poshtë:
Neni 2
“(1) Një person, statusi shëndetësor i të cilit është 60 për qind ose më pak, në rivlerësimin kompleks të autoritetit të rehabilitimit (tani e tutje : personat me aftësi të kufizuar të punës) dhe i cili:
a) është mbuluar për një minimum prej 1,095 ditë nga sigurimet shoqërore sipas nenit 5 të [ aktit të sigurimeve shoqërore ] në pesë vitet e mëparshme përpara paraqitjes së kërkesës së tyre, dhe
b) nuk është e angazhuar në ndonjë aktivitet fitimprurës dhe
c) nuk po merr ndonjë ndihmë të rregullt në të holla të drejtë për ndihmat e dhëna për personat me aftësi të kufizuar të punës.
(2) Me përjashtim nga nenin, (1) (a), personat
a) të cilët janë mbuluar nga sigurimet shoqërore brenda 180 ditësh nga ndërprerja e shkollimit të tyre dhe mbulimi i sigurimit social i të cilit nuk u ndërpre për një periudhë që tejkalon 30 ditë përpara paraqitjes së kërkesës së tyre , ose
b) të cilët morën më 31 Dhjetor 2011 pension invaliditeti, pension invaliditeti për aksident, ndihma rehabilitimi apo ndihma sociale për personat me dëmtime të shëndetit do të jenë të ligjshëm për përfitimet e dhëna për personat me aftësi të kufizuara të punës pavarësisht nga kohëzgjatja e periudhës së mbuluar me sigurimet shoqërore.
(3) Periudha 1,095 - ditore gjatë sigurimit duhet të përfshijë:
a) periudhën e pagesës së sëmundjes, pagesën për aksidente, të shtatzënisë dhe të përfitimit të lejes pas lindjes, përfitimit të kujdesit të fëmijëve dhe të përfitimit si punëkërkues;
b) periudhën e pensionit të invaliditetit, pensionin e invaliditetit për aksidente, ndihmën për rehabilitim, ndihmë sociale për personat me dëmtime të shëndetit;
c) kohën e shërbimit të akumuluar në bazë të një marrëveshje të arritur në bazë të nenit 34 të [ aktit të sigurimeve shoqërore ] me qëllim që të akumulojnë kohën e shërbimit dhe të ardhurat që gjenerojnë të drejtën e pensionit ; me kusht që marrëveshja të jetë përfunduar deri më 31 dhjetor të vitit 2011. "
Neni 3
“(1) Në varësi të propozimit për rehabilitim të autoritetit rehabilitues e bërë në kuadër të rivlerësimit kompleks, kompensimi që do të jepet për një person me aftësi të kufizuar të punës duhet të jetë:
a) ndihmë financiare për rehabilitim ose
b) ndihmë financiare për paaftësi.
Neni 5
“(1) Personat me aftësi të kufizuar të punës kanë të drejtën e ndihmës financiare për paaftësi, kur rehabilitimi nuk rekomandohet...”
20. Gjykata Kushtetuese shqyrtoi Ligjin nr. CXCI të vitit 2011 në vendimin nr. 40/2012. (XII.6.) AB. Ajo solli në vëmendje se jurisprudenca e saj ndryshonte mes ndihmës ekonomike të fituar nga kontributi i detyrueshëm për skemën e sigurimeve shoqërore, nga njëra anë, dhe ndihma shoqërore e cila nuk përbën "të drejtat e blera " në anën tjetër.
Ndihma ekonomike e mëparshme (p.sh pensionet e pleqërisë ose të pensionit pas vdekjes së bashkëshortit) gëzojnë pronësinë si mbrojtje kushtetuese, për shkak të elementit të tyre të qenësishëm të sigurimit. Sa i përket kësaj të fundit, garancitë rrjedhin nga kërkesat e ligjit (p.sh. mbrojtja e pritshmërive të ligjshme, koha e duhur për përgatitjen) duhet të respektohen si kriter i kushtetutshmërisë - në vend të kërkesave që kanë të bëjnë me mbrojtjen e pronës .
Në jurisprudencën e Gjykatës Kushtetuese, mbrojtja e pritshmërive të ligjshme (ose, me fjalë të tjera, mbrojtja e të drejtave të fituara) për qëllim zbatimin e kërkesave në kohën e duhur për përgatitjen, që pason dhe nga parimi i sigurisë ligjore të titujve të fituar tashmë. Në mungesë të një titulli të fituar, Gjykata Kushtetuese mund të verifikojë vetëm nëse koha e lejuar nga legjislacioni ishte e mjaftueshme për individët që të informohen rreth përmbajtjes së saj. Në fakt, ai është ndryshim në qëndrueshmërinë e bazës së pritshmërisë që u ngrit si pyetje në situatat përkatëse.
21. Vendimi përmban në veçanti paragrafët në vijim:
“30. ... Gjykata Kushtetuese ka shqyrtuar ndryshimet në ligje dhe rregullore në lidhje me pensionet e paaftësisë për punë në disa vendime. Vendimi nr. 321/B/1996 AB, kategorizon pensionin e paaftësisë në punë pjesërisht si një ndihmë financiare duke nxitur mbrojtjen e pronës dhe pjesërisht si masë e shërbimeve sociale. Siç thuhet në vendim, ligji "siguron kujdes sipas parimit kushtetues të sigurimeve shoqërore për individët të cilët para se të arrijnë moshën e pensionit të pleqërisë kanë humbur aftësinë e tyre për të punuar për shkak të paaftësisë ose paaftësisë për shkak të aksidentit. ... Para se të arrijnë moshën zyrtare të daljes në pension, pensioni i invaliditetit është një përfitim i veçantë i dhënë për individët në bazë të paaftësisë. Me arritjen e moshës për dalje në pension, individë të cilët janë ... të paaftë për punë... nuk kanë të drejtë mbi këtë përfitim të veçantë, për shkak të përfundimit të punësimit të tyre, ata kanë të drejtë të marrin një pension pleqërie në bazë të moshës së tyre ".
31. Vendimi nr. 1129/B/2008 AB thekson se pensioni i paaftësisë është nën kategorinë e përfitimit të pensionit personal, edhe pse elementi i tyre i të ‘ drejtës së blerë ‘ është dukshëm aq sa " shuma e saj është më e madhe, pas një kohe më të gjatë shërbimi, ose është e barabartë ose përafërsisht me pensionin e pleqërisë. Përndryshe parimi i solidaritetit është mbizotërues, individi me paaftësi, i cili nuk do të jetë përfitues për një pension pleqërie në bazë të moshës ose kohëzgjatjes së shërbimit të tij, është në gjendje të marrë përfitimet e pensionit nga pika në të cilën shkalla e paaftësisë është përcaktuar ." .. .
32. Në interpretimin e Gjykatës Kushtetuese, ligjet që japin titull pensioneve për paaftësi nuk përbëjnë të drejta subjektive kushtetuese, por janë të përziera sigurimet shoqërore dhe përfitimet e shërbimit social, në dispozicion - në varësi të kushteve të vendosura - për individët nën moshën e pensionit që vuajnë nga sëmundje, të cilët , për shkak të paaftësisë së tyre, kanë një aftësi të kufizuar për të punuar dhe janë në nevojë për ndihmë financiare për shkak të humbjes së të ardhurave ."
22. Dispozitat përkatëse të Konventës nr. 102 të Organizatës Ndërkombëtare të Punës (ILO) për sigurimet shoqërore (Standardet minimale ), të miratuar më 28 qershor 1952 , si më poshtë:
Pjesa IX - përfitim invaliditeti
Neni 53
Çdo anëtar për të cilin kjo pjesë e kësaj Konvente është në fuqi, do të sigurojë për personat e mbrojtur dhënien e përfitimit të invaliditetit në përputhje me nenet e mëposhtme të kësaj pjese.
Neni 54
Në rastet e mbuluara përfshihet të qenit i paaftë për t’u angazhuar në çdo lloj aktiviteti fitimprurës gjatë një kohe të parashikuar, paaftësi e cila ka gjasa të jetë e përhershme apo vazhdon pas përfundimit të përfitimit për sëmundje.
Neni 55
Në personat e mbrojtur përfshihen:
a) grupet e parashikuara të punonjësve, që përbëjnë jo më pak se 50 për qind të të gjithë punonjësve;
b) grupet e parashikuara të popullsisë ekonomikisht aktive, që përbëjnë jo më pak se 20 për qind të të gjithë rezidentëve;
c) të gjithë rezidentët, mjetet e të cilëve gjatë rastit nuk i kalojnë kufijtë e parashikuar në atë masë që të përputhet me kushtet e nenit 67;
d) kur është në fuqi një deklaratë në përputhje me nenin 3, grupet e parashikuara të punonjësve, që përbëjnë jo më pak se 50 për qind të të gjithë punonjësve që punojnë në ndërmarrje industriale që kanë të punësuar 20 apo më shumë persona.
Neni 56
Përfitimi do të jetë një pagesë e rregullt e llogaritur si më poshtë:
a) në rastet kur grupet e punonjësve apo grupet e popullsisë ekonomikisht aktive janë të mbrojtura në atë mënyrë që plotëson kushtet e parashikuara në nenin 65 apo kushtet e parashikuara në nenin 66;
b) në rastet kur të gjithë rezidentët, mjetet e të cilëve gjatë rastit nuk kalojnë kufijtë e përcaktuar, janë të mbrojtur, në mënyrë që të plotësojnë kushtet e parashikuara të nenit 67.
Neni 57
1. Përfitimi i specifikuar në nenin 56 do të jepet, në një rast të mbuluar, të paktën:
a) për një person të mbrojtur që ka plotësuar përpara rastit, në përputhje me aktet nënligjore të parashikuara, një periudhë kualifikimi që mund të jetë 15 vjet kontribuim apo punësim ose 10 vjet rezidencë;
b) kur, në parim, të gjithë personat ekonomikisht aktivë janë të mbrojtur, për një person të mbrojtur, i cili ka plotësuar një periudhë kualifikimi prej tre vitesh kontributive dhe për të cilin, ndërsa ai ishte në moshë pune, është paguar masa kontributive mesatare vjetore e parashikuar.
2. Kur përfitimi referuar në paragrafin 1 kushtëzohet me një minimum periudhe kontributive apo punësimi, do të jepet të paktën një përfitim i reduktuar:
a) për një person të mbrojtur që ka plotësuar, përpara rastit, në përputhje me aktet nënligjore të parashikuara, një periudhë kualifikimi prej pesë vjetësh kontribuim apo punësim;
b) kur, në parim, të gjithë personat ekonomikisht aktivë janë të mbrojtur, për një person të mbrojtur që ka plotësuar një periudhë kualifikimi prej tre vjetësh kontribuim dhe për të cilin, ndërsa ai ishte në moshë pune, është paguar gjysma e masës kontributive mesatare vjetore e parashikuar në përputhje me nënparagrafin (b) të paragrafit 1 të këtij neni.
3. Kushtet e paragrafit 1 të këtij neni konsiderohen të plotësuara, kur një përfitim është llogaritur sipas kërkesave të pjesës XI, por me një përqindje dhjetë pikë më të ulëta se sa jepet në tabelën bashkëngjitur asaj pjese, sepse përfitimi standard në fjalë i jepet të paktën një personi të mbrojtur që ka plotësuar, në përputhje me aktet nënligjore të parashikuara, pesë vjet periudhë kontributive, punësimi apo rezidence.
4. Mund të aplikohet një reduktim proporcional i përqindjes së treguar në tabelën e bashkëngjitur pjesës XI, kur periudha kualifikuese për pension që i korrespondon përqindjeve të reduktuara i kalon pesë vjet kontribuim apo punësim, por është më e vogël se 15 vjet kontribuim apo punësim; pensioni i reduktuar do të jepet në bazë të paragrafit 2 të këtij neni.
Neni 58
Përfitimi i specifikuar në nenet 56 dhe 57 do të jepet përgjatë rastit apo deri kur të fillojë të paguhet përfitimi i pleqërisë.
23. Klasifikimi Ndërkombëtar i Funksionimit , Aftësisë së Kufizuar dhe Shëndetit ( ICF ) , miratuar nga shtetet anëtare të Organizatës Botërore të Shëndetësisë ( OBSH ) në vitin 2001 , parashikon në pjesën përkatëse si më poshtë:
Shtojca 6
Udhëzime etike për përdorimin e ICF, përdorimi social i informacionit ICF
“(10) ICF, dhe i gjithë informacioni që rrjedh prej përdorimit të tij, nuk duhet të përdoren për të mohuar të drejtat e përcaktuara ose përndryshe të kufizojnë të drejta legjitime për përfitime për individë apo grupe ”.
LIGJI
I. SHKELJA E PRETENDUAR E NENIT 1 TË PROTOKOLLIT NR. 1 TË KONVENTËS
24. Kërkuesja u ankua se ajo kishte humbur mjetet e jetesës së saj, të siguruara më parë nga pensioni i invaliditetit, për shkak se në bazë të sistemit të ri , në vend që nga viti 2012, ajo nuk përfitonte të drejtën për një ndihmë të tillë, edhe pse shëndeti i saj ishte më keq sa asnjëherë, dhe kjo si pasojë e legjislacionit të ndryshuar që përmban kushtet që ajo nuk do të mund të përmbushte. Ajo u mbështet në nenin 6 të Konventës.
Gjykata është e mendimit se kjo ankesë duhet të shqyrtohet sipas nenit 1 të Protokollit nr.1 i cili thotë si në vijim :
"Çdo person fizik ose juridik ka të drejtën e gëzimit paqësor të pasurisë së tij. Askush nuk mund të privohet nga prona e tij, përveçse për arsye të interesit publik dhe në kushtet e parashikuara nga ligji dhe nga parimet e përgjithshme të së drejtës ndërkombëtare.
Megjithatë, dispozitat e mëparshme nuk cenojnë të drejtën e Shteteve për të zbatuar ligje, që ato i çmojnë të nevojshme për të rregulluar përdorimin e pasurive në përputhje me interesin e përgjithshëm ose për të siguruar pagimin e taksave ose të kontributeve ose të gjobave të tjera.”
25. Qeveria e kundërshtoi këtë argument .
A. Pranueshmëria
26. Qeveria argumentoi se kërkesa duhet të refuzohet për mos shterimit të mjeteve të brendshme ligjore për shkak se ankuesi nuk kishte paraqitur kërkesë për rishikim të vendimeve të 1 prillit 2011 ose të 20 qershorit 2013 si një mjet efektiv për tu shteruar në çështje gjyqësore administrative.
Ajo më tej parashtroi se kërkesa ishte paraqitur jashtë afatit kohor, afati gjashtë mujor filloi të numërohet nga gjykimi i vitit 2011. Sipas pikëpamjes së tyre, as miratimi i ligjit të ri e as pasues për rivlerësimin nuk ndërpresin funksionimin e këtij afati.
27. Kërkuesja argumentoi se shqyrtimi në Gjykatën e Lartë, më tej e quajtur Kuria, fushëveprimi i të cilës ishte i kufizuar në pikat e ligjit, do të kishte qenë e kotë në çdo procedurë, sepse ishte objektivisht e pamundur për të përmbushur kriteret e përmbajtura në ligj. Për më tepër, ankesa e saj ishte me karakter të vazhdueshëm, ose, si alternativë dhe më e rëndësishmja, llogaritet nga gjykimi i dytë i cili pasqyron legjislacionin e vitit 2012, arsye për të cilat rregulli i afatit gjashtë mujor duhet të shihet si i respektuar.
28. Gjykata rikujton se një peticion për shqyrtim para Kuria duhet të ketë shteruar shqyrtimin në rrugë civile, duke përfshirë edhe administrative, çështjet gjyqësore (shih Béla Szabóv k. Hungarisë , nr. 37470/06 , 9 dhjetor 2008) . Megjithatë, rregulli i shterimit duhet të zbatohet me një shkallë fleksibiliteti dhe pa formalizëm të tepërt. Në të vërtetë, rregulli i shterimit nuk është as absolut e as në gjendje të zbatohet automatikisht; në shqyrtimin nëse ajo ka vënë re se është e domosdoshme që të ketë parasysh rrethanat e veçanta të çdo rasti individual (shih Akdivar dhe të tjerët k. Turqisë, 16 shtator 1996, §69 , Raportet e Aktgjykimeve dhe Vendimeve 1996 - IV).
Në bazë të nenit 35§1, rekursi normal duhet të bëhej nga një kërkues për mjetet juridike të cilat janë në dispozicion dhe të mjaftueshme për të vënë drejtësi në lidhje me shkeljet e pretenduara. Ekzistenca e mjeteve ligjore në fjalë duhet të jetë mjaft e sigurt jo vetëm në teori, por në praktikë, në rast dështimi do të shfaqnin mungesë aksesibiliteti dhe efektshmërie. Nuk ka asnjë detyrim që të ketë rekurs ndaj mjeteve juridike të cilat janë të pamjaftueshme ose joefektive (shih Akdivar , cituar më lart, §§ 66, 67.
29 Në rastin konkret, Gjykata vëren se çështja objekt i procesit gjyqësor të parë ishte shkalla e aftësisë së kufizuar të përcaktuara në bazë të një metodologjie të re ligjore. Ajo e rastit të dytë - që është, në fakt çështja e ankimuar - ishte pyetja nëse sasia e kontributeve të kërkueses në të shkuarën në skemën e sigurimeve shoqërore ishin të mjaftueshme për qëllimet e regjimit të kujdesit të aftësisë së kufizuar në fuqi. Për Gjykatën, gjykatat e brendshme nuk bënë asgjë më shumë sesa të zbatonin rregullat statusore në rastin e kërkueses, pa ndonjë interpretim të veçantë të ligjit apo vlerësimit të provave. Në të kuptuarit e Gjykatës, një rishikim para Kurisë është i kufizuar në pikat e ligjit (një pohim i kërkueses që nuk u kontestua nga Qeveria), ajo është e bindur se një lëvizje shqyrtimi për të kundërshtuar rregullat vetë do të kishte qenë pa asnjë perspektivë të arsyeshme e suksesshme. Prandaj, në rrethanat e veçanta të çështjes në fjalë, kjo rrugë ligjore do të ishte e paefektshme dhe e kotë, dhe mos ndjekja e saj nuk mund të penalizojë aplikuesin. Si pasojë , kërkesa nuk mund të refuzohet për mos shterimi të mjeteve të brendshme ligjore.
30. Pavarësisht nga karakteri ndoshta i vazhdueshëm i pritshmërisë së ligjshme të kërkuesit për të marrë kujdesin e aftësisë së kufizuar (shih kapitullin e meritave dhe në veçanti paragrafin 45 më poshtë), Gjykata vëren, për sa i përket procesit gjyqësor të parë, se vendimi përfundimtar i brendshëm në këtë rast, në përmbushjen e kritereve të përshtatshmërisë mjekësore që zbatohej në atë kohë u dha më 1 prill të vitit 2011, që është, më shumë se gjashtë muaj para datës së paraqitjes së aplikimit (12 gusht 2013). Prandaj, Gjykata pengohet, në përputhje me nenin 35 § 1 të Konventës, për ta shqyrtuar atë procedurë. Lidhur me rastin e dytë, ajo ishte më 20 qershor 2013, me vendim gjyqësor të formës së prerë dhe detyrues, kërkuesit i është mohuar e drejta për pension invaliditeti në bazë të rregullave të vitit 2012, për shkak të mungesës së periudhës sociale të mjaftueshme të mbuluar. Kërkesa, në atë masë që ajo ka të bëjë me ankesë e kërkueses, e cila gjen burimin e vet në atë vendim, si pasojë nuk mund të refuzohet për mosrespektim të afatit gjashtë mujor.
32. Gjykata vëren se kërkesa nuk është haptazi e pabazuar brenda kuptimit të nenit 35 § 3 (a ) të Konventës. Ajo vëren më tej se ajo nuk është e papranueshme për ndonjë arsye tjetër. Prandaj, ajo duhet të deklarohet e pranueshme.
B. Themeli
1. Parashtrimet e palëve
31. Kërkuesja parashtroi se heqja e pensionit të aftësisë së kufizuar me anë të ndryshimeve të njëpasnjëshme të rregullave përkatëse të përshtatshmërisë duke arritur kulmin në vitin 2012, por pa ndonjë përmirësim në shëndetin e saj, krijoi një ndërhyrje të pajustifikuar në të drejtat e saj të garantuara nga Konventa. Sipas mendimit të saj, kjo ndërhyrje nuk ka ndjekur ndonjë qëllim të ligjshëm të identifikuar dhe i ngarkon asaj një barrë të tepërt individuale, duke marrë parasysh se ndërprerja e pensionit të invaliditetit i heq kërkueses mjetet e saj të jetesës.
32. Qeveria është e mendimit se ankuesja nuk kishte të drejtën e pritshmërisë legjitime për qëllimet e nenit 1 të Protokollit Nr.1. Në këndvështrimin e saj, ajo kishte humbur të drejtën për pension invaliditeti tashmë sipas rregullave të mëparshme dhe deri në kohën e hyrjes në fuqi të legjislacionit të ri, nuk kishte "pritshmëri të ligjshme" brenda kuptimit të nenit 1 të Protokollit nr.1.
As mund të pretendojë të ketë një pritshmëri të ligjshme, nga mungesa e plotësimit të kritereve përkatëse të përshtatshmërisë sipas skemës së re.
2. Vlerësimi i Gjykatës
a. Parimet e përgjithshme
33. Parimet që zbatohen përgjithësisht në rastet sipas nenit 1 të Protokollit nr.1 janë njësoj të rëndësishme kur bëhet fjalë për përfitime të mirëqenies sociale. Në veçanti, Neni 1 i Protokollit nr.1 nuk krijon një të drejtë për të marrë pronën (shih Van der Mussele k. Belgjikës , 23 nëntor 1983 , § 48 , seria A nr. 70). As nuk garanton, si i tillë, ndonjë të drejtë për vlerë të caktuar pensioni (shih , për shembull, Kjartan Ásmundsson k. Islandës, nr. 60669/00, § 39, ECHR 2004 IX). Në fakt, e drejta për pension pleqërie apo ndonjë përfitim social në një vlerë të caktuar nuk është përfshirë si e tillë mes të drejtave dhe lirive të garantuara nga Konventa (shih, për shembull, Aunola k. Finlandës (dec.), Nr. 30517 / 96 , 15 Mars 2001).
34. Neni 1 i Protokollit nr. 1 nuk vendos kufizim mbi lirinë e Shtetit Kontraktues për të vendosur nëse ka apo jo vend për ndonjë formë të skemës së sigurimeve shoqërore, ose për të zgjedhur llojin apo sasinë e përfitimeve nën këtë skemë. Megjithatë, nëse një Shtet Kontraktues ka në legjislacionin në fuqi sigurimin e pagesës, si e drejtë e përfitimit të asistencës – e kushtëzuar ose jo për pagimin paraprak të kontributeve - legjislacioni duhet të konsiderohet si gjenerues i një interesi pronësor në kuadër të nenit 1 të Protokollit nr. 1 për personat që kanë përmbushur kërkesat. (shih, në kontekstin e nenit 14 në lidhje me nenin 1 të Protokollit nr.1 , Stec dhe të tjerë k. Mbretërisë së Bashkuar (dec.) [ GC ], nr. 65731 / 01 dhe 65900/01 , § 54 , ECHR 2005 X) .
Për Gjykatën, parimi i fundit lejon një interpretim të veçantë në kontekstin e kujdesit për aftësinë e kufizuar, i cili është një përfitim shoqëror i një karakteri të veçantë. Që nga marrja e kontributeve në fondin e pensioneve mund, në rrethana të caktuara, të krijojë një të drejtë pronësie dhe kjo e drejtë mund të ndikohet nga mënyra në të cilën fondi shpërndahet (shih Kjartan Ásmundsson, cituar më lart, § 39) , Gjykata vlerëson se në qoftë se e mira, e cila ishte dhënë në bazë të legjislacionit në fuqi dhe që ishte e krijuar nga plotësimi i kontributeve përkatëse të skemës dhe përmbushja e kërkesave të legjislacionit në fuqi gjatë punës aktive, hiqet - sidomos me një amendament retrospektiv me rregullat e kontributeve - një masë e tillë do të kërkojë një arsyetim bindës për qëllimet e nenit 1 të Protokollit nr.1, për aq kohë sa kërkesa të tjera të rëndësishme, përkatësisht gjendja shëndetësore e përkeqësuar, qëndron.
35. Në shtetin modern demokratik shumë individë janë, për të gjithë ose një pjesë të jetës së tyre, krejtësisht të varur për të mbijetuar në përfitimet e sigurimit dhe mirëqenies sociale. Shumë sisteme ligjore vendore e pranojnë se individët e tillë kërkojnë një shkallë sigurie dhe qëndrueshmërie, dhe sigurojnë përfitime për tu paguar - në varësi të plotësimit të kushteve të pranueshmërisë - si një e drejtë. Kur një individ ka të drejtë sipas ligjit të brendshëm të përfitojë sigurime shoqërore, duhet të reflektohet rëndësia e atij interesi gjithashtu duke mbajtur parasysh se Neni 1 i Protokollit 1 është i zbatueshëm (shih, midis autoriteteve të tjera, Stec, cituar më lart , § 51, Moskal k. Polonisë, nr. 10373/05, § 39, 15 shtator 2009).
36. Gjykata ka pranuar mundësinë e reduktimeve të të drejtave të sigurimeve shoqërore në rrethana të caktuara. Në veçanti, Gjykata ka theksuar rëndësinë e cila me kalimin e kohës mund të ketë për ekzistencën ligjore dhe karakterin e përfitimeve të sigurimeve shoqërore. Kjo vlen edhe për ndryshimet në legjislacion, të cilat mund të miratohen në përgjigje të ndryshimeve shoqërore dhe pikëpamjeve që evoluojnë mbi kategoritë e personave që kanë nevojë për ndihmë sociale, si dhe për zhvillimet e situatave të veçanta (shih Wieczorek k. Polonisë, nr. 18176/05, § 67, 8 dhjetor 2009, dhe referenca të mëtejshme në jurisprudencën cituar aty). Megjithatë, kur shuma e përfitimit është reduktuar ose ndërprerë, kjo mund të përbëjë ndërhyrje në zotërime, e cila kërkon të jetë e justifikuar (shih Kjartan Ásmundsson, cituar më lart, § 40, . . dhe Rasmussen k. Polonisë, nr. 38886/05, § 71, 28 prill 2009).
37. Një kusht thelbësor për ndërhyrjen që të konsiderohet në përputhje me Nenin 1 të Protokollit nr.1 është që ajo duhet të jetë e ligjshme .
Për më tepër, çdo ndërhyrje nga autoriteti publik me respektimin e pasurisë mund të justifikohet vetëm nëse ajo i shërben një interesi legjitim publik (ose të përgjithshëm). Për shkak të njohurive të tyre të drejtpërdrejtë të shoqërisë së tyre dhe nevojave të saj, autoritetet kombëtare janë në parim të vendosur më mirë se gjyqtari ndërkombëtar për të vendosur se çfarë është "në interes të publikut".
Sipas sistemit të mbrojtjes të vendosur nga Konventa, është detyrë e autoritetet kombëtare për të bërë vlerësimin fillestar për ekzistencën e një problemi të interesit publik, që të arsyetojnë masat ndërhyrëse për respektimin e pasurisë (shih Terazzi Srl k. Italisë, nr. 27265/95, § 85, 17 tetor 2002; . dhe Wieczorek k. Polonisë, cituar më lart , § 59).
Neni 1 i Protokollit Nr. 1 gjithashtu kërkon që çdo ndërhyrje të jenë e arsyeshme, proporcionale me qëllimin që kërkohet të realizohet (shih Jahn dhe të tjerët k. Gjermanisë [GC], nr. 46720/99 , 72203/01 dhe 72552/01 , §§ 81-94 , ECHR 2005- VI) . Baraspesha e nevojshme e të drejtave nuk do të arrihet kur personi në fjalë mbart një barrë të tepërt individuale (shih Sporrong dhe Lönnroth k. Suedisë , 23 shtator 1982 , §§ 69-74, Seritë A nr. 52).
b. Zbatimi i këtyre parimeve në çështjen në fjalë
38.Kërkuesja kishte, që në vitin 2001, të drejtë të merrte pension invaliditeti për shkak se ajo plotësonte të gjitha kushtet statusore (shih paragrafin 7 më sipër). Sipas rregullave në fuqi në atë kohë, një nga kushtet e përshtatshmërisë për pension invaliditeti ishte grumbullimi i periudhës së duhur të shërbimit (shih paragrafin 18 më lart).
39. Është e vërtetë se ajo më pas ka humbur pensionin e saj (shih paragrafin 8 më sipër), sepse, sipas një metodologjie të re të vlerësimit, shëndeti i saj nuk ishte konsideruar si mjaftueshëm i dëmtuar për ta kualifikuar atë për pension. Gjykata vëren në këtë çast kritik se kjo ishte për shkak të një ndryshimi në metodat e aplikueshme në vend sesa nga një përmirësim aktual në shëndetin e saj.
40. Gjykata vëren se, që nga janari i vitit 2012, sistemi i pensioneve të aftësisë së kufizuar është zëvendësuar me një sistem të zbritjes, i cili përmbante kritere të reja të pranueshmërisë. Kur në vitin 2012 kërkuesja ka aplikuar për ndihmën e cili zëvendësoi pensionin, mbeti e papërshtatshme, jo sepse ajo nuk kishte kushtet e nevojshme për aftësinë e kufizuar, por për shkak të periudhës sociale së pamjaftueshme të mbuluar - dhe kjo pavarësisht nga vëllimi i kontributeve të saj të fundit në sistemin e sigurimeve shoqërore, e njohur më parë, në terma të kohës së shërbimit, si të mjaftueshme ( shih paragrafët 11, 13 dhe 14 më lart).
41. Për Gjykatën, këto ndryshime në statusin e kërkueses sipas dispozitave për pension invaliditeti/kompensimi duhet të shqyrtohet nga perspektiva e tipareve të natyrshme të skemave të tilla. Vlen të përmendet në lidhje me këtë se Gjykata Kushtetuese gjeti se ndihmat e marra nga kontributet e detyrueshme për skemën e sigurimeve shoqërore mund pjesërisht të shihen si "të drejta të blera" (shih paragrafët 21 dhe 22 më lart); në mënyrë të veçantë, se gjykata kategorizon pensionet "pjesërisht si një kompensim duke nxitur mbrojtjen e pronës dhe pjesërisht si një ofrim i shërbimeve sociale". Në këndvështrimin e Gjykatës Kushtetuese, garancitë që rrjedhin nga kërkesat e sundimit të ligjit, pra mbrojtjen e pritjeve legjitime, duhet të aplikohen edhe për ndihmat sociale.
Kryesisht duke ndarë pikëpamjet e Gjykatës Kushtetuese , Gjykata është e kënaqur që pensioni i invaliditetit/ndihma është e drejtë për një përfitim të asistencës njohur sipas ligjit të brendshëm , dhe për këtë arsye Neni 1 i Protokollit nr. 1 është i zbatueshëm (shih paragrafin 37 më lart ). Në të vërtetë, duke qenë një element i veçantë i sistemit të pensioneve, pensioni i invaliditetit/kompensimi nuk është asgjë më pak se një siguri, e garantuar me anë të solidaritetit shoqëror, që kur një person ka bërë kontributet e nevojshme në skemë, për shembull duke paguar barrën e pagave gjatë një periudhë të caktuar kohore, ai ose ajo duhet të ketë të drejtë për një ndihmë, në qoftë se ka një përkeqësim serioz të shëndetit, duke rezultuar në pamundësinë për të kryer aktivitete fitimprurëse.
42. Në rastin konkret, kërkuesja kishte bërë kontribute të tilla në skemën e sigurimeve shoqërore, sipas nevojës gjatë kohës së punës së saj. Pritja rezultante legjitime për të marrë kujdesin e aftësisë së kufizuar është njohur dhe dhënë nga autoritetet kur ka ndodhi të paparashikuara , dhe asaj i është dhënë një pension invaliditeti në vitin 2001. Ajo vazhdoi të gëzojnë atë "pasuri" deri në 2010. Gjendja e saj shëndetësore duket të ketë mbetur e pandryshuar materialisht në gjithë këtë periudhë që pasoi, dhe grandet e ndryshme të aftësisë së kufizuar të caktuar për këtë gjendje ishin vetëm pasojë e ndryshimeve të njëpasnjëshme në metodologji.
43. Për Gjykatën , ekzistenca e vazhdueshme e pritshmërisë së ligjshme të kërkueses, për të marrë kujdesin e aftësisë së kufizuar - në qoftë se shëndeti i saj e kërkon dhe edhe pas tërheqjes së pensionit në vitin 2010 - është demonstruar edhe nga fakti se ajo, si një person i cili kishte plotësuar kërkesat e kontributeve, i është nënshtruar rishikimeve periodike (në shtator 2011, si dhe në prill dhe gusht 2012, me rivlerësimin e planifikuar për vitin 2014 dhe 2015) .
44. Edhe pse nuk është ratifikuar nga Hungaria apo shumica e Këshillit të Shteteve Anëtare të Evropës, Gjykata megjithatë e gjen të arsyeshme të përmendet neni 57 § 1 (b) i Konventës së ILO-s për Sigurinë Sociale (shih paragrafin 23 më lart), sipas të cilit një person i mbrojtur që ka plotësuar një periudhë kualifikimi prej tre vjetësh të kontributit dhe në lidhje me të cilin, ndërsa ai ose ajo ishte në moshë pune, kur numri mesatar vjetor i kontributeve ka qenë i paguar konsiderohet të ketë të drejtën legjitime për përfitime.
45. Në këto rrethana, Gjykata është e bindur se, përmbushja e kërkesave administrative të skemës së pensioneve të aftësisë së kufizuar në fuqi në pikën materiale të parë në kohë (që është viti 2001) , për qëllimet e Nenit 1 të Protokollit nr. 1, konsiderohen një njohje formale e shpresës së saj legjitime për të marrë pension invaliditeti / ndihmë si dhe kur gjendja e saj mjekësore do ta kërkonte. Kjo pritje ka origjinën në ligjin në fuqi gjatë punësimit të saj dhe në kohën e blerjes të të drejtave të pensionit të aftësisë së kufizuar. Duke pasur parasysh dispozitat ligjore mbi pranueshmërinë, kjo pritje e njohur legjitime është e një natyre më konkrete se një shpresë e thjeshtë meqenëse u bazua në dispozitat ligjore (krahasojmë dhe kontrast Gratzinger dhe Gratzingerova k. Republikës Çeke (dec.), Nr. 39794/98, §73, KEDNJ 2002 VII).
46. Kjo pritje e njohur legjitime dhe interesat e pronarit të krijuara nga legjislacioni i një shteti kontraktues në fuqi në kohën në të cilën ka marrë të drejtat (shih Stec, cituar më lart, § 54), nuk mund të konsiderohet se shuhet me faktin se, në një metodologji të re të vlerësimit, aftësia e kufizuar e ankueses u shënua deri në 40 për qind në dhjetor 2009 (shih paragrafin 8 më sipër), me sa duket pa ndryshim material në gjendjen e saj. Për Gjykatën, thelbi i çështjes është se gjatë punës së saj, ankuesja kishte kontribuar në sistemin e sigurimeve shoqërore, siç është kërkuar nga ligji, fakt i vetëm i cili shkaktoi detyrimin e solidaritetit me bazë sociale nga ana e shtetit për të siguruar kujdes të aftësisë së kufizuar. Duke i dhënë pension invaliditeti në vitin 2001, autoritetet e njohën në mënyrë implicite se ajo ka plotësuar kriteret përkatëse. Ndërmjet viteve 2001 dhe 2010, kërkuesja ka gëzuar posedimin e pensionit të invaliditetit, dhe kur aftësia e kufizuar e saj është konsideruar më pak serioze, ky posedim u zëvendësua me shpresën e njohur legjitime për kujdes të vazhdueshëm, kur rrethanat e kërkojnë përsëri.
Pavarësisht humbjes së pensionit në vitin 2010, Gjykata për këtë arsye është e mendimit se pritshmëria e kërkueses, si një kontribuuese në skemën e sigurimeve shoqërore që fillimisht kanë plotësuar kushtet e kualifikimit, janë të ligjshëm dhe të vazhdueshëm në natyrën e tyre ligjore. Duhet të kujtojmë se "nëse mund të thuhet se ekziston ndonjë dallim ende në praktikën gjyqësore mes përfitimeve kontribuuese dhe jo-kontribuuese për qëllime të aplikueshmërisë së Nenit 1 të Protokollit nr.1 , nuk ka bazë për të justifikuar vazhdimin e një dallimi të tillë" (shih Stec, cituar më lart, § 53). Sipas mendimit të Gjykatës, kjo konsideratë nuk mund të konsiderohet se largon çdo mbrojtje të akorduar më parë për skemat kontribuuese, për shkak të atyre jo-kontribuuese. Në çdo rast, Gjykata vëren se skema e pensioneve të aftësisë së kufizuar në fjalë përfshinte elemente të karakterit kontributiv, siç është konstatuar nga Gjykata Kushtetuese (shih paragrafët 21, 22 dhe 43 më lart).
47. Kjo e drejtë e kërkueses është ndërprerë më pas nga autoritetet, kur në vitin 2012 asaj i ishte mohuar kujdesi për aftësinë e kufizuar për shkak të kontributeve të pamjaftueshme të bëra në të kaluarën, edhe pse gjendja e saj mjekësore ishte konsideruar përsëri mjaft e dëmtuar. Duhet të theksohet sërish se këto kontribute, formuluar fillimisht si të kohës së shërbimit, dikur ishin të mjaftueshme për këtë qëllim, dhe kërkesa e re, e shprehur në termat e kohës së mbuluar të sigurimeve shoqërore, u prezantua vetëm më vonë, në një kohë kur kërkuesja nuk ishte praktikisht më në gjendje për ta përmbushur atë.
48. Nuk ekzistonte mosmarrëveshje ndërmjet palëve se kjo ndërhyrje ishte e përcaktuara me ligj dhe Gjykata nuk sheh ndonjë arsye për të vepruar ndryshe. Në të vërtetë, mohimi i pagesës së aftësisë së kufizuar ka qenë pikërisht për shkak të një ndryshimi në ligj (shih, mutatis mutandis, Lakiçeviç dhe të tjerët k. Malit të Zi dhe Serbisë, nr. 27458/06, 37205/06, 37207/06 dhe 33604/07, § 70, 13 dhjetor 2011).
49. Sa i përket interesit publik ose të përgjithshëm, Gjykata pranon se legjislacioni i kundërshtuar ndjek qëllimin legjitim të asistencës ekonomike të shoqërisë.
50. Në lidhje me çështjen e proporcionalitetit, shteti padyshim ka një hapësire të caktuar vlerësimi në rregullimin e aksesit të qytetarëve në përfitimet e aftësisë së kufizuar, sidomos duke kërkuar një vëllim të caktuar të kontributeve të skemës, si dhe një nivel minimal ligjor të aftësisë së kufizuar. Këto elemente janë të ndjeshëm ndaj evolucionit në dritën e ndryshimeve shoqërore, zhvillimin e tregut të punës dhe përparimin e shkencës mjekësore, duke përfshirë mundësitë e rehabilitimit.
51. Megjithatë, Shtetet gëzojnë liri në këtë fushë por nuk mund të shkojnë aq larg sa të privojnë këtë të drejtë, të dhënë një herë. Për më tepër, kërkesat e sundimit të ligjit duhet të respektohen, dhe mosrespektimi retrospektiv i të drejtave të fituara dhe pritjet legjitime, siç është rasti i kontributeve të sigurimeve shoqërore, duhet të shmanget kur kalon masat e reformave sociale. Sa i përket çështjes nëse pritshmëria legjitime për të marrë kujdesin e aftësisë së kufizuar kërkon që të mos kenë ndryshuar kushtet e përshtatshmërisë, Gjykata vëren, me analogji, udhëzimet etike të dokumentit të OBSH-së për Klasifikimin Ndërkombëtar të Funksionimit, Aftësisë së Kufizuar dhe Shëndetit të cilat nuk duhet të mohojnë të drejtat e përcaktuara ose përndryshe të kufizojë të drejta legjitime për përfitime për individët (shih paragrafin 24 më lart). Sundimi i ligjit, një nga parimet themelore të një shoqërie demokratike, është pjesë përbërëse e të gjitha neneve të Konventës (shih Amuur k. Francës, 25 qershor 1996, § 50, Raportet 1996 III). Kjo konsideratë përfshin, në kontekstin e çështjes në fjalë, një detyrim të shtetit për të siguruar, në bazë të solidaritetit social, të ardhura të caktuar për ata të cilët kapaciteti për të punuar ra nën nivelin e përcaktuar me ligj, me kusht që ata kanë dhënë kontribute të mjaftueshme për skemën - dhe kjo pa cenuar parimin e përgjithshëm në jurisprudencën e Gjykatës, sipas të cilit Neni 1 i Protokollit Nr.1 nuk krijon një të drejtë për të fituar pronën, as nuk vendos asnjë kufizim mbi lirinë e Shtetit Kontraktues që të vendosë nëse do të vërë ose jo në vend ndonjë formë të skemës së sigurimeve shoqërore, ose për të zgjedhur llojin apo sasinë e përfitimeve për të siguruar në bazë të ndonjë skeme të tillë (shih Stec, § 54, cituar më lart në paragrafin 36).
Gjykata do të shtonte në këto rrethana që, si çështje e sundimit të ligjit, parimi impossibilium nulla obligatio est është i një rëndësie të veçantë në rastin konkret ku kërkueses i është bërë vërejtje ex post, që nuk kishte bërë kontributet e shkuara të mjaftueshme siç përcaktohet nga legjislacioni i ri - një kusht që ajo nuk do të mund të plotësonte në atë moment në kohë.
52. Në rastin konkret, kur kërkuesja është e detyruar për të aplikuar për pension për herë të parë, ajo kishte përmbushur tashmë kërkesat përkatëse administrative dhe iu dha një pension.
Pavarësisht nga statusi i saj në thelb i pandryshuar shëndetësor, vite më vonë ajo u përjashtua nga pensioni , pasi sëmundjet që ajo kishte nuk ishin konsideruar të mjaftueshme thelbësore për vazhdimin e pensionit. Pasi rezultati i saj të aftësisë së kufizuar u ngrit më pas përsëri, kjo nuk mund të rezultojë në dhënien e një pension ose ndihmë, sepse kriteri i ri ndërhyrës administrativ ishte në mënyrë efektive i paarritshëm në rastin e veçantë të kërkueses.
53. Përfundimisht, kërkueses i është mohuar tërësisht e drejta e sigurimit shoqëror i cili do të kishte qenë në funksion të shëndetit të keq të saj. Vlen të përmendet nga perspektiva e proporcionalitetit se ajo u zhvesh totalisht nga e drejta e pensionit të saj/ndihma, për shkak të kushteve të reja të përshtatshmërisë, në vend që të kryhej një reduktim i arsyeshëm, proporcional me përqindjen e mbuluar të sigurimeve të akumuluar të saj shoqërore, që është 947 ditë në vend të 1,095 (shih mutatis mutandis, Kjartan Ásmundsson, cituar më lart, § 45; Wieczorek, cituar më lart, § 67; . Maggio dhe të tjerët k. Italisë, nr. 46286/09, 52851/08, 53727/08, 54486/08 dhe 56001/08, § 62, 31 maj 2011; Banfield k. Mbretërisë së Bashkuar (dec.), nr. 6223/04, 18 tetor 2005 dhe Lakiçeviç dhe të tjerë, cituar më lart, § 72 ).
54. Gjykata vlerëson se ky kurs i ngjarjeve përbën një ndryshim drastik në kushtet e aksesit të krkueses në përfitimet nga invaliditeti të cilën ajo nuk ishte në gjendje për të parashikuar ose të parandalonte, shpresa e saj legjitime për marrjen e pensionit të aftësisë së kufizuar, në qoftë se ishte në nevojë dhe nga ana tjetër kontributet e paguara më parë, u hoqën plotësisht; dhe ajo nuk ishte në gjendje që të rregullonte situatën e saj.
55. Duke pasur parasysh vlerësimet e mësipërme, Gjykata konstaton se kërkuesja ka mbajtur një barrë të tepërt dhe joproporcionale individuale. Si rrjedhojë, ka pasur shkelje të Menit 1 të Protokollit Nr.1
II. ZBATIMI I NENIT 41 TË KONVENTËS
56. Neni 41 i Konventës parashikon:
"Kur Gjykata konstaton se ka pasur një shkelje të Konventës ose të protokolleve të saj, dhe nëse e drejta e brendshme e Palës së Lartë Kontraktuese mundëson vetëm ndreqje të pjesshme, Gjykata, nëse është e nevojshme, i akordon shpërblim të drejtë palës së dëmtuar."
A. Dëmi
57. Kërkuesja pretendoi 9,834 euro (EUR) për dëmin pasuror dhe 5,000 euro në lidhje me dëmin jopasuror. Shifra duhet të korrespondojë me vlerën totale të pensionit të invaliditetit të padisbursuara në periudhën materiale.
58. Qeveria kundërshtoi këto kërkesa.
59. Gjykata çmon të nevojshme dhënien e 5,000 euro në lidhje me dëmin financiar (duke pasur parasysh faktin se shkelja e gjetur lidhet me periudhën pas 1 janar 2012) dhe, mbi bazën e drejtësisë, 5,000 euro në lidhje me dëmin jopasuror.
B. Kostot dhe shpenzimet
60. Ankuesja pretendoi edhe 6.240 euro për kostot dhe shpenzimet para Gjykatës. Kjo shumë korrespondon me 38.6 orë punë juridike, të ngarkuar me një normë për orë prej 150 euro, dhe 9 orë punë sekretarie ligjore, ngarkuar me një normë për orë prej 50 EUR, të faturuar nga avokati i saj.
61. Qeveria e kundërshtoi këtë pretendim.
62. Sipas jurisprudencës së Gjykatës, një ankues ka të drejtën e rimbursimit të kostove dhe shpenzimeve vetëm në masën që ka treguar se këto kanë qenë të vërteta dhe të shkaktuara domosdoshmërish, dhe janë të arsyeshme në sasi. Në rastin në fjalë, duke pasur dokumentet në dispozicion të saj dhe kriteret e mësipërme, Gjykata çmon të arsyeshme të caktojë shumën e 5,000 euro për mbulimin e shpenzimeve, nga të cilat shuma e 850 EUR - shuma e cila është dhënë për parashtruesin e kërkesës në bazë të skemës së ndihmës ligjore të Këshillit të Evropës - duhet të zbriten.
C. Interesi i munguar
63. Gjykata çmon të nevojshme se interesi i mospagimit duhet të bazohet në normën marzhinale të huadhënies të Bankës Qendrore Evropiane, së cilës duhet t’i shtohen tre pikë për qind.
PËR KËTO ARSYE, GJYKATA,
1. Deklaron, me shumicë votash, se aplikimi pranohet;
2. Vendosi, me tre të katërtat e votave , se ka pasur një shkelje të Nenit 1 të Protokollit 1 të Konventës;
3. Vendosi, me tre të katërtat e votave,
(a) se shteti i paditur duhet t’i paguajë kërkueses, brenda tre muajve nga data në të cilën vendimi merr formë të prerë në përputhje me nenin 44 § 2 të Konventës, shumat e mëposhtme, që do të konvertohen në monedhën e shtetit të paditur në normën e zbatueshme në datën e shlyerjes:
(i) 5.000 EUR (pesë mijë euro), plus çdo taksë që mund të jetë e tatueshme në lidhje me dëmin financiar;
(ii) 5,000 euro (pesë mijë euro), plus çdo taksë që mund të jetë e tatueshme, në lidhje me dëmin jo pasuror;
(iii) 4,150 euro ( katër mijë e njëqind e pesëdhjetë euro) , plus çdo taksë që mund të jetë në ngarkim të kërkuesit , në lidhje me kostot dhe shpenzimet ;
(b) që nga skadimi i përmendur më lart të tre muajve deri në shlyerje, interesi i thjeshtë do të jetë i pagueshëm mbi shumat e mësipërme në një normë të barabartë me normën marzhinale të huadhënies të Bankës Qendrore Evropiane gjatë periudhës së mospagimit, plus tre për qind;
4. Nuk pranon, në mënyrë unanime, pjesën tjetër të pretendimit të kërkueses për shpërblim të drejtë.
Hartuar në anglisht dhe njoftuar me shkrim më 10 shkurt 2015, sipas rregullit 77 §§ 2 dhe 3 të rregullores së Gjykatës .
Stanley NaismithIşıl Karakaş
KancelarKryetar
Në përputhje me nenin 45 § 2 të Konventës dhe rregullit 74 § 2 të Rregullores së Gjykatës, mendimi i veçantë i Gjyqtarëve Keller, Spano dhe Kjølbro i është aneksuar këtij vendimi.
A.I.K.
S.H.
MENDIM MOSPAJTUES I GJYQTARËVE KELLER, SPANO DHE KJØLBRO
I.
1. Neni 1 i Protokollit Nr. 1 të Konventës asnjëherë, para ditës së sotme, nuk është interpretuar nga kjo Gjykatë se detyron shtetet anëtare që të sigurojnë që personat me të drejtën e përfitimeve të sigurimeve shoqërore, në formën e pensioneve të aftësisë së kufizuar, në mënyrë të pavarur secili prej tyre ka një të drejtë për një pension të tillë sipas ligjit të brendshëm. Shumica kanë zgjeruar në këtë mënyrë qëllimin e të drejtës së pronësisë në bazë të Konventës në një mënyrë që është kategorikisht në kundërshtim me jurisprudencën e kësaj Gjykate dhe objektin dhe qëllimin e nenit 1 të Protokollit nr. 1. Meqenëse e drejta e pronës nën Konventën Evropiane mbi të drejtat e Njeriut nuk është një depozitë autonome për të drejtat ekonomike dhe sociale të mohuara nga shtetet anëtare, ne, me respekt, nuk pajtohemi.
II.
2. Ne do të fillojë me ri trajtimin e jurisprudencës së Gjykatës në këtë fushë.
3. Siç shpjegohet në vendimin e pranueshmërisë të Dhomës së Madhe në Stec dhe të tjerët kundër Mbretërisë së Bashkuar (dec.) [GC], nr. 65731/01 dhe 65900/01 , § 50 , ECHR 2005 X):
"Qasja e Gjykatës tek Neni 1 të Protokollit nr.1 duhet të pasqyrojë realitetin e mënyrës në të cilën sigurimi i asistencës është organizuar në kuadër të shteteve anëtare të Këshillit të Evropës. Është e qartë se në ato shtete, dhe brenda shteteve më të veçanta, ekziston një gamë e gjerë e përfitimeve të sigurimeve shoqërore të dizajnuara për të dhënë të drejtat të cilat dalin si të drejta ligjore. Përfitimet janë financuar në një larmi e madhe mënyrash: disa janë paguar nga kontributet në një fond të veçantë; disa varen nga të dhënat e kontributeve të pretenduesit; shumë janë paguar nga taksimi i përgjithshëm në bazë të një statusi të përcaktuar me ligj... Duke pasur parasysh shumëllojshmërinë e metodave të financimit, dhe natyrën ndërprerëse të përfitimeve në shumicën e sistemeve të asistencës, duket gjithnjë e më artificiale për të mbajtur se vetëm përfitimet e financuara nga kontributet në një fond i veçantë janë në kuadër të Menit nr. 1 të Protokollit Nr.1. Për më tepër, duke përjashtuar përfitimet e paguara nga taksimi i përgjithshëm, nuk do të merrej parasysh fakti se shumë kërkues të këtij llojit të dytë të sistemi kontribuojnë në financimin e tij, përmes pagesës së taksave."
4. Siç Dhoma e Madhe vijoi me vëzhgimin e saj (po aty, § 51, theksimi i shtuar):
"Në shtetin modern, demokratik, shumë individë janë, për të gjithë ose një pjesë të jetës së tyre, krejtësisht të varur për të mbijetuar nga sigurimet shoqërore dhe përfitimet sociale. Shumë sisteme ligjore vendore e pranojnë se individët e tillë kërkojnë një shkallë të sigurisë dhe mbrojtjes, dhe të sigurojnë përfitime për të paguar - subjekt i plotësimit të kushteve të pranueshmërisë - si e drejtë. Kur një individ ka të drejtë sipas ligjit të brendshëm të një përfitimi të asistencës, rëndësia e atij interesi gjithashtu duhet të reflektohet duke mbajtur parasysh se Neni 1 i Protokollit nr. 1 të jetë i zbatueshëm ."
5. Megjithatë, Dhoma e Madhe me kujdes ka futur një paralajmërim të rëndësishëm në këtë drejtim duke thënë (po aty, §§ 54-55, theksi i shtuar) që:
"Duhet, megjithatë, të theksohet në parimet ... që zbatohen përgjithësisht në rastet sipas Nenit 1 të Protokollit nr.1 , janë njësoj të rëndësishme kur bëhet fjalë për përfitime sociale. Në veçanti, neni nuk krijon një të drejtë për të përfituar pronë. as nuk vendos asnjë kufizim mbi lirinë e Shtetit Kontraktues që të vendosë nëse do të vërë ose jo në vend ndonjë formë të skemës së sigurimeve shoqërore, ose për të zgjedhur llojin apo sasinë e përfitimeve për të siguruar në bazë të ndonjë skeme të tillë... . Nëse, megjithatë, një Shtet Kontraktues ka në legjislacionin në fuqi sigurimin e pagesës, si e drejta e një përfitimi të asistencës - nëse është kushtëzuar ose jo në pagesën paraprake të kontributeve - ai legjislacion duhet të konsiderohet si gjenerues i një interesi pronësor që bie në kuadër të Nenit 1 të Protokollit nr.1 për personat që përmbushin kërkesat e tij..."
Në lidhje me rastet që kanë të bëjnë me ankesat sipas nenit 14, në lidhje me Nenin 1 të Protokollit nr. 1, për efekt se ankuesit i ishin mohuar të gjitha ose një pjesë e një përfitim të veçantë në një terren diskriminuese mbuluar nga neni 14, Dhoma e Madhe arriti në përfundimin:
"Testi i rëndësishëm është nëse, por për gjendjen e të drejtës për të cilën ankohet kërkuesi, ai ose ajo do të kishte pasur një të drejtë, të detyrueshme në bazë të ligjit të brendshëm, për të marrë përfitimin në fjalë ... Edhe pse Protokolli nr. 1 nuk përfshin të drejta për të marrë një pagesë të asistencës sociale të çdo lloji, nëse një shtet do të vendosë për të krijuar një skemë të përfitimeve, ai duhet ta bëjë këtë në një mënyrë që është në përputhje me nenin 14."
6. Kështu, vërehet qartë nga Stec dhe të tjerët (cituar më lartë), siç konfirmohet nga Dhoma e Madhe në Andrejeva k. Letonisë [GC], nr. 55707/00, § 77 , ECHR 2009), dhe një herë kohët e fundit në Stummer k. Austrisë [GC], nr. 37452/02, § 82, ECHR 2011, që vetë Konventa nuk parashikon të drejtën për të përfituar pronë, të drejtën për të marrë ndonjë pension ose përfitime të tjera të sigurisë sociale, ose të drejtën për përfitime të sigurimeve shoqërore të një sasie të caktuar. Vërejmë, megjithatë, se Stec dhe të tjerët (cituar më lart) ishte i kufizuar në pyetjen nëse përfitimi i asistencës, objekt i ankesës qëndronte brenda "kufijve" të Nenit 1 të Protokollit nr. 1 për qëllimet e nenit 14.
Por Gjykata më pas ka aplikuar një test të ngjashëm të zbatimit në ankesave dhe ka ftuar atë për të gjetur një shkelje të pavarur të Nenit 1 të Protokollit nr. 1, duke shqyrtuar nëse tërheqja e përfitimeve të sigurimeve dhe të mirëqenies sociale ishte në përputhje me kërkesat e ligjshmërisë dhe proporcionalitetit në bazë të Nenit 1 të Protokollit nr. 1 (shih, për shembull Wieczorek k. Polonisë, nr. 18176/05, § 67, 8 dhjetor 2009, dhe Moskal k. Poloninë, nr. 10373/05, § 39, 15 shtator 2009). Në raste të tilla, Gjykata ka mbajtur qëndrimin e saj konstant se një pretendim i tillë i një ndërhyrje të pajustifikuar me të drejtën në fushën e të drejtave sociale nuk do të konsiderohet të përfshihet në kuadrin e Nenit 1 të Protokollit nr.1, nëse kërkuesi nuk mund të dëshmojë, si një çështje absolute pragu, që ai apo ajo ka pasur, në kohën e ndërhyrjes, një "të drejte të mbrojtur" sipas ligjit vendor.
Si pasojë, siç është konfirmuar së fundmi edhe një herë nga Gjykata në Richardson k. Mbretërisë së Bashkuar ((dec.), Nr. 26252/08, 10 prill 2012, § 17), ku "personi në fjalë nuk i përmbush, ose pushon së përmbushuri, kushtet ligjore të përcaktuara në ligjin e brendshëm për dhënien e ndonjë forme të veçantë të përfitimeve ose pensionit, nuk ka asnjë ndërhyrje në të drejtat sipas Nenit 1 të Protokollit nr. 1" (theksimi i shtuar); Gjykata iu referua rasteve të Bellet, Huertas dhe Vialatte k. Francës, (dec.) nr. 40832/98, 27 prill 1999 dhe Rasmussen k. Polonisë, nr. 38886/05, § 71, 28 prill 2009.
III.
7. Është e pakontestueshme në rastin në fjalë, dhe pjesa më e madhe e pranojnë (shih paragrafët 41-42 të aktgjykimit), se kërkuesja nuk kishte të drejtë sipas ligjit të brendshëm të pensionit të invaliditetit që ajo e kërkoi në shkurt dhe gusht 2012, refuzime të cilat më pas formuan bazën e deklaratës së saj që u hodh poshtë në fund nga Gjykata Administrative dhe e Punës më 20 qershor 2013. më shumë se dy vjet kishin kaluar në këtë mënyrë që nga momenti që e drejta e saj për pension invaliditeti ishte tërhequr dhe procedurat gjyqësore, në të cilën kërkuesja kishte kundërshtuar tërheqjen, kishte ardhur në një fund më 1 prill 2011. Prandaj, aplikimi i saj në Gjykatë, në lidhje me këto procedime, u hodh poshtë në mënyrë korrekte nga ana e Gjykatës si të papranueshme sipas nenit 35 § 1 të Konventës (shih paragrafin 31 të vendimit).
Ky fakt i pakundërshtueshëm ligjor duhet, sipas mendimit tonë, të kishte qenë fundi i çështjes, si ekzistenca e një pretendimi të argumentuar në bazë të Nenit 1 të Protokollit nr.1 , në fushën e përfitimeve sociale, kushtëzohet në mënyrë të vendosur në ekzistencën e një të drejte të përfitimeve të tilla sipas ligjit të brendshëm, siç e kemi shpjeguar në paragrafët 2-6 të mësipërme. Me fjalë të tjera , Konventa nuk parashikon të drejtën për një pension invaliditeti të pavarur nga ligji kombëtar.
8. Shumica e përpjekjeve për të anashkaluar këtë kufizim të fushëveprimit të nenit 1 të Protokollit nr. 1 në fushën e të drejtave sociale dhe të asistencës, për herë të parë, solli idenë se një kërkues, që dikur kishte të drejtën e përfitimit të pensionit të aftësisë së kufizuar në bazë të ligjit të brendshëm, në një kohë të pacaktuar ruan "pritjen legjitime për të marrë pension invaliditeti / ndihmë si dhe kur gjendja e saj mjekësore kështu do ta kërkonte" (shih paragrafin 47 të vendimit). Edhe pse është e qartë se kërkuesja ka humbur çdo të drejtë për pension invaliditeti në vitin 2010, pjesa më e madhe arriti megjithatë në përfundimin se "shpresa e kërkuesit, si një kontribuues në skemën e sigurimeve shoqërore që e përmbushi njëherë gjendjen e pranueshmërisë, është legjitim dhe i vazhdueshëm në natyrën e saj ligjore" (shih paragrafin 48, në fund, e gjykimit).
9. Së pari, ne vëmë re, me respekt, se shumica përmbahen nga pranimi haptazi se kjo qasje përfshin një kuptim krejtësisht të ri të konceptit të "pritjeve legjitime" sipas Nenit 1 të Protokollit nr. 1, e cila kurrë më parë nuk ishte njohur në jurisprudencën e kësaj Gjykate dhe sigurisht jo në fushën e të drejtave dhe të mirëqenies sociale. Shumica, duke u përpjekur që të "aplikojnë" parimet e përgjithshme të jurisprudencës së Gjykatës, siç përsëriti në paragrafët 35-39 të vendimit, zbatimi i drejtë i të cilave ndoshta nuk mund të çonte në rezultatin që mbërriti shumica.
10. Së dyti, ne do të donim të vinim në dukje se Gjykata është shprehur më parë se koncepti autonom i "posedimit" sipas Nenit 1 të Protokollit nr. 1 nuk është i kufizuar për "posedime ekzistuese", por gjithashtu mund të mbulojë asetet, përfshirë kërkesat në lidhje me të cilat kërkuesja mund të argumentojë se ai ose ajo ka të paktën një "pritshmëri legjitime", e cila ka marrë gëzimin efektiv të të drejtës së pronësisë (shih, midis autoriteteve të tjera, Öneryıldız k. Turqisë, nr. 48939/99, § 124, ECHR 2004- XII). Kështu, që të ketë ndonjë mundësi për një kërkues që të ketë të drejtën të argumentuar sipas Nenit 1 të Protokollit nr.1, në bazë të një "pritje legjitime", kjo pritshmëri duhet të bazohet në ndonjë burim normativ ligjor në nivel të brendshëm që mund të japi të drejta pronësore mbi atë.
Është e vetëkuptueshme se një pritshmëri legjitime e të drejtës së pronës nuk lind kur personi në fjalë nuk mund të jetë përfituesi i një të drejte të tillë në ligjin kombëtar në dritën e natyrës së tij dhe origjinës ligjore. Siç Dhoma e Madhe ka deklaruar pa mëdyshje në Kopecky k. Sllovakisë ([GC], 44912/98, § 50, ECHR 2004 IX), "nuk mund të ketë lindje të një pritshmërie legjitime [sipas Nenit 1 të Protokollit nr. 1], ku ka një mosmarrëveshje në lidhje me interpretimin dhe zbatimin e ligjit të brendshëm dhe parashtesat e mëvonshme të ankuesit janë hedhur poshtë më pas nga gjykatat kombëtare" (shih edhe Anheuser-Busch Inc k. Portugalisë, [GC], nr. 73049/01, § 65, ECHR 2007 I ).
11. Rrjedhimisht, arsyetimi i shumicës ngriti çështjen e rëndësishme: cili është burimi normativ ligjor "i vazhdimësisë" së pritjes legjitime që shumica e konsiderojnë që ka kërkuesja? Është e pakontestueshme se ajo nuk gjendet në të drejtën e brendshme të Hungarisë. Përsëri, kërkuesja nuk kishte të drejtë për pensionin në fjalë në vitin 2012. Ekzistenca e një të drejte të tillë u refuzua qartë nga gjykatat kombëtare. Prandaj, si Neni 1 i Protokollit nr. 1 nuk krijon një të drejtë për të përfituar pronë dhe, më e rëndësishmja, nuk vendos asnjë kufizim mbi lirinë e Shtetit Kontraktues për të vendosur apo jo në veprim ndonjë formë të skemës së sigurimeve shoqërore, është vetë evidente se në vitin 2012, dy vjet pasi ajo humbi të drejtën e saj të brendshme për pension paaftësie, kërkuesja nuk mund të pretendojë se ka pasur pritje legjitime sipas Nenit 1 të Protokollit nr. 1 për të mbajtur një të drejtë autonome që ishte jo-ekzistuese brenda kufijve të së drejtës së pronësisë në bazë të Konventës. Përsëri, siç Gjykata deklaroi si parim të përgjithshëm pak më shumë se tre vjet më parë në Richardson (cituar më lart, § 17), kur personi në fjalë nuk i plotëson, ose "pushon së plotësuari", kushtet ligjore të përcaktuara në ligjin e brendshëm për përfitimin e ndonjë forme të veçantë të përfitimeve ose pensionit, nuk ka asnjë ndërhyrje me të drejtat sipas Nenit 1 të Protokollit nr.1.
12. Pjesa më e madhe duket të jetë ndikuar nga ideja se kërkuesja ka kontribuar në skemën e pensioneve në fjalë gjatë kohës që ajo ishte e punësuar (shih paragrafët 48-49 të aktgjykimit). Megjithatë, kjo çështje nuk është relevante për qëllimet e zbatimit të Nenit 1 të Protokollit Nr. 1 në kontekstin e çështjes në fjalë. Në çdo rast, kërkuesja nuk ka argumentuar, në asnjë mënyrë para kësaj Gjykate, se skema e kontributeve në fjalë ishte në formën e kontributeve të detyrueshme, për shembull në një fond pensioni ose një skemë të sigurimeve shoqërore, që ka krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë midis nivelit të kontributeve dhe përfitimeve të dhëna. Prandaj, kërkuesja që nuk kishte, në asnjë moment, pjesë të identifikueshme dhe të kërkueshme në një fond të veçantë për qëllimet e Nenit 1 të Protokollit nr.1, ose ashtu-quajtur "të drejtat e blera" brenda kuptimit të Konventës (shih për shembull, Müller k. Austrisë, nr. 5849/72, vendim i Komisionit i datës 1 tetor 1975, vendimet dhe raportet (DR) 3, fq. 25;... G k. Austrisë, nr. 10094/82, vendim i Komisionit i datës 14 maj.. 1984 DR 38, fq. 84;.. dhe De Kleine Staarman k. Holandës, nr. 10503/83, vendim i Komisionit i datës 16 maj 1985, DR 42, fq. 162)...
13. Prandaj, çështja nëse janë apo jo kontributet në një farë mase në skemën e pensioneve publike në fjalë, dhe dhënia e kontributeve merret parasysh, kur vlerësohet nëse ajo kishte të drejtë për pension invaliditeti në vitin 2001, nuk ka asnjë ndikim në çështjen e zbatueshmërisë së Nenit 1 të Protokollit nr.1, kur, në vitin 2012, ajo në mënyrë të qartë nuk ka pasur të drejtë për një pension të tillë në bazë të skemës së re të brendshëm prezantuar nga ligji nr. CXCI (shih paragrafin 10 të vendimit). Ky kuptim i zbatimit të së drejtës së pronës në bazë të Konventës vijon drejtpërdrejt nga Stec dhe të tjerë (cituar më lartë), i cili bëri të tepërt, në parim, dallimin midis skemave kontribuuese ose jo-kontribuuese të pensioneve në shtetet anëtare për qëllime të Nenit 1 i Protokollit nr. 1. Në të dy situata, kërkuesja duhet të demonstrojë se ai ose ajo ka një të drejtë sipas ligjit të brendshëm në mënyrë që të aplikohet Neni 1 të Protokollit nr. 1. Ky qartazi nuk është rasti si për kërkuesen në fjalë.
IV.
14. Në përfundim, kërkuesja mund të ketë pasur një pretendim të argumentueshëm sipas Nenit 1 të Protokollit nr. 1 të Konventës , kur pensioni i saj për aftësinë e kufizuar është tërhequr në vitin 2010, siç është vendosur në fund nga ana e gjykatave të Hungarisë në vitin 2011. Megjithatë, Gjykata nuk është kompetente të vendosë mbi këtë çështje, pasi ankesë e kërkueses në këtë drejtim nuk është dorëzuar në Gjykatë brenda gjashtë muajve nga marrja e vendimit të formës së prerë në ato procedura (shih paragrafin 7 më sipër). Pjesa më e madhe nuk mund të korrigjonte këtë situatë duke shpikur një të drejtë substanciale për pension invaliditeti në bazë të Konventës, ku nuk ekziston asnjë, me pasoja të paparashikueshme për sistemet e sigurimit dhe mirëqenies sociale të 47 shteteve anëtare të Këshillit të Evropës.
Full & Egal Universal Law Academy