Dzemyuk /Ukrayna - 42488/02 4.9.2014 tarihli Karar [V. Bölüm]
Olaylar — Başvuran merkezi bir su rezervi bulunmayan bir köyde yaşamaktadır ve evinin su ihtiyaçlarını karşılamak için yer altı suyu ile beslenen kuyulardan su alıp kullanmıştır. Yerel makamlar 2000 yılında, başvuranın evinden 40 metre uzaklıkta olan yakınlardaki bir arazi üzerine bir mezarlık inşa edilmesine karar vermiştir. Başvuran bu kararın iptal edilmesi ve mezarlığın kapatılması amacıyla dava açmıştır. Sonuç olarak, 2003 yılında mahkeme, mezarlığın bir yerleşim bölgesine ve su rezervine çok yakın bir mesafeye inşa edildiğine ve bunun çevre sağlığına ilişkin yasalara ve düzenlemelere aykırı olduğuna karar vermesi sonrasında, duruşmada başvuranın talebini kabul etmiştir. Mahkeme mezarlığın kapatılması emrini vermiş, ancak bu emri yerine getirilmemiştir. Bu sırada, başvuranın kullandığı kuyunun suyuna ilişkin olarak 2008 yılında bakteriyolojik bir analiz yapılmış ve sonuçlar, E. coli bakterisine ilişkin oranın kanunla izin verilen düzeyin çok üzerinde olduğunu göstermiştir.
Hukuki Değerlendirme – Madde 8
(a) Uygulanabilirlik – Mahkeme, Sözleşme’nin 8. maddesi ile ilgili bir şikâyette bulunabilmek için, iddia edilen müdahalenin başvuranın konutu, ailesi ya da özel hayatı üzerinde doğrudan bir etkisinin olması ve asgari bir ciddiyet seviyesine erişmiş olması gerektiğini yinelemiştir. Başvuranın kuyusundan alınan su numunesinde bulunan bakteri seviyesinin yüksek olması, ulusal çevre sağlığına ve güvenlik yönetmeliğine ilişkin açık bir ihlal ile bir araya geldiğinde, başvuranın “yaşam kalitesini” etkileyen çevresel risklerin, diğer bir deyişle ciddi seviyede su kirliliğinin söz konusu olduğunu teyit etmiş ve Sözleşme’nin 8. maddesinin uygulanmasını gerektirecek yeterli ciddiyet düzeyine erişmiştir.
(b) Uygunluk – Mezarlığın yerinin kanunlara aykırı olduğuna çevre sağlığı yetkilileri tarafından pek çok kez dikkat çekilmiş ve bu durum yerel mahkemelerin kararlarıyla tasdik edilmiştir. Dahası, yetkili yerel makamlar mezarlığın kapatılmasına ilişkin kesin ve bağlayıcı bir yerel mahkeme kararına uymamışlardır. Dolayısıyla, başvuranın konuta saygı ile özel hayata ve aile hayatına saygı haklarına yönelik müdahale “yasayla öngörülmüş” nitelikte değildir.
Sonuç: ihlal (oybirliğiyle).
Madde 41: Manevi tazminata karşılık olarak 6.000 avro (EUR).
(Ayrıca bk. Dubetska ve Diğerleri/Ukrayna, 30499/03, 10 Şubat 2011; Fadeyeva /Rusya, 55723/00, 9 Haziran 2005, 76 sayılı Bilgi Notu; ve Hardy ve Maile/Birleşik Krallık, 31965/07, 14 Şubat 2012).
Full & Egal Universal Law Academy