© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Brosa gegn Þýskalandi
Dómur frá 17. apríl 2014
Mál nr. 5709/09
10. gr. Tjáningarfrelsi
Stjórnmálamenn. Gildisdómar.
1. Málsatvik
Kærandi, Ulrich Brosa, er þýskur ríkisborgari fæddur árið 1950 og búsettur í Amöneburg. Fyrir bæjarstjórakosningar árið 2005 samdi hann og dreifði bæklingi þess efnis að í bænum störfuðu nokkur nýnasistasamtök. Réði hann kjósendum frá að kjósa bæjarráðsmanninn F.G., sem hann kvað koma fram fyrir sérstaklega hættuleg samtök. Vísaði hann til svargreinar, þar sem F.G. bar til baka staðhæfingar í blaðaskrifum kæranda um að samtökin hneigðust til hægriöfga.
Að beiðni F.G. féllst héraðsdómur á lögbann við að kærandi dreifði bæklingnum eða héldi fram á öðrum vettvangi að F.G. væri stuðningsmaður nýnasistasamtaka. Voru staðhæfingar bæklingsins taldar brjóta gegn persónuréttindum F.G. en fullyrðingin um að F.G. hefði breitt yfir nýnasistasamtök var ekki talin eiga næga stoð í staðreyndum. Lögbannið var staðfest og áfrýjunum til æðri dómstiga og stjórnlagadómstóls vísað frá.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi lögbannið hafa brotið gegn tjáningarfrelsi sínu skv. 10. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Óumdeilt var að lögbannið hefði skert tjáningarfrelsi kæranda, að sú skerðing hefði verið lögmælt og að hún hefði stefnt að því lögmæta markmiði að vernda mannorð eða réttindi annarra í skilningi 2. mgr. 10. gr. sáttmálans. Um nauðsyn hennar í lýðræðisþjóðfélagi benti dómstóllinn á að með dreifingu bæklingsins hefði kærandi tekið þátt í stjórnmálaumræðu. F.G. hefði verið bæjarfulltrúi og í framboði til bæjarstjórnar en samkvæmt framkvæmd dómstólsins væru mörk ásættanlegrar gagnrýni rýmri þegar hún beindist gegn stjórnmálamönnum en að einkapersónum. Enn fremur hefði bæklingurinn verið gefinn út í aðdraganda bæjarstjórnarkosninga. Hann hefði því verið pólitísks eðlis og snúist um málefni sem varðaði almenning á umræddum tíma.
Hvað varðaði fullyrðingu kæranda um tengsl við sérstaklega hættuleg nýnasistasamtök, þá hefði komið fram fyrir innlendum dómi að leyniþjónusta landsins hefði haft samtökin undir eftirliti vegna gruns um öfgatilhneigingar. Dómstóllinn undirstrikaði einnig að hugtakið „nýnasisti“ gæti vakið með lesendum ólíkar hugmyndir um inntak þess og þýðingu. Í hugtakinu fælist því greinilegur gildisdómsþáttur sem eðli málsins samkvæmt væri ekki unnt að sanna. Enda þótt innlendir dómstólar hefðu í raun komist að þeirri niðurstöðu að skoðanir kæranda væru ekki verið tilhæfulausar, hefðu þeir nánast gert jafn strangar sönnunarkröfur og venjulega í sakamálum. Tæpast væri rétt að gera slíkar kröfur um skoðanir manna á málefnum sem vörðuðu almenning. Kröfur þýskra dómstóla um sönnun staðreynda hefðu því gengið fram úr hófi.
Um þá fullyrðingu kæranda að F.G. kæmi fram fyrir samtökin benti dómstóllinn á að almenningur hefði getað áttað sig á að þar hefði kærandi vísað til skrifa í yfirstandandi ritdeilu þeirra F.G. Þýskir dómstólar hefðu hins vegar túlkað orðin á þrengjandi hátt, líkt og F.G. hefði verið vændur um að þekkja til og styðja nýnasisma samtakanna. Innlendir dómstólar hefðu því fjallað um ummæli kæranda sem staðhæfingu um staðreyndir er skort hefðu nægilega stoð í málsatvikum. Dómstóllinn taldi hins vegar næga stoð hafa falist í blaðaskrifum F.G. Þar sem um hefði verið að ræða stjórnmálamann og kosningabaráttu hefði gagnrýni kæranda verið innan ásættanlegra marka.
Niðurstaða dómstólsins var sú að með óhóflegum sönnunarkröfum hefðu þýskir dómstólar ekki gætt eðlilegs jafnvægis milli þeirra hagsmuna sem vógust á. Ekki hefði verið sýnt fram á nauðsyn þess að láta vernd persónuréttinda F.G. ganga framar rétti kæranda til tjáningarfrelsis. Hefði því verið brotið gegn 10. gr. sáttmálans.
Kæranda voru dæmdar 3000 evrur í miskabætur og 2683 evrur í málskostnað.
Full & Egal Universal Law Academy