© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Bochan gegn Úkraínu
Dómur frá 5. febrúar 2015
Mál nr. 22251/08
6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi
46. gr. Bindandi áhrif dóma og fullnusta þeirra
Fullnusta dóms Mannréttindadómstólsins. Endurupptaka mála.
1. Málsatvik
Kærandi, Mariya Ivanivna Bochan, er úkraínskur ríkisborgari, fædd árið 1917. Frá 1997 hefur hún krafist viðurkenningar á eignarrétti sínum að tilteknu landi fyrir dómstólum, en þeirri kröfu verið hafnað. Hún beindi kæru til Mannréttindadómstólsins og taldi að málsmeðferð í heimalandi hennar bryti í bága við 1. mgr. 6. gr. sáttmálans. Í dómi frá 3. maí 2007 komst Mannréttindadómstóllinn að þeirri niðurstöðu að brotið hefði verið gegn rétti kæranda til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sáttmálans og voru henni dæmdar miskabætur. Með vísan til þessa krafðist kærandi þess að Hæstiréttur Úkraínu tæki mál hennar upp að nýju þannig að fallist yrði á kröfur hennar að öllu leyti. Þeirri beiðni var hafnað í mars 2008.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að ákvörðun Hæstaréttar Úkraínu tæki ekki nægilegt tillit til dóms Mannréttindadómstólsins frá 3. maí 2007 og að með þessu hefði verið brotið gegn rétti hennar til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók fyrst til skoðunar hvort ákvæði 46. gr. sáttmálans stæði því í vegi að mál kæranda yrði tekið fyrir, þar sem ráðherranefnd Evrópuráðsins hefði enn ekki fjallað um fullnustu dómsins frá 3. maí 2007. Talið var að hlutverk ráðherranefndarinnar vegna fullnustu dóma kæmi ekki í veg fyrir að dómstóllinn tæki kæru til meðferðar sem varðaði viðbrögð ríkis við fyrri áfellisdómi, enda byggðist kæran á nýjum upplýsingum sem ekki hefði verið tekin afstaða til í fyrri dóminum. Dómstóllinn taldi því að umrædd kæra, sem varðaði ákvörðun Hæstaréttar frá mars 2008, væri tæk til meðferðar.
Dómstóllinn ítrekaði að aðildarríki sáttmálans hefðu vald til þess að ákveða hvernig dómum hans yrði framfylgt í heimaríkinu. Ekki væru fyrir hendi samræmdar reglur um hvernig bregðast ætti við dómum, svo sem um möguleika á endurupptöku mála kærenda. Þó yrði að telja að aðildarríkjunum bæri skylda til að veita kærendum úrræði til að fá mál sín tekin upp að nýju þegar um brot gegn 1. mgr. 6. gr. sáttmálans væri að ræða. Dómstóllinn ítrekaði að ákvæðið heimilaði eingöngu endurskoðun á niðurstöðum dómstóla aðildarríkjanna þegar um væri að ræða geðþóttaákvarðanir eða niðurstaða þeirra hefði verið bersýnilega órökrétt. Dómstóllinn taldi að umrædd ákvörðun Hæstaréttar Úkraínu frá mars 2008 hefði verið byggð á rangri túlkun á niðurstöðu dóms Mannréttindadómstólsins frá 3. maí 2007. Raunar taldi dómstóllinn að niðurstaðan hefði ekki byggst á misskilningi á efni umrædds dóms, heldur hefði niðurstaðan verið byggð á geðþótta dómenda og þannig verið komið í veg fyrir framgang réttvísinnar. Talið var að afleiðingin væri sú að kærandi átti þess ekki kost að fá kröfu sína skoðaða á grundvelli réttlátrar málsmeðferðar innan heimaríkis síns. Því var talið að umrædd ákvörðun Hæstaréttar Úkraínu hefði brotið gegn rétti kæranda til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sáttmálans.
Úkraínska ríkinu var gert að greiða kæranda 10.000 evrur í miskabætur.
Full & Egal Universal Law Academy