Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut
SEKSIONI I DYTË
ÇËSHTJA GUBERINA K. KROACISE
(Aplikimi nr. 23682/13)
VENDIM
STRASBURG
22 Mars 2016
Në çështjen Guberina k. Kroacisë,
Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut, mbledhur në Dhomë e përbërë nga:
Işıl Karakaş, President,
Nebojša Vučinić,
Paul Lemmens,
Valeriu Griţco,
Ksenija Turković,
Jon Fridrik Kjølbro,
Georges Ravarani, gjyqtar,
dhe Stanley Naismith, Rregjitrues Seksioni,
Pas shqyrtimit me dyer të mbyllura dha vendimin më 23 Shkurt 2016,
Jep vendimin si më poshtë:
PROCEDURA
1. Çështja e ka zanafillën në ankimin (nr. 23682/13) kundër Republikës së Kroacisë depozituar në Gjykatë sipas nenit 34 të Konventës për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe Lirive Themelore ( "Konventa") nga një shtetas kroat, Z. Joško Guberina ( "kërkuesi"), më 28 mars në vitin 2013.
2. Ankuesi u përfaqësua nga Znj V. Terhaj, avokate në Zagreb, i ndihmuar nga Z. C. Cojocariu, një avokat i kualifikuar në Rumani dhe me bazë në Londër. Qeveria Kroate ("Qeveria") u përfaqësua nga Agjenti i tyre, Znj Š. Stažnik.
3. Kërkuesi u ankua ndaj aplikimit të padrejtë të legjislacionit tatimor vendas dhe pretendon diskriminimin në këtë drejtim, në kundërshtim me nenin 8 të Konventës dhe nenit 1 të Protokollit nr.1 të marra veç dhe në lidhje me nenin 14 të Konventës, dhe të nenit 1 të Protokollit nr.12.
4. Më 17 korrik 2013 ankesat në bazë të nenit 1 të Protokollit nr.1 të marra veç dhe në lidhje me nenin 14 të Konventës, dhe në bazë të nenit 1 të Protokollit Nr 12, u komunikohen Qeverisë. Më 25 mars 2014, Kryetari i Seksionit të cilit i kaloi çështja vendosi të thërrasë palët, sipas Rregullës 54 § 2 (c) të Rregullores së Gjykatës, që të paraqesin vërejtjet e mëtejshme në lidhje me çështjet e ngritura në bazë të nenit 8 të marrë vetëm dhe në lidhje me nenin 14 të Konventës.
5. Përveç kësaj, komentet e palës së tretë janë pranuar bashkërisht nga Bashkimi Kroat i Shoqatave të Personave me Aftësi të Kufizuara (SOIH), Evropian Disability Forum (EDF) dhe International Disability Alliance (IDA) (Neni 36 § 2 të Konventës dhe Rregulli 44 § 3 të rregullores së Gjykatës).
FAKTET
I. Rrethanat e ҪËshjes
6. Kërkuesi ka lindur në 1969 dhe jeton aktualisht në Samobor. A. Rethanat e Ҫështjes
7. Kërkuesi kishte në pronësi një banesë në Zagreb në katin e tretë të një ndërtese banimi, ku ai jetonte me gruan e tij dhe dy fëmijët.
8. Në vitin 2003, tre vjet pasi ai kishte blerë banesën, gruaja e aplikantit lindi fëmijën e tyre të tretë. Fëmija ka lindur me aftësi të kufizuara të shumëfishta fizike dhe mendore.
9. Pas lindjes fëmija ka pësuar një numër trajtimesh mjekësore dhe gjendja e tij ishte nën mbikëqyrjen e vazhdueshme të shërbimeve kompetente të kujdesit social. Në prill të vitit 2008 një komision ekspertësh ka diagnostikuar fëmijën me paralizë cerebrale te pashërueshme, vonesë të rëndë mendore dhe epilepsi. Në shtator të vitit 2008 shërbimet sociale e deklaruan fëmijën 100 për qind me aftësi të kufizuara.
10. Ndërkohë, në shtator 2006, parashtruesi i kërkesës bleu një shtëpi në Samobor, dhe në tetor 2008 ai e shiti banesën e tij. Sipas ankuesit, arsyeja për blerjen e një shtëpie ishte fakti se ndërtesa në të cilën apartamenti i tij ishte vendosur nuk kishte ashensor dhe për këtë arsye nuk i plotëson nevojat e fëmijës së tij me aftësi të kufizuara dhe familjes së tij. Në mënyrë të veçantë, ishte shumë e vështirë për të marrë djalin e tij nga banesa për ta vizituar një mjek, ose për ta çuar atë në fizioterapi dhe në kopësht ose në shkollë, dhe për të përmbushur nevojat e tij të tjera sociale.
B. Proceset në lidhje me kërkesën e ankuesit për përjashtim nga taksat.
11. Më 19 tetor 2006, pasi kishte blerë shtëpinë në Samobor, aplikanti paraqiti një kërkesë për përjashtimin e taksave tek autoritetet tatimore. Ai u mbështet në nenin 11 (9) të Ligjit për Taksat e Transferimit të Pronave të Paluajtshme, i cili ka dhënë një mundësi të përjashtimit tatimor për një person i cili ishte duke blerë një apartament ose një shtëpi në mënyrë për të zgjidhur nevojat e tij ose të saj të banimit, dhe në qoftë se ai ose ajo, apo anëtarët e familjes së tij, nuk kanë një banesë ose shtëpi kanë plotësuar nevojat e tyre për strehim (shih paragrafin 24 më poshtë). Në kërkesën e tij ankuesi argumentoi se shtepia që zotëronte nuk i plotëson nevojat e banimit të familjes së tij pasi ajo ishte shumë e vështirë, dhe në fakt bëhet e pamundur, për të çuar fëmijën e tij me aftësi të kufizuara nga kati i parë në atë të tretë, pa ashensor, duke pasur parasysh se ai qëndronte në një karrocë. Prandaj, ankuesi parashtroi se ai kishte blerë shtëpi në mënyrë që të zgjidhë nevojat e djalit të tij.
12. Më 6 maj 2009 Zyra Samobor Tax (Ministarstvo Financija - Porezna uprava, Područni ured Zagreb, Ispostava Samobor) hodhi poshtë kërkesën e ankuesit me deklaratën e mëposhtme:
"Neni 11 i Ligjit për Taksat e Transferimit të Pronave të Paluajtshme... parashikon një përjashtim të taksave për qytetarët të cilët kane blerë pronën e tyre të parë të vërtetë me të cilën ato kanë zgjidhur nevojat e tyre për strehim në kushtet në të cilat duhet të kenë kënaqur kumulativisht, duke përfshirë kërkesat që debitori tatimor, ose anëtarëte tij ose të familjes, nuk kanë një banesë ose një shtëpi që plotëson nevojat e tyre për strehim. Gjatë procedurës është konstatuar se debitori tatimor Joško Guberina kishte në pronësi një banesë 114,49 metra katror, në Zagreb ..., të cilën ai e kishte shitur më 25 nëntor 2008 për të ... Duke pasur parasysh se sipërfaqja e kësaj pasurie të paluajtshme, dhe në funksion të numrit të anëtarëve të menjëhershëm të debitorit tatimor të familjes (pesë), për të kënaqur nevojat e banimit të debitorit tatimor dhe familjes së tij të menjëhershme, brenda kuptimit të nenit 11 (9.3) të Ligjit për Taksat e Transferimit të Pronave të Paluajtshme, dhe duke pasur parasysh për të kënaqur të gjitha nevojat për strehim në drejtim të kërkesave të higjienës dhe teknike si dhe infrastrukturën bazë (energji elektrike, ujë dhe qasje në shërbimet e tjera publike), sipas nenit 11 (9.5) të Ligjit për Taksat e Transferimit të Pronave të Paluajtshme, debitori tatimor nuk përmbush kushtet kumulative të parashikuara sipas nenit 11 (9) të Ligjit për Taksat e Transferimit të Pronave të Paluajtshme. U vendos, pra, siç u përmend në pjesën operative [të vendimit]."
13. Zyra e Taksave Samobor i urdhëroi aplikantit për të paguar 83,594.25 kuna kroate (HRK, rreth 11.250 euro) në tatime.
14. Kërkuesi apeloi kundër vendimit të mësipërm të Ministrisë së Financave (Ministarstvo Financija, Samostalna služba za drugostupanjski upravni postupak, në tekstin e mëtejmë: "Ministria"), dhe më 6 korrik 2009, Ministria hodhi poshtë ankesën e tij si të pabazuar, duke miratuar arsyetimin e Zyrës së Taksave Samobor. Pjesa përkatëse e vendimit thotë:
"Ligji per Taksat e Transferimit të Pronave të Paluajtshme (Gazeta Zyrtare, nr. 69 / 07-153 / 02) parashikon në nenin 11 (9) për një përjashtim të taksave për qytetarët të cilët kanë blerë pronën e tyre të parë të vërtetë me të cilat janë zgjidhur nevojat e tyre për strehim. Më tej siguron kushtet të cilat qytetari duhet të përmbushë në mënyrë që ajo të konsiderohet se ai ose ajo nga blerja e pronës së parë e të vërtetë me të cilën ai ose ajo ka zgjidhur nevojat e tij ose të saj të banimit. Në lidhje me këtë një nga kushtet, siç parashikohet në nenin 9.5, kërkon që qytetari dhe anëtarët e familjes së tij të menjëhershëm nuk kanë një pronë të patundshme (banesë ose shtëpi) për plotësimin e nevojave të tyre për strehim; dhe neni 9.6 është kusht që qytetari dhe anëtarët e familjes së tij nuk duhet të kenë në pronësi të tyre një banesë ose një shtëpi pushimi ose një tjetër pronë të një vlere të rëndësishme. Një tjetër pronë me një vlerë të konsiderueshme është edhe një pjesë e tokës ku ndërtimi është i lejuar apo lokalet, ku qytetari apo anëtarët e familjes së tij të ngushtë nuk kryejnë një biznes apo veprimtari të regjistruar, dhe vlera e pronës së paluajtshme është e ngjashme me vleren e pronës së patundshme (banesë apo shtëpi), të cilin qytetari blen.
Duke pasur parasysh raportin e dispozitave të cituara dhe fakteve të rastit të krijuar padyshim gjatë procedurës, Ministria konsideron se trupi i shkallës së parë në mënyrë korrekte refuzon kërkesën e ankuesit për përjashtimin e taksave ... E drejta e përjashtimit të taksave ekziston nëse qytetari ose anëtarët e tij ose anëtarët e saj të ngushtë të familjes, në momentin e blerjes të pronës së patundshme nuk zotërojnë, një tjetër pronë të paluajtshme për të plotësuar nevojat e tyre për strehim ose një banesë, një shtëpi pushimi ose pronë tjetër te vërtetë të një vlere të konsiderueshme. Pasi kjo nuk është rasti në çështjen në fjalë, duke qenë se ankuesi në momentin e blerjes të shtëpisë të kishte në pronësi një banesë në Zagreb ... më te madhe se prona e patundshme që po blinte në lidhje me të cilin ai kërkonte përjashtimin nga taksat, kjo nuk mund të thuhet se duke blerë shtëpi ankuesi bleu pronën e parë e të vërtetë me të cilën ai zgjidhi nevojat e tij për strehim."
15. Më 7 shtator 2009, ankuesi depozitoi një ankim administrativ në Gjykatën e Lartë Administrative (Visoki upravni sud Republike Hrvatske), duke argumentuar se në vendimet e tyre organet e ulëta kanë injoruar gjendjen e tij të veçantë të familjes dhe në veçanti aftësinë e kufizuar të fëmijës së tij dhe kështu nevojat për strehim të familjes së tij. Sipas pikëpamjes së ankuesit, ishte e nevojshme për të njohur në rastin e tij të veçantë ekzistencen e një ashensori në ndërtesë, ishte e njëjta kërkesë e rëndësishme infrastrukturore si qasje në ujë dhe energji elektrike në përgjithësi. Ai gjithashtu theksoi se shtëpia ishte prona e parë e vërtetë në lidhje me të perjashtimin që bën ligji.
16. Më 21 mars 2012 Gjykata e Lartë Administrative hodhi poshtë padinë e kërkuesit si të pabazuar, duke miratuar arsyetimin e organeve më të ulëta administrative. Pjesa përkatëse e gjykimit thotë:
"Duke pasur parasysh se sipërfaqja e apartamentit të cilin kërkuesi ka në pronësi, kënaq nevojat e pesë anëtarëve të familjes së paditësit (dispozita 9.3) dhe se banesa në fjalë ishte e pajisur me infrastrukturën bazë dhe higjienës dhe kërkesat teknike, i pandehuri në mënyrë korrekte arriti në përfundimin se paditësi, në rastin e dhënë, nuk plotëson kushtet për një përjashtim të taksave të përcaktuar në nenin 11 (9) të Taksës të Kalimit në Pronësi të Pronës. Argumentat nga veprimi administrativ nuk kanë efekt në një vendim tjetër në këtë çështje administrative dhe për këtë arsye gjykata konsideron se vendimi i kundërshtar nuk ka shkelur ligjin në dëm të paditësit."
