© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Bok gegn Hollandi
Dómur frá 18. janúar 2011
Mál nr. 45482/06
6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi
Saklaus uns sekt er sönnuð. Bætur í kjölfar sýknudóms.
1. Málsatvik
Kærandi, Johan Bok, er hollenskur ríkisborgari, fæddur árið 1941 og býr í borginni Rotterdam í Hollandi. Árið 1997 var hann sakfelldur af dómstól í refsimáli fyrir ýmis brot tengd skipulagðri glæpastarfsemi. Kærandi áfrýjaði dóminum og var sýknaður á efra dómstigi. Niðurstaða áfrýjunardómstóls um sýknu var reist á því að ákæruvaldinu hefði ekki tekist að sanna sekt kæranda. Honum var greiddur helmingur þess málskostnaðar, sem hann krafði ríkið um, auk söluandvirðis bifreiðar hans sem hafði verið gerð upptæk.
Í kjölfar sýknudómsins höfðaði kærandi mál til heimtu skaðabóta gegn hollenska ríkinu. Krafðist hann miskabóta og bóta vegna fjártjóns. Var ríkið sýknað af kröfum kæranda og vísað til þeirra lagaskilyrða að bætur yrðu því aðeins greiddar vegna sakamálarannsóknar eða útgáfu ákæru, hefði málsmeðferð verið andstæð lögum, verulega hefði skort á að skilyrði hefðu staðið til aðgerðanna eða væri hægt að meta aðstæður síðar þannig að óréttlætanlegt hefði verið að grípa til rannsóknar eða ákærumeðferðar gagnvart viðkomandi sakborningi. Talið var að ekkert af þessum atriðum hefði átt við um mál kæranda. Bent var á að rannsóknardómari hefði komist að þeirri niðurstöðu að rökstuddur grunur væri á að kærandi hefði framið þau brot, sem honum voru gefin að sök, dómstóll hefði talið þær rannsóknaraðgerðir sem gripið var til lögmætar enda hefði rökstuddur grunur verið til staðar í máli kæranda og loks hefði áfrýjunardómstóll talið að rannsóknaraðferðir hefur verið í samræmi við lög. Áfrýjunardómstóll staðfesti niðurstöðu undirréttar í skaðabótamáli kæranda og vísaði til dómafordæma æðsta dómsstigs.
2. Meðferð málsins fyrir Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að brotið hefði verið gegn 2. mgr. 6. gr. sáttmálans þar sem ekki hefði verið fallist á bótakröfu hans.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók fram að 2. mgr. 6. gr. veitti sakborningi ekki rétt til að fá málskostnað sinn greiddan til baka þótt mál yrði fellt niður eða hann sýknaður. Hins vegar hefði dómstóllinn talið það fela í sér brot gegn sáttmálanum ef ástæðan þess sakborningur fengi málskostnaðinn ekki greiddan í slíkum tilvikum væri að dómstóll teldi viðkomandi í raun og veru hafa framið brotin þótt sekt væri ekki sönnuð að lögum. Einnig hefði dómstóllinn talið að aðildarríki hefðu brotið gegn 2. mgr. 6. gr. ef sakborningar í slíkum tilvikum höfðuðu síðar bótamál þar sem kröfum þeirra væri hafnað með rökstuðningi sem gengi gegn fyrri niðurstöðum dómstóla um sýknu.
Dómstóllinn taldi að máli skipti í tilviki kæranda að hann hefði fengið málskostnað sinn endurgreiddan í samræmi við mat hollenskra dómstóla. Ekki væri ósanngjarnt að kærandi þyrfti að sanna að engin ástæða hefði verið til að gruna hann um þau brot sem honum voru gefin að sök. Þótt kærandi hefði verið sýknaður af ákæru leysti það hann ekki undan þeirri skyldu að færa sönnur á að bótaskylda ríkisins hefði stofnast í samræmi við reglur einkamálaréttarfars Hollands. Hollenskum dómstólum var því rétt að meta hvort kærandi hefði lagt fram nægar sannanir til stuðnings skaðabótakröfu sinni. Dómstóllinn átaldi að í dómi hollenska áfrýjunardómstólsins hefðu fallið óheppileg ummæli þar sem gefið var til kynna að ekki hefði verið sýnt fram á sakleysi kæranda. Ummælin hefðu verið óþörf en markmið þeirra hefði sýnilega verið að útskýra að kærandi hefði þurft að leggja fram frekari sannanir í bótamáli sínu gegn ríkinu og af hverju. Í ljósi þessa var talið að ekki hefði verið brotið gegn 2. mgr. 6. gr. sáttmálans.
Tveir dómarar skiluðu hvor sínu sératkvæðinu þar sem komist var að sömu niðurstöðu. Einn dómari skilaði séráliti með annarri niðurstöðu.
Full & Egal Universal Law Academy