Μεταφραστική Υπηρεσία Υπουργείου Εξωτερικών, Αθήνα
SERVICE DES TRADUCTIONS DU MINISTERE DES AFFAIRES ETRANGERES DE LA REPUBLIQUE HELLENIQUE, ATHENES
HELLENIC REPUBLIC, MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS, TRANSLATION SERVICE, ATHENS
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ
ΥΠΟΘΕΣΗ ΓΚΟΡΟΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ ΚΑΤΑ ΕΛΛΑΔΑΣ
(Προσφυγές αρ. 65048/09, 38381/10, 45057/10, 54340/10, 69517/10 και 70913/10)
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ
21 Μαΐου 2015
Η απόφαση αυτή είναι οριστική. Μπορεί να επέλθουν μερικές αλλαγές ως προς την μορφή.
Στην υπόθεση Γκόρος και λοιποί κατά Ελλάδας,
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Πρώτο Τμήμα) συνεδρίασε σε Επιτροπή με την ακόλουθη σύνθεση:
Mirjana Lazarova Trajkovska, Πρόεδρο,
Λίνο-Αλέξανδρο Σισιλιάνο,
Ksenija Turković, Δικαστές,
και με τη σύμπραξη της Karen Ried, Γραμματέα Τμήματος,
Αφού διασκέφθηκε σε Συμβούλιο στις 23 Απριλίου 2015,
Εξέδωσε την παρούσα απόφαση, που υιοθετήθηκε την ημερομηνία αυτή :
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1.Η υπόθεση προέκυψε μετά από έξι προσφυγές που ασκήθηκαν κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας ενώπιον του Δικαστηρίου δυνάμει του άρθρου 34 της Σύμβασης προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών («η Σύμβαση») τις ημερομηνίες που αναφέρονται στον πίνακα που επισυνάπτεται στο παράρτημα.
2.Οι προσφυγές κοινοποιήθηκαν στην Ελληνική Κυβέρνηση («η Κυβέρνηση»).
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ
ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗΣ
3.Ο κατάλογος των προσφευγόντων και τα κρίσιμα στοιχεία της κάθε προσφυγής αναφέρονται στον πίνακα που επισυνάπτεται στο παράρτημα. Από το φάκελο προκύπτει ότι ο προσφεύγων στην προσφυγή αρ. 54340/10, Ιωάννης Καραχάλιος απεβίωσε στις 30 Μαΐου 2012. Οι κληρονόμοι του, κ. Κωνσταντίνα Καραχάλιου, Θεοδώρα Καραχάλιου και Αλεξάνδρα Καραχάλιου εξέφρασαν την επιθυμία να συνεχίσουν τη διαδικασία. Για πρακτικούς λόγους, στην παρούσα απόφαση ο Ι. Καραχάλιος θα συνεχίσει να αποκαλείται ως «προσφεύγων» παρόλο που η ιδιότητα αυτή πρέπει να αποδίδεται στις κληρονόμους του (βλ. π.χ. Dalban κατά Ρουμανίας, [GC], αρ. 28114/95, CEDH 1999-VI).
4.Οι προσφεύγοντες παραπονούνται για τη διάρκεια έξι διαδικασιών ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, η οποία ήταν κατά τη γνώμη τους υπερβολική, και ορισμένοι εξ αυτών, για την απουσία πραγματικής προσφυγής στο εθνικό δίκαιο. Σε ορισμένες προσφυγές, οι προσφεύγοντες προβάλλουν αιτιάσεις αντλούμενες από άλλες διατάξεις της Σύμβασης.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ
Ι. ΕΠΙ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ
5.Λόγω της ομοιότητας των προσφυγών, το Δικαστήριο θεωρεί ότι πρέπει να τις συνεκδικάσει και να εκδώσει μία μόνον απόφαση.
ΙΙ.ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΗΣ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6§1 ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 13 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
6.Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η διάρκεια των υπό κρίση διοικητικών διαδικασιών δεν είναι σύμφωνη με την απαίτηση της «λογικής προθεσμίας» και ότι δεν διέθεταν πραγματική προσφυγή . Επικαλούνται τα άρθρα 6§1 και 13 της Σύμβασης, τα οποία έχουν ως εξής:
Άρθρο 6§1
Παv πρόσωπov έχει δικαίωµα όπως η υπόθεσίς τoυ δικασθή (...) εvτός λoγικής πρoθεσµίας υπό δικαστηρίoυ, (...), τo oπoίov θα απoφασίση (...) επί τωv αµφισβητήσεωv επί τωv δικαιωµάτωv και υπoχρεώσεώv τoυ αστικής φύσεως (. ) »
Άρθρο 13
«Παν πρόσωπov τoυ oπoίoυ τα αναγvωριζόµεvα εv τη παρoύση Συµβάσει δικαιώµατα και ελευθερίαι παρεβιάσθησαv, έχει τo δικαίωµα πραγµατικής πρoσφυγής ενώπιoν εθvικής αρχής, έστω και άv η παραβίασις διεπράχθη υπό πρoσώπωv ενεργoύvτωv εv τη εκτελέσει των δηµoσίωv καθηκόvτωv τoυ.» .
7.Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η «λογική» προθεσμία (διάρκεια) μιας διαδικασίας πρέπει να κρίνεται σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά της κάθε περίπτωσης και με τη βοήθεια των ακόλουθων κριτηρίων: την περιπλοκότητα της υπόθεσης, τη συμπεριφορά των προσφευγόντων και των αρμόδιων αρχών καθώς και το διακύβευμα της υπόθεσης σε σχέση με τους ενδιαφερομένους (Frydlender κατά Γαλλίας, [GC], αρ. 30979/96, §43, CEDH 2000-VII).
8.Στην απόφασή του επί της αρχής Βασίλειος Αθανασίου και λοιποί κατά Ελλάδας (αρ. 50973/08, 21 Δεκεμβρίου 2010) το Δικαστήριο συμπέρανε την παραβίαση σε θέματα παρόμοια με αυτά που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας υπόθεσης.
9.Μετά από εξέταση του συνόλου των στοιχείων που του υποβλήθηκαν, το Δικαστήριο δεν εντοπίζει κανένα πραγματικό περιστατικό ή επιχείρημα ικανό να το πείσει να καταλήξει σε συμπέρασμα διαφορετικό σε σχέση με το παραδεκτό ή το βάσιμο των εν λόγω αιτιάσεων. Δεδομένης της νομολογίας του επί του θέματος, θεωρεί ότι στην υπό κρίση υπόθεση η διάρκεια της επίδικης διαδικασίας είναι υπερβολική και δεν ανταποκρίνεται στην απαίτηση της «λογικής προθεσμίας».
10.Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι οι προσφεύγοντες δεν είχαν στη διάθεσή τους καμία πραγματική προσφυγή που να τους επιτρέπει να υποβάλουν τις αιτιάσεις τους τις σχετικές με τη διάρκεια της διαδικασίας.
11.Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι οι αιτιάσεις είναι παραδεκτές και αποδεικνύουν ότι υπήρξε παραβίαση των άρθρων 6 §1 και 13 της Σύμβασης.
ΙΙΙ.ΕΠΙ ΤΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΩΝ
12.Ορισμένοι προσφεύγοντες προέβαλαν άλλες αιτιάσεις αντλούμενες από διάφορα άρθρα της Σύμβασης.
13.Το Δικαστήριο εξέτασε τις προσφυγές, κατάλογος των οποίων υπάρχει στον επισυναπτόμενη πίνακα σε παράρτημα και διαπιστώνει, μετά από εξέταση του συνόλου των στοιχείων που έχει στη διάθεσή του, και στον βαθμό που τα επίδικα πραγματικά περιστατικά εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του, ότι από τις αιτιάσεις αυτές δεν προκύπτει καμία ένδειξη παραβίαση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που προστατεύονται από τη Σύμβαση ή τα Πρωτόκολλά της.
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το τμήμα αυτό των προσφυγών είναι προδήλως αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί κατ’ εφαρμογή του άρθρου 35§§3 και 4 της Σύμβασης.
IV.ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 41 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
14.Σύμφωνα με το άρθρο 41 της Σύμβασης,
« Εάv τo Δικαστήριo κρίvει ότι υπήρξε παραβίαση της Σύµβασης ή τωv Πρωτoκόλλωv της, και αv τo εσωτερικό δίκαιo τoυ Υψηλoύ Συµβαλλόµεvoυ Μέρoυς δεv επιτρέπει παρά µόvo ατελή εξάλειψη τωv συvεπειώv της παραβίασης αυτής, τo Δικαστήριo χoρηγεί, εφόσov είvαι αvαγκαίo, στov παθόvτα δίκαιη ικαvoπoίηση. »
15.Λαμβάνοντας υπόψη τα έγγραφα που έχει στην κατοχή του και τη νομολογία του (Βασίλειος Αθανασίου και λοιποί κατά Ελλάδας, αρ. 50973/08, 21 Δεκεμβρίου 2010), το Δικαστήριο κρίνει εύλογο να επιδικάσει τα ποσά που αναφέρονται στον επισυναπτόμενο πίνακα.
16.Το Δικαστήριο κρίνει ότι αρμόζει να υπολογισθούν οι τόκοι υπερημερίας επί του επιτοκίου διευκολύνσεως οριακού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης, προσαυξημένου κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ, ΟΜΟΦΩΝΑ, ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
1. Αποφασίζει να συνεκδικάσει τις προσφυγές,
2. Κηρύσσει παραδεκτές τις προσφυγές όσον αφορά τη διάρκεια των επίδικων διαδικασιών και την απουσία στο εθνικό δίκαιο πραγματικής προσφυγής, (βλ. επισυναπτόμενο στο παράρτημα πίνακα) και απαράδεκτες για τα περαιτέρω.
3. Αποφαίνεται ότι υπήρξε παραβίαση των άρθρων 6 § 1 και 13 της Σύμβασης,
4. Αποφαίνεται
α) ότι το καθ’ ου η προσφυγή Κράτος πρέπει να καταβάλει στους προσφεύγοντες, εντός τριών μηνών, τα ποσά που αναφέρονται στο παράρτημα,
β) ότι από την εκπνοή της προθεσμίας αυτής και μέχρι την καταβολή, το ποσό αυτό θα αυξάνεται με απλό τόκο με επιτόκιο ίσο προς το ισχύον κατ’ αυτό το χρονικό διάστημα επιτόκιο διευκολύνσεως οριακού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προσαυξημένο κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες.
Συντάχτηκε στα γαλλικά και στη συνέχεια κοινοποιήθηκε εγγράφως στις 21 Μαΐου 2015, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 77 §§ 2 και 3 του Κανονισμού.
Karen RiedMirjana Lazarova Trajkovska
ΓραμματέαςΠρόεδρος
Κατάλογος των προσφυγών που αφορούν αιτιάσεις αντλούμενες από το άρθρο 6 της Σύμβασης
(υπερβολική διάρκεια διοικητικής δίκης)
Αρ.o
Αριθμός και ημερομηνία κατάθεσης της προσφυγής
Ονοματεπώνυμο προσφεύγοντος
Ημερομηνία
γεννήσεως
Ονοματεπώνυμο Εκπροσώπου
Έναρξη της
διαδικασίας
Τέλος της διαδικα-σίας
Συνολική διάρκεια και βαθμοί δικαιοδοσίας
Άλλες αιτιάσεις που εμπίπτουν σε πάγια νομολογία
Επιδικασθέν ποσό για ηθική βλάβη ανά προσφεύγοντα/οικογένεια
(σε Ευρώ)
Επιδικασθέν ποσό για έξοδα και δικαστική δαπάνη ανά προσφυγή
(σε Ευρώ)
1.
65048/09
13/11/2009
10 προσφεύγοντες
Κωνσταντίνος ΓΚΟΡΟΣ
1938
Θωμάς ΧΑΛΙΑΣΟΣ
1938
Νικόλαος ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ
1938
Δημήτριος ΚΟΡΑΚΗΣ
1940
Θωμάς ΚΟΥΜΠΟΥΛΗΣ
1955
Χρήστος ΝΙΚΟΣ
1955
Θωμάς ΠΑΠΑΡΟΥΝΑΣ
1939
Προκόπιος
ΠΑΠΑΤΖΑΝΑΚΗΣ 1939
Μιχαήλ ΠΕΤΙΝΑΡΑΚΗΣ
1936
Αριστείδης ΣΑΒΒΑΛΑΣ
1949
1 οικογένεια
Αικατερίνη ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ 1971
Αθανάσιος
ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ
1970
Ελευθερία ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ
1944
Νικόλαος Αναγνωστόπουλος
και
Αγγελική Ψύχα
26/05/1995
15/12/2008
13 έτη και 7 μήνες περίπου
3 βαθμοί
Άρθρο 13
2 100
2.
38381/10
28/06/2010
Ιωάννης
ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
1942
Χρήστος Κολλόκας
10/01/2003
04/02/2010
7 έτη και 1 μήνας περίπου
1 βαθμός
5 200
3.
45057/10
30/07/2010
Ευαγγελία
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ
1956
07/07/2004
18/05/2010
5 έτη και πάνω από 10 μήνες
3 βαθμοί
1 500
4.
54340/10
31/08/2010
Ιωάννης ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ
18/07/1942
Μετά το θάνατο του προσφεύγοντος στις 30 Μαΐου 2012, οι κληρονόμοι του εξακολούθησαν την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία :
1 οικογένεια
Κωνσταντίνα
ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ
Θεοδώρα
ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ
Αλεξάνδρα
ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ
Αλεξάνδρα
Καραχάλιου
30/12/1996
14/06/2005
8 έτη και πάνω από 5 μήνες
2 βαθμοί
Άρθρο 13
4 600
350 euros
5.
69517/10
27/10/2010
Αθανάσιος ΤΣΕΓΑΝΗΣ
1948
Νικόλαος Αναγνωστόπουλος
και
Αγγελική Ψύχα
23/11/2001
30/04/2010
8 έτη και πάνω από 5 μήνες
3 βαθμοί
Άρθρο 13
2 600
350
6.
70913/10
22/11/2010
1 οικογένεια
Ευαγγελία ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
1952
Νικόλαος ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
1980
Ελεάνα ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
1973
Νικόλαος Αναγνωστόπουλος
και
Αγγελική Ψύχα
15/06/2001
09/06/2010
9 έτη περίπου
3 βαθμοί
Άρθρο 13
3 900
350
Full & Egal Universal Law Academy