Foundation Hostel for Students of the Reformed Church and Stanomirescu/ Romanya -2699/03 ve 43597/07 07.01.2014 tarihli karar [Bölüm III]
Olaylar – Başvuranların her ikisi de Devletin binaları yıkması, ağaçlara değer biçmesi ve işaretlemesi veya tazminat ödemesini gerektiren kesinleşmiş mahkeme kararı almışlardır. Ancak, başvuranların girişimlerine rağmen, talimatlara uyulmamış ya da bu talimatlar gecikmeli olarak yerine getirilmiştir.
Hukuki Değerlendirme – Madde 46: Mahkeme, yetkililerin nihai yerel mahkeme kararlarına zamanında ya da hiçbir şekilde uymadıkları gerekçesiyle her iki başvuruda da Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ve Sözleşme’ye ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edilmiş olduğu neticesine varmıştır.
Mahkeme, diğer Romanya davalarının yaklaşık 30’unda benzer sonuçlara ulaşmış olup, 130’dan fazla benzer dava da Mahkeme önünde derdesttir. Bu davaların pek çoğunda ihlaller, yetkililerin tutumu (yetkililer diğer kurumların sorumlu olduğunu iddia ederek, kendileri hakkında ödenmesine hükmedilen miktarların ödenmesini imkansız hale getirmiş ya da davaların zaman aşımına uğramasına sebep olmuşlardır) veya zamanında ya da hiçbir şekilde ödeme yükümlülüklerine riayet etmemelerinden dolayı meydana gelmiştir. Belirli bir kararın icra edilmesi konusundaki hüküm hususunda, yetkililer çoğunlukla geçerli gerekçeler sunmaksızın kararı yerine getirmeyi reddetmiş, kararların esasına ters düşen savlar ileri sürmüş, kararın icrasının önündeki bazı engellere atıfta bulunmuş ya da başvuranlara kararın icra edilememesine ilişkin olarak tarafsız olduğu iddia edilen bir gerekçe hakkında bilgi vermişlerdir. Mahkeme özellikle Săcăleanu kararından sonra, yerel yetkililer tarafından alınan tedbirlerin, Devlet’in ödeme yükümlülüklerinin karşılanmasını sağlayabilecek yeni bir sistem yaratma amacını taşıdığını kaydetmiştir. Ancak, mevcut davada tespit edilen ihlaller, süregelen yapısal işlev bozukluğunun bir yansımasıdır.
Dolayısıyla, Romanya Devletinin mevcut davada belirtilen sistemden kaynaklı duruma bir son vermek amacıyla alabileceği tedbirin türüne ilişkin olarak, yalnızca yol gösterme amacıyla bir öneride bulunmak Mahkeme’nin görevidir. Devlet ilk ve öncelikli olarak uygun kanuni ve/veya idari tedbirler aracılığıyla, kendisi hakkında verilmiş bağlayıcı ve icrası mümkün olan ve gerek maddi ödeme gerekse uygulama gerektiren kararların otomatik ve zamanında icra edileceğini taahhüt etmek durumundadır. Ayrıca tedbirlerin alınması sırasında, tarafsız olarak bakıldığında kararın mutlak icrasının imkansız olduğu ve kararın başka şekillerde icra edilmesi gerektiği hallerde ortaya çıkabilecek durumlar göz önüne alınmalıdır. Benzer davaların incelenmesine devam edilmesinin, Davalı Devlet’in mevcut davadan doğan yükümlülüğü konusunda düzenli bir hatırlatıcı görevi görecek olması sebebiyle, bu davaların incelenmesinin ertelenmesi gereksiz olacaktır.
(Bk. Săcăleanu / Romanya, 73970/01, 6 Eylül 2005)
Full & Egal Universal Law Academy