© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Błaja News Sp. z o.o. gegn Póllandi
Dómur frá 26. nóvember 2013
Mál nr. 59545/10
10. gr. Tjáningarfrelsi
Meiðyrðamál. Fjölmiðlar. Sönnun staðhæfinga um staðreyndir. Meðalhóf.
1. Málsatvik
Kærandi, Błaja News Sp. z o.o., er hlutafélag með heimilisfesti í Póllandi, sem gefur út tímarit vikulega. Árið 2007 birtist í tímaritinu grein þar sem gefið var til kynna að ónefndur saksóknari hefði tengsl við glæpahringi, fíkniefnasmygl og ætti aðild að sakamáli. Jafnframt var gefið í skyn að saksóknarinn væri sjálf fíkniefnaneytandi. Tiltekinn saksóknari taldi að með augljósum hætti væri vísað til hennar í greininni og höfðaði hún skaðabótamál á hendur kæranda og ritstjóra blaðsins. Pólskir dómstólar komust að þeirri niðurtöðu að um meiðyrði væri að ræða og var kæranda gert að greiða viðkomandi saksóknara skaðabætur, meðal annars með vísan til þeirra skyldna sem hvíla á fjölmiðlum til að kanna sannleiksgildi upplýsinga um staðreyndir. Áfrýjanir kæranda vegna þessarar niðurstöðu báru ekki árangur.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi byggði á því að dómur um bótaábyrgð vegna birtingar umræddrar greinar fæli í sér brot gegn tjáningarfrelsi félagsins í skilningi 10. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn áréttaði mikilvægi tjáningarfrelsisins í lýðræðissamfélagi, einkum fjölmiðla í ljósi hlutverk þeirra við miðlun frétta. Lögð var áhersla á að tjáningarfrelsi fjölmiðla væri þó ekki takmarkalaust, enda yrði til að mynda að virða æru og mannorð annarra. Þá nái verndin eingöngu til upplýsinga sem fjölmiðlar setji fram í góðri trú og til staðhæfinga sem séu sannar.
Dómstóllinn taldi ljóst að tjáningarfrelsi kæranda hefði verið skert og að sú skerðing væri í samræmi við lög og þjónaði lögmætu markmiði. Kom þá til skoðunar hvort skerðingin gæti talist nauðsynleg í lýðræðissamfélagi að teknu tillit til allra aðstæðna. Með hliðsjón af efni greinarinnar vísaði dómstóllinn til þess að virkni réttarkerfisins varðaði almenning og að saksóknarar væru sem opinberir starfsmenn hluti af réttarkerfinu. Jafnframt var lögð áhersla á að vernda þyrfti æru saksóknara gegn meiðyrðum sem væru til þess fallin að hafa áhrif á störf þeirra og trúverðugleika. Tekið var fram að þó að greinin fjallaði um efni sem varðaði almenning þyrftu staðhæfingar, sem settar voru fram, að eiga sér viðunandi stoð í raunveruleikanum. Hefðu pólskir dómstólar talið að ummæli í greininni um innflutning fíkniefna væru rétt, en að ekki hefði verið sýnt fram á sannleiksgildi staðhæfinga um að saksóknarinn hefði átt þátt í ólögmætri háttsemi.
Dómstóllinn lagði áherslu á að pólskir dómstólar hefðu fjallað um tjáningarfrelsi kæranda og að fram hefði farið mat á andstæðum hagsmunum kæranda annars vegar og hagsmunum saksóknarans hins vegar. Hefðu pólskir dómstólar lagt áherslu á að greinin varðaði þátttöku kæranda í fíkniefnainnflutningi og alvarleika slíkra ásakana. Þá hefði verið fjallað ítarlega um áhrif greinarinnar á störf og mannorð saksóknara, auk þess sem sönnunargögn sem vörðuðu meðal annars tilraunir blaðamanns til að hafa samband við kæranda áður en greinin var birt voru tekin til skoðunar. Að sama skapi var talið að kæranda hefði verið gefið tækifæri til að sýna fram á sannleiksgildi staðhæfinga í greininni. Með hliðsjón af þessu taldi dómstóllinn að innlendir dómstólar hefðu byggt ákvörðun sína á fullnægjandi og viðeigandi rökstuðningi. Þá var talið að skaðabætur sem kæranda var gert að greiða, sem og sú staðreynd að félaginu var gert að birta afsökunarbeiðni í tímariti sínu fyrir að hafa birt rangar og meiðandi upplýsingar, gengju ekki lengra en nauðsynlegt væri með hliðsjón af meðalhófsreglunni. Samkvæmt þessu var ekki talið að brotið hefði verið gegn 10. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy