© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Gough gegn Bretlandi
Dómur frá 28. október 2014
Mál nr. 49327/11
8. gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu
10. gr. Tjáningarfrelsi
35. gr. Skilyrði þess að mál sé tækt
Kærufrestur. Réttur til að vera nakinn á almannafæri. Takmörkun tjáningarfrelsis til verndar siðgæði.
1. Málsatvik
Kærandi er breskur ríkisborgari fæddur árið 1959 og búsettur í Eastleigh. Hann aðhyllist þá skoðun að ekkert sé móðgandi eða særandi við að sýna mannslíkamann. Hann stundar það því að vera nakinn á almannafæri. Árið 2003 ákvað hann að ganga nakinn um Bretland. Síðan þá hefur hann ítrekað verið handtekinn og ýmist dæmdur til refsingar eða sleppt á reynslulausn.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi hélt því fram að ítrekaðar handtökur og fangelsisvist hafi skert rétt hans til tjáningar og friðhelgi einkalífs hans. Væri því brotið bæði gegn 8. og 10. gr. í máli hans.
Niðurstaða
Um 35. gr.: Þrátt fyrir að kæran lyti að ítrekuðum handtökum og vistun í fangelsi mörg ár aftur í tímann fælu þau atvik ekki í sér viðvarandi ástand í skilningi 1. mgr. 35. gr. þannig að sex mánaða kærufrestur ætti ekki við. Hins vegar tók dómstóllinn til skoðunar mynstur framkvæmdarinnar gagnvart kæranda um árabil við meðferð málsins þótt efnislega lyti kæran aðeins að handtöku hans árið 2011.
Þar sem ákvörðun kæranda að vera nakinn á almannafæri var liður í lýsa þeirri skoðun að mannslíkaminn væri ekki særandi eða móðgandi var háttsemin talin falla undir tjáningu. Því var skerðing á frelsi hans til að ganga nakinn takmörkun á réttindum sem nutu verndar 10. gr. og var kæran því tæk til efnismeðferðar.
Um 10. gr.: Dómstóllinn féllst á að skerðingin hvíldi á lagaheimild og stefndi að því lögmæta markmiði að auka löghlýðni og vernda almenning. Nekt á almannafæri er ekki heimil í öllum tilvikum. Umfang heimildarinnar væri mál sem ætti erindi við almenning. Örfáir deildu skoðun kæranda í þessu máli en það fyrirgerði ekki öllum rétti hans. Þar sem markmið hans væri að breiða út þessa skoðun sína væri honum heimilt að hefja slíka umræðu. Í ljósi þess að nekt varðar ýmis siðferðisleg álitaefni og almannaöryggi væri meira svigrúm til skerðingar á slíkri tjáningu en annarri.
Aðgerðir gegn kæranda voru byggðar á mati í hvert sinn. Ítrekunaráhrif leiddu svo til þess að kærandi hlaut þyngri refsingar en jafnvel þá var meðalhófs gætt og vægari úrræði þrautreynd. Þrátt fyrir lengd refsingar á tímabilinu 2003-2011 fyrir jafn vægt brot bar að taka tillit til ítrekaðs eðlis brotanna og að háttsemi kæranda og áhugaleysi hans á að verða við fyrirmælum yfirvalda. Bar einnig að líta til skyldu kæranda að reyna að koma við breytingum í þjóðfélaginu innan þess lagaramma sem þar gilti. Þegar háttsemi kæranda var skoðuð sem röð atvika fól skerðing á frelsi hans að teknu tilliti til blygðunarsemi almennings og siðferðislegra sjónarmiða ekki í sér brot á 10. gr.
Um 8. gr.: Þrátt fyrir að dómstóllinn teldi að ákvörðun einstaklinga um hvernig þeir vilji líta út á almannafæri falli undir friðhelgi einkalífs gæti 8. gr. ekki leitt til þess að slíku vali væru engar skorður settar. Setja mætti ákveðinn lágmarksþröskuld við heimild manna til að vera sjálfráðir um útlit sitt áður en hún nyti slíkrar verndar. Réttur manns til að ganga um klæðalaus náði að mati dómstólsins ekki þeim þröskuldi. Var því ekki talið brotið gegn réttindum kæranda samkvæmt 8. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy