© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Donohoe gegn Írlandi
Dómur frá 12. desember 2013
Mál nr. 19165/08
6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi.
Réttur sakbornings. Aðgangur að gögnum. Áhrif sönnunargagna.
1. Málsatvik
Kærandi er írskur ríkisborgari, fæddur árið 1978, og býr í Dublin. Kærandi var ákærður og dæmdur í heimalandi sínu fyrir aðild að írska lýðveldishernum IRA. Sakfelling hans var meðal annars byggð á framburði yfirmanns lögreglunnar sem bar um að ónafngreindur heimildarmaður hafi veitt upplýsingar um tengsl kæranda við samtökin. Ennfremur tók lögreglumaðurinn fram að það væri staðföst trú hans, miðað við þær upplýsingar sem hann hefði undir höndum, að kærandi væri meðlimur í IRA. Þegar yfirmaðurinn var beðinn um að veita upplýsingar um heimildarmann sinn og hvaðan viðkomandi upplýsingar kæmu, neitaði hann og bar því við að það myndi hafa í för með sér mikla hættu fyrir viðkomandi og stefna öryggi ríkisins í hættu. Dómarar í málinu fengu þó að kynna sér þessar upplýsingar, en hvorki ákærandi né verjendur fengu aðgang að gögnunum.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að skortur á því að veita honum aðgang að framangreindum málsgögnum fyrir dómi hefði brotið gegn rétti hans til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt 6. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók fram að við mat á því hvort kærandi hefði notið réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi yrði að svara þremur grundvallarspurningum, þ.e. hvort nauðsynlegt hafi verið að halda umræddum upplýsingum leyndum, hvort upplýsingarnar hafi verið einu eða helstu sönnunargögnin sem leiddu til sakfellingar kæranda og hvort aðrir þættir hefðu verið til staðar sem tryggðu að réttarhöldin væru í heild sinni réttlát.
Dómstóllinn taldi að röksemdir fyrir því að halda gögnunum leyndum væru sannfærandi, en vísað hafði verið til öryggis ríkisins, öryggis heimildarmanna, sem og baráttunnar gegn alvarlegum brotum. Var því talið að sýnt hefði verið fram á nauðsyn þess að halda viðkomandi upplýsingum leyndum. Þá var talið að sakfelling kæranda hefði ekki verið byggð á umræddum upplýsingum að verulegu leyti, enda hefði ákæruvaldið leitt meira en 50 vitni fyrir dóminn og hefði jafnframt verulegt magn skriflegra sönnunargagna verið lagt fram.
Þá tók dómstóllinn til skoðunar hvort til staðar hefðu verið þættir sem komu til móts við þá staðreynd að kærandi fékk ekki aðgang að gögnunum og sem ætlað var að tryggja hagsmuni hans. Vísað var til þess að gripið hefði verið til ýmissa ráðstafana í þessu skyni fyrir dómi. Hefðu dómarar í málinu kynnt sér rækilega þær upplýsingar sem yfirmaður lögreglunnar byggði skoðun sína á til að meta hvort réttmætt væri að telja kæranda meðlim í IRA á grundvelli þeirra. Þá hafi dómararnir lagt sjálfstætt mat á hvert gildi upplýsinganna væri fyrir vörn kæranda og metið vandlega hagsmuni hans af aðgangi gegn þeim almannahagsmunum sem fólust í því að halda gögnunum leyndum. Að lokum hefðu dómarar gætt þess að sakfelling í málinu væri ekki grundvölluð á framburði yfirmannsins eða á upplýsingum sem kærandi hefði ekki haft aðgang að. Dómstóllinn leit einnig til þess að réttarfarsreglur gerðu ráð fyrir að framburður yfirmannsins væri eingöngu metinn sem skoðun einstaks aðila fremur en sem bein sönnunargögn. Þá hefðu verjendur kæranda haft mörg tækifæri til þess að leggja spurningar fyrir yfirmanninn sem vitni og átt þess kost að hrekja framburð hans og trúverðugleika.
Að teknu tilliti til alls þessa var komist að þeirri niðurstöðu að ekki hafi verið brotið gegn 6. gr. sáttmálans með því að halda umræddum upplýsingum leyndum.
Einn dómari skilaði séráliti.
Full & Egal Universal Law Academy