Μεταφραστική Υπηρεσία Υπουργείου Εξωτερικών, Αθήνα
SERVICE DES TRADUCTIONS DU MINISTERE DES AFFAIRES ETRANGERES DE LA REPUBLIQUE HELLENIQUE, ATHENES
HELLENIC REPUBLIC, MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS, TRANSLATION SERVICE, ATHENS
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
(ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ)
ΥΠΟΘΕΣΗ Δ.Γ.Γ. ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ
ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
(Αριθ. Προσφυγής: 33367/10)
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ
9 Ιανουαρίου 2014
Η παρούσα απόφαση είναι οριστική. Μπορεί να υποστεί διορθώσεις ως προς τους τύπους.
ΑΠΟΦΑΣΗ Δ.Γ.Γ. ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ
ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Στην υπόθεση Δ.Γ.Γ. και λοιποί κατά της Ελλάδας,
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Πρώτο Τμήμα), συνεδριάζον σε μία Επιτροπή αποτελούμενη από τους:
ELISABETH STEINER, Πρόεδρο,
ΛΙΝΟ-ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΣΙΣΙΛΙΑΝΟ,
KSENIJA TURKOVIC, Δικαστές
και από τον ANDRE WAMPACH, Αναπληρωτή Γραμματέα Τμήματος,
Aφού διασκέφθηκε εν Συμβουλίω την 10η Δεκεμβρίου 2013,
Εκδίδει την εξής απόφαση, που υιοθέτησε την ημερομηνία αυτή:
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1. Στην έναρξη της υπόθεσης υπάρχει μία προσφυγή (αριθ. 33367/10) στρεφόμενη κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας από τέσσερις υπηκόους αυτού του Κράτους, τα ονοματεπώνυμα των οποίων αναγράφονται συνημμένα στο παράρτημα («οι προσφεύγοντες»), οι οποίοι προσέφυγαν στο Δικαστήριο την 18η Μαϊου 2010 σύμφωνα με το άρθρο 34 της Σύμβασης προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ατομικών ελευθεριών («η Σύμβαση»).
2. Οι προσφεύγοντες εκπροσωπούνται από τον Κύριο Δ. ΤΣΑΓΑΛΙΔΗ, Δικηγόρο, Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Η Ελληνική Κυβέρνηση («η Κυβέρνηση») εκπροσωπείται από την απεσταλμένη του αντιπροσώπου της, Κυρία Μ. ΓΕΡΜΑΝΗ, Εισηγήτρια στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.
3. Την 18η Νοεμβρίου 2011, η προσφυγή κοινοποιήθηκε στην Κυβέρνηση.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ
4. Οι προσφεύγοντας ήταν ιδιοκτήτες τεσσάρων οικοπέδων, τα οποία, με υπουργική απόφαση του 1965, απαλλοτριώθηκαν.
5. Την 17η Μαρτίου 1995, οι προσφεύγοντες ζήτησαν στο Υπουργείο Άμυνας να προβεί στην ανάκληση της απαλλοτρίωσης διαβεβαιώνοντας ότι τα απαλλοτριωμένα οικόπεδα παρέμεναν ανεκμετάλλευτα.
6. Την 1η Αυγούστου 1995, το Επιτελείο των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων απέρριψε την κρινόμενη αίτηση (απόφαση αριθ. 1998/1.8.1995).
7. Την 8η Αυγούστου 1995, θεωρώντας ότι η αίτησή τους είχε σιωπηρώς απορριφθεί μετά την παρέλευση ενός χρονικού διαστήματος τριών μηνών χωρίας απάντηση από την πλευρά του Δημοσίου, οι προσφεύγοντες άσκησαν αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.
8. Την 9η Φεβρουαρίου 2009, το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε την αίτηση ακύρωσής τους ως αβάσιμη (απόφαση αριθ. 393/2009). Η απόφαση αυτή καθαρογράφθηκε και επικυρώθηκε την 10η Δεκεμβρίου 2009.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΜΕΡΟΣ
9. Οι προσφεύγοντες επικαλούνται ότι η διάρκεια της διαδικασίας παρέβλεψε την αρχή της «λογικής προθεσμίας» έτσι όπως προβλέπεται από το άρθρο 6 § 1 της Σύμβασης, που συντάσσεται ως εξής:
«Κάθε άτομο έχει δικαίωμα να ακουστεί η υπόθεσή του (...) σε μία λογική προθεσμία, από ένα Δικαστήριο (...), που θα αποφασίσει (...) σχετικά με τις αμφισβητήσεις πάνω στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του που έχουν αστικό χαρακτήρα (...)»
10. Η Κυβέρνηση δεν υπέβαλε παρατηρήσεις.
Α. Επί του παραδεκτού
11. Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η αιτίαση αυτή δεν είναι πρόδηλα κακώς στηριζόμενη υπό την έννοια του άρθρου 35 § 3 α) της Σύμβασης. Επισημαίνει, άλλωστε, ότι αυτή η αιτίαση δεν προσκρούει σε κανένα άλλο λόγο απαράδεκτου. Αρμόζει λοιπόν να την κηρύξει παραδεκτή.
Β. Επί της ουσίας
1. Περίοδος που πρέπει να ληφθεί υπόψη
12. Η περίοδος που πρέπει να ληφθεί υπόψη ξεκίνησε την 8η Αυγούστου 1995 με την άσκηση αίτησης ακύρωσης από τους προσφεύγοντες ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και έληξε την 10η Δεκεμβρίου 2009, ημερομηνία κατά την οποία η απόφαση αριθ. 393/2009 του Συμβουλίου της Επικρατείας καθαρογράφθηκε και επικυρώθηκε. Η διαδικασία διήρκεσε λοιπόν περισσότερο από δεκατέσσερα έτη και τέσσερις μήνες για ένα βαθμό δικαιοδοσίας.
2. Λογικός χαρακτήρας της διαδικασίας
13. Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο λογικός χαρακτήρας της διάρκειας μιας διαδικασίας εκτιμάται σύμφωνα με τις συνθήκες της υπόθεσης και λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια που διατίθενται από την νομολογία της, ιδιαίτερα την πολυπλοκότητα της υπόθεσης, τη συμπεριφορά του προσφεύγοντος και εκείνη των αρμοδίων Αρχών καθώς και το διακύβευμα της διαφοράς για τους ενδιαφερόμενους (βλέπε, μεταξύ πολλών άλλων, Βασίλειος Αθανασίου και λοιποί κατά της Ελλάδας, αριθ. 50973/08, 21 Δεκεμβρίου 2010).
14. Το Δικαστήριο αντιμετώπισε πολλές φορές υποθέσεις που έθεταν ζητήματα παρόμοια με αυτό της προκειμένης περίπτωσης και διαπίστωσε την παράβαση του άρθρου 6 § 1 της Σύμβασης (βλέπε την προαναφερόμενη, Βασίλειος Αθανασίου κ.λπ.).
15. Σημειώνει ότι η υπόθεση δεν παρουσίαζε καμία πολυπλοκότητα. Και σαν να μην έφθανε αυτό, το Δικαστήριο δεν επισημαίνει κανένα στοιχείο που να προσάπτει ευθύνη στους προσφεύγοντες για την επιμήκυνση της διαδικασίας. Λαμβάνοντας υπόψη την νομολογία της ως προς την υπόθεση, θεωρεί ότι στην προκειμένη περίπτωση η διάρκεια της επίμαχης διαδικασίας ήταν υπερβολική και δεν ανταποκρίνεται στην απαίτηση της «λογικής προθεσμίας».
16. Συνεπώς, υπήρξε παράβαση του άρθρου 6 § 1.
ΙΙ. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 41 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
17. Κατά το άρθρο 41 της Σύμβασης,
«Αν το Δικαστήριο δηλώσει ότι υπήρξε παράβαση της Σύμβασης ή των Πρωτοκόλλων της, και αν το εθνικό δίκαιο του Υψηλώς Συμβαλλόμενου Μέρους επιτρέπει μονάχα την ατελή εξάλειψη των συνεπειών της παράβασης αυτής, το Δικαστήριο χορηγεί στον παθόντα, αν συντρέχει λόγος, δίκαιη ικανοποίηση.»
Α. Βλάβη
18. Οι προσφεύγοντες απαιτούν 30.000 ΕΥΡΩ ο καθένας για την ηθική βλάβη που υπέστην.
19. Η Κυβέρνηση αμφισβητεί το γεγονός ότι οι προσφεύγοντες έχουν υποστεί ηθική βλάβη και καλεί το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση τους για τον σκοπό αυτό. Διαβεβαιώνει επιπλέον ότι η αίτηση αυτή είναι υπερβολική και αδικαιολόγητη και ότι εν πάση περιπτώσει μία διαπίστωση παράβασης θα αποτελούσε επαρκή δίκαιη ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστην.
20. Το Δικαστήριο εκτιμά ότι συντρέχει λόγος να χορηγήσει 17.500 ΕΥΡΩ από κοινού στην πρώτη και στην τρίτη προσφεύγουσα και 17.500 ΕΥΡΩ στον δεύτερο και στον τέταρτο προσφεύγοντα στον καθένα χωριστά για την ηθική βλάβη που υπέστην, συν κάθε ποσό που μπορεί να οφείλεται ως φόρος.
Β. Δικαστικά έξοδα
21. Οι προσφεύγοντες ζητούν επίσης, χωρίς να τα διευκρινίζουν και χωρίς να προσκομίζουν κάποιο τιμολόγιο προς υποστήριξη, αναληφθέντα δικαστικά έξοδα.
22. Η Κυβέρνηση αμφισβητεί τις αξιώσεις αυτές και σημειώνει ότι οι προσφεύγοντες δεν φέρνουν κανένα δικαιολογητικό έγγραφο και δεν διευκρινίζουν το αιτούμενο προς το σκοπό αυτό ποσό.
23. Σύμφωνα με την σταθερή νομολογία του Δικαστηρίου, η χορήγηση δικαστικών εξόδων κατά το άρθρο 41 προϋποθέτει ότι ενυπάρχουν καθιερωμένες η αλήθεια τους, η αναγκαιότητά τους και, επιπλέον, ο λογικός χαρακτήρας του ποσοστού τους (Ιατρίδης κατά της Ελλάδας (δίκαιη ικανοποίηση) [GC], αριθ. 31107/96, § 54, CEDH 2000-ΧΙ).
24. Στην προκειμένη περίπτωση, έχοντας λάβει υπόψη την απουσία κάθε έγκυρου δικαιολογητικού εγγράφου από την πλευρά των προσφευγόντων και την νομολογία του στο συγκεκριμένο θέμα, το Δικαστήριο απορρίπτει την αίτηση προς το σκοπό αυτό.
Γ. Τόκοι υπερημερίας
25. Το Δικαστήριο κρίνει πρέπον να προσαρμόσει το ποσοστό των τόκων υπερημερίας στο επιτόκιο διευκόλυνσης της οριακής δανειοδότησης ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας προσαυξημένο κατά τρεις ποσοστιαίους πόντους.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ, ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΟΜΟΦΩΝΩΣ,
Κηρύσσει την προσφυγή παραδεκτή·Ορίζει ότι υπήρξε παράβαση του άρθρου 6 § 1 της Σύμβασης·Ορίζει
α) ότι το εναγόμενο Κράτος πρέπει να καταβάλει 17.500 ΕΥΡΩ (δεκαεπτά χιλιάδες πεντακόσια Ευρώ) από κοινού στην πρώτη και στην τρίτη προσφεύγουσα και 17.500 ΕΥΡΩ (δεκαεπτά χιλιάδες πεντακόσια Ευρώ) στον δεύτερο και στον τέταρτο προσφεύγοντα στον καθένα χωριστά μέσα σε τρεις μήνες, συν κάθε ποσό που μπορεί να οφείλεται ως φόρος, για ηθική βλάβη·
β) ότι από τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας και έως την καταβολή, τα ποσά αυτά θα επαυξάνονται με απλό τόκο κατά ένα ποσοστό ίσο με εκείνο της διευκόλυνσης της οριακής δανειοδότησης ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που θα εφαρμόζεται εκείνη την περίοδο, αυξημένο κατά τρεις ποσοστιαίους πόντους·Απορρίπτει το αίτημα της δίκαιης ικανοποίησης ως προς τα υπόλοιπα.
Συνετάγη στη γαλλική γλώσσα, κατόπιν κοινοποιήθηκε γραπτώς την 9η Ιανουαρίου 2014, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 77 §§ 2 και 3 του Κανονισμού.
ANDRE WAMPACHELISABETH STEINER
Αναπληρωτής ΓραμματέαςΠρόεδρος
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Κατάλογος των προσφευγόντων
1.Δ.Γ.Γ. , γεννηθείσα το 1944.
2.Ε.Γ. , γεννηθείς το 1955.
3.Ε.Γ.Κ. , γεννηθείσα το 1923.
4.Σ.Γ., γεννηθείς το 1948.
Full & Egal Universal Law Academy