© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Cestaro gegn Ítalíu
Dómur frá 7. apríl 2015
Mál nr. 6884/11
3. gr. Bann við pyndingum
Mótmælaaðgerðir. Valdbeiting lögreglu.
1. Málsatvik
Kærandi er ítalskur ríkisborgari fæddur árið 1939 og búsettur í Róm. Þann 19. til 21. júlí 2001 var haldinn í Genóa fundur G8-hópsins. Samhliða fundinum höfðu nokkur frjáls félagasamtök skipulagt annars konar fund til að sýna andstöðu við hnattvæðingu. Meðan á fundunum stóð geisuðu í borginni mikil átök og ofbeldi. Hundruð mótmælenda og öryggissveitarmanna særðust af völdum táragass og ýmis hverfi voru illa farin vegna óeirða.
Borgaryfirvöld höfðu boðið mótmælendum náttstað í skóla einum. Lögreglu var gert viðvart um að svartklædd ungmenni, sem talin voru hafa staðið að baki skemmdarverkum, hefðu farið þar inn og um miðnætti aðfaranótt 22. júlí réðust öryggissveitarmenn inn í skólann. Kærandi, þá 62 ára að aldri, sat upp við vegg í skólanum með uppréttar hendur. Það dundu á honum nokkur högg og hann hlaut fleiri en eitt beinbrot. Kærandi hefur aldrei náð sér fyllilega af afleiðingumáverkanna.
Í kjölfar þriggja ára langrar rannsóknar voru 28 meðlimir öryggissveitanna leiddir fyrir rétt. Tólf þeirra voru dæmdir ífangelsi og var þeim gert að greiða sameiginlega með innanríkisráðuneytinu málskostnað, útgjöld og skaðabætur til borgaranna sem urðu fyrir tjóni vegna aðgerðanna. Kærandi fékk 35.000 evrur í bætur. Þann 31. júlí 2010 hnekkti áfrýjunardómstóll dóminum að hluta og var sú niðurstaða að meginstefnu til staðfest á æðsta dómstigi landsins.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi byggði á því að hann hefði sætt ofbeldi og illri meðferð af hálfu öryggissveitarmanna sem fæli í sér brot gegn 3. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn benti á að æðsti dómstóll Ítalíu hefði lagt áherslu á að ofbeldið, sem beitt var í skólanum, hefði miðað að því að „refsa, hefna, auðmýkja og valda þolendunum líkamlegum og andlegum þjáningum“. Taldi sá dómstóll að lýsa mætti háttseminni sem „pyndingum“ í skilningi 1. gr. samningsins gegn pyndingum og annarri grimmilegri, ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu.
Dómstóllinn vísaði til þess að samkvæmt fyrirliggjandi gögnum hefðu lögreglumenn veist að kæranda með spörkum og kylfum, sem hefðu dunið margsinnis á ýmsum líkamshlutum hans, valdið fleiri en einu beinbroti og leitt til varanlegs máttleysis í hægri handlegg og hægri fótlegg. Þá bæri ekki að vanmeta þann ótta og kvíða sem kærandi hlyti að hafa fundið fyrir. Lögð var áhersla á að verulega skorti á orsakasamband milli háttsemi kæranda og valdbeitingar lögreglu. Talið var að kærandi hefði í reynd sætt illri meðferð algjörlega að tilefnislausu og að meðferðin gæti ekki skoðast sem hófleg leið yfirvalda til að ná settum markmiðum. Að mati dómstólsins voru líkur á að sú spenna sem ríkti vegna aðgerða lögreglunnar í skólanum stafaði af ákvörðun um að gera handtökum hátt undir höfði í fréttum yfirvöldum til framdráttar. Hefði hvorki verið fylgt 3. gr. sáttmálans né meginreglum þjóðaréttar við aðgerðirnar.
Hvað varðar rannsókn málsins benti dómstóllinn á að þeir lögreglumenn sem réðust á kæranda hefðu aldrei verið auðkenndir. Það gæti að einhverju leyti skýrst af hlutlægum örðugleikum saksóknara í málum sem þessum, en einnig var talið að skort hefði á samvinnu lögreglunnar. Það var sérstaklega harmað að lögreglan skyldi hafa komist upp með að synja yfirvöldum um nauðsynlega samvinnu til að unnt væri að auðkenna þá lögreglumenn sem hefðu verið viðriðnir meðferð sem teldist til pyndinga. Þá hefðu ákveðin brot fyrnst vegna þess langa tíma sem rannsóknin tók. Í ljósi framangreinds taldi dómstólinn yfirvöld ekki hafa gripið til viðeigandi ráðstafana vegna þeirrar alvarlegu háttsemi sem um ræddi og að málsmeðferð stæðist ekki kröfur 3. gr. sáttmálans. Dómstóllinn benti sérstaklega á að ítölsk refsilöggjöf hefði einnig lagt ófullnægjandi refsingu við pyndingum og skort þau varnaðaráhrif sem þyrfti til að koma í veg fyrir svipuð brot gegn 3. gr. í framtíðinni.
Ítalska ríkinu var gert að greiða kæranda 45.000 evrur í miskabætur.
Full & Egal Universal Law Academy