17. Më 25 Maj 2012, ankuesi depozitoi një ankesë kushtetuese para Gjykatës Kushtetuese (Ustavni sud Republike Hrvatske) duke u mbështetur në nenin 14 të Kushtetutës dhe duke pretenduar, ndër të tjera, se, duke pasur parasysh nevojat specifike të akomodimit të familjes së tij për shkak të paaftësisë së fëmijes se tij, ai kishte qenë i diskriminuar nga një aplikim i padrejtë i legjislacionit tatimor përkatës. Ai argumentoi në mënyrë të veçantë që autoritetet kompetente administrative kishin dështuar për të korrigjuar pabarazinë faktike që rrjedh nga situata e tij e veçantë në lidhje me kuptimin përgjithësisht të nënkuptuar të afat kërkesave themelore infrastrukturore qe përmbushin nevojat e banimit të familjes së tij.
18. Më 26 Shtator 2012, Gjykata Kushtetuese, ka miratuar arsyetimin e organeve më të ulta, duke hedhur poshtë ankesën kushtetuese të kërkuesit si të pabazuar për arsye se nuk ka pasur shkelje të të drejtave të tij kushtetuese. Në mënyrë të veçantë, pasi ka shqyrtuar ankesat e tij nga pikëpamja e së drejtës për një gjykim të drejtë, Gjykata Kushtetuese u shpreh se asnjë çështje nuk u ngrit në lidhje me ankesat e tjera të referuara nga aplikanti.
19. Vendimi i Gjykatës Kushtetuese i është dërguar përfaqësuesit të aplikantit më 11 tetor 2012.
C. Informacione të tjera relevante
20. Qeveria ka ofruar një raport të Ministrisë së Politikave Sociale dhe Rinisë (Ministarstvo Socijalne Politike Mladih) të 6 nëntorit 2013, sipas të cilit fëmija i ankuesit kishte marrë ndihmë monetare mujore në vlerë prej HRK 1000 (rreth 130 euro) në periudhën në mes të 19 janarit 2006 dhe 10 shtatorit 2012 dhe shuma e HRK 625 (rreth 80 euro) nga 11 shtator 2012 e tutje. Përveç kësaj, ai kishte qenë i angazhuar në aktivitete të ndryshme të asistencës terapeutike dhe sociale, dhe për periudhën nga 29 qershor 2010 dhe 2 tetor të vitit 2011, grus së ankuesit i ishte akorduar një status i veçantë në lidhje me aftësinë e kufizuar të fëmijës së tij gjatë periudhës që ajo, ndër të tjera, ka marrë HRK 2500 (rreth 300 euro) në muaj.
21. Sipas kërkuesit, shpenzimet vjetore lidhen me nevojat e veçanta të të birit shumës së tij, të disa HRK 80,000 (rreth 10,400 euro). Kjo ka të bëjë HRK 28,800 për fizioterapi; HRK 4,500 për terapi në të folur; HRK 900 për një neurolog; HRK 7,200 për qetësues; HRK 21.175 për një karrige me rrota (dhe shteti ofron një përkrahje shtesë HRK 8,900); HRK 7,200 për terapi në not; dhe HRK 9150 për transportin e përditshem në qendrën e kujdesit ditor për dhjetë muaj.
II. LIGJI PËRKATËS DHE PRAKTIKA E BRENDSHME
A. Legjislacioni i brendshëm përkatës
1. Kushtetuta
22. Dispozitat përkatëse të Kushtetutës së Republikës së Kroacisë (USTAV Republike Hrvatske, Gazeta Zyrtare nr. 56/1990, 135/1997, 8/1998, 113/2000, 124/2000, 28/2001, 41/2001, 55/2001, 76/2010, 85/2010 dhe 5/2014), si më poshtë:
Neni 14
"Të gjithë në Republikën e Kroacisë do të gëