© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Emel Boyraz gegn Tyrklandi
Dómur frá 2. desember 2014
Mál nr. 61960/08
6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi
8. gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu
14. gr. Bann við mismunun
Opinbert starf. Mismunun á grundvelli kynferðis. Málsmeðferðartími fyrir dómstól.
1. Málsatvik
Kærandi er tyrkneskur ríkisborgari fædd árið 1975 og búsett í Tyrklandi. Árið 1999 stóðst hún hæfnispróf til að gegna opinberum störfum og var í kjölfarið skipuð til starfa sem öryggisvörður hjá ríkisrekna orkufyrirtækinu TEDAS. Þann 5. júlí 2000 var henni svo tilkynnt að skipunin gæti ekki tekið gildi sem hún uppfyllti ekki skilyrðin að vera karlmaður né hefði hún gegnt herþjónustu. Hún kærði þá ákvörðun 18. september 2000. Þann 27. febrúar 2001 komst stjórnsýsludómstóll að þeirri niðurstöðu að ákvörðunin hefði verið ólögmæt og í kjölfarið var henni boðinn samningur hjá TEDAS. Tyrkneska ríkið áfrýjaði til æðri stjórnsýsludómstóls og þann 31. mars 2003 æðsti stjórnsýsludómstóll að þeirri niðurstöðu að ekki hafi verið brotið gegn kæranda með skilyrðinu. Var kæranda því vísað frá störfum þann 17. mars 2004. Frekari áfrýjanir kæranda báru ekki árangur, síðast með frávísun 17. september 2008.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi vísaði til þess í kæru sinni að meðferð á henni hafi falið í sér mismunun gagnvart henni á grundvelli kynferðis í skilningi 14. gr. sbr. 8. gr. sáttmálans. Einnig byggði hún kæru sína á að hinn langi málsmeðferðartími í máli hennar hafi falið í sér brot á réttinum til réttlátrar málsmeðferðar í skilningi 1. mgr. 6. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Um 14. gr. sbr. 8. gr.: Tyrkneska ríkið bar því við að hvorki 8. né 14. gr. ættu við í málinu þar sem það varðaði réttinn til að vera ráðinn til starfa hjá ríkinu sem ekki væri að finna í sáttmálanum. Dómstóllinn tók fram að þó viðurkennt væri að rétturinn til opinberra starfa væri ekki tryggður í sáttmálanum hefði kærandi verið ráðin á samningsgrundvelli. Uppsögn byggð einungis á kynferði umsækjenda væri svo alvarleg meingerð gegn persónu, sjálfsmynd og sjálfsvirðingu einstaklings að það gæti haft áhrif á einkalíf einstaklings. Var því hægt að beita 14. gr. sbr. 8. gr. í máli þessu.
Dómstóllinn áréttaði að svigrúm til mats um það hvort mismunun sé réttlætanleg sé þrengra þegar um mismunun á grundvelli kynferðis sé að ræða enda sé jafnrétti kynjanna eitt af meginmarkmiðum aðildarríkja sáttmálans í dag. Þyrfti því mikið að koma til svo það teldist réttlætanlegt. Rök tyrkneska ríkisins um að kærandi hafi verið vanhæf til að sinna starfinu þar sem það væri ætlað karlmönnum benti því til þess að um mismunum milli einstaklinga í sambærilegri stöðu væri að ræða.
Mat tyrkneska dómstólsins í máli kæranda var að konur væri ekki hæfar til starfans þar sem unnið var á næturvöktum og hættan á að þurfa að beita valdi eða skotvopnum væri of mikil. Þetta viðhorf gekk þvert á fyrri dómaframkvæmd Hæstaréttar Tyrklands. Enn fremur tók dómstóllinn fram að ekki hefði farið fram mat á hæfni kæranda heldur hafi verið gengið út frá því að hún væri ekki hæf til að gegna þeim hluta starfans vegna kynferðis. Taldi dómstóllinn því að um ólögmæta mismunun á grundvelli kynferðis hafi verið að ræða.
Um 1. mgr. 6. gr.: Dómstóllinn taldi að átta ár hafi verið of langur tími við meðferð þessa máls, sérstaklega í ljósi þess að í sjö ár og þrjá mánuði af þessum tíma lá málið fyrir hjá æðsta stjórnsýsludómstól Tyrklands.
Kæranda voru dæmdar 10.000 evrur í miskabætur.
Full & Egal Universal Law Academy