© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Bohlen gegn Þýskalandi og August von Hannover gegn Þýskalandi
Dómur frá 19. febrúar 2015
Mál nr. 53495/09 og 53649/09
8. gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu
Auglýsingar. Viðskiptaleg tjáning. Lögbann. Opinberar persónur.
1. Málsatvik
Kærendur eru Dieter Bohlen og August von Hannover, þýskir ríkisborgarar fæddir árið 1954. Bohlen er tónlistarmaður og bókaútgefandi. Hann gaf út bók árið 2003, en þurfti að fjarlægja ákveðna kafla úr bókinni samkvæmt dómsúrskurði. Von Hannover er eiginmaður Karólínu prinsessu af Mónakó. Á árunum 1998 og 2000 lenti hann í útistöðum annars vegar við myndatökumann og hins vegar eiganda skemmtistaðar. Bæði atvikin hlutu mikla fjölmiðlaumfjöllun og var hann sakfelldur fyrir líkamsárás. Í mars 2000 og síðla árs 2003 birti fyrirtækið American Tobacco auglýsingar þar sem vísað var til fyrri nafna kærenda og fjölmiðlaumfjöllunar um þá án þeirra samþykkis.
Í báðum tilvikum kröfðust kærendur lögbanns við birtingu auglýsinganna og voru þær þá þegar teknar úr birtingu. Fyrirtækið féllst þó ekki á að kröfu kærenda um greiðslu 100.000 evra vegna auglýsinganna. Kærendur höfðuðu því dómsmál og kröfðust greiðslu vegna ólögmætrar notkunar á nafni þeirra. Fallist var á kröfur þeirra fyrir héraðsdómstól og fyrirtækinu gert að greiða þeim tiltekna fjárhæð vegna birtingar auglýsinganna. Niðurstaða dómstólsins byggðist á því að réttindi kærenda til einkalífs vægju þyngra en réttur fyrirtækisins til frjálsrar tjáningar, enda hefði birting auglýsinganna verið í viðskiptalegum tilgangi og ekki falið í sér framlag til þjóðfélagsumræðu. Áfrýjunardómstóll staðfesti þessa niðurstöðu, en lækkaði bætur til kærenda. Af hálfu fyrirtækisins var þessari niðurstöðu áfrýjað til æðri dómstóls sem komst að þeirri niðurstöðu að birting auglýsinganna hefði ekki skaðað ímynd kærenda og að nöfn þeirra hefðu ekki verið misnotuð. Var kröfum kærenda því hafnað.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu að niðurstaða um sýknu fyrirtækisins af kröfum þeirra fæli í sér brot gegn rétti þeirra til friðhelgi einkalífs samkvæmt 8. gr. sáttmálans, enda hefði ekki verið komið í veg fyrir að nöfn þeirra væru notuð í viðskiptalegum tilgangi án leyfis.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók til skoðunar hvort náðst hefði jafnvægi á milli réttar kærenda til einkalífs samkvæmt 8. gr. sáttmálans og réttar fyrirtækisins til frjálsrar tjáningar samkvæmt 10. gr. sáttmálans. Tekið var fram að það félli almennt í hlut dómstóla aðildarríkjanna að meta hvaða réttindi ættu að vega þyngra við aðstæður sem þessar og að svigrúm til mats væri sérstaklega rúmt þegar um væri að ræða viðskiptalega tjáningu.
Við mat á því hvort réttur kærenda til einkalífs hefði verið réttilega veginn til móts við rétt fyrirtækisins til frjálsrar tjáningar tók dómstóllinn fyrst til skoðunar hvort umfjöllunin hefði átt erindi við almenning. Talið var að svo væri þar sem auglýsingarnar hefðu í raun verið skopstæling á atburðum sem hefðu fengið umtalsverða umfjöllun í fjölmiðlum. Þá vísaði dómstóllinn til þess að kærendur teldust að nokkru leyti opinberar persónur og gætu því ekki krafist sömu einkalífsverndar og almennir borgarar. Dómstóllinn tók fram að auglýsingarnar hefðu vísað til atvika sem væru vel þekkt meðal almennings og að ekki hefðu verið birtar nýjar upplýsingar. Dómstóllinn taldi að auglýsingarnar hefðu ekki rýrt orðspor kærenda eins og hér var ástatt. Tekið var fram að notkun á nafni einstaklings að honum forspurðum í viðskiptalegum tilgangi gæti varðað við 8. gr. sáttmálans og ætti það sérstaklega við ef efni auglýsingarinnar orkaði tvímælis. Í þessu tilviki taldi dómstóllinn þó að niðurstaða hins þýska dómstóls hefði byggst á málefnalegu mat á réttindum hlutaðeigandi aðila, einkum þegar litið væri til skoplegs eðlis auglýsinganna. Var því ekki talið að brotið hefði verið gegn 8. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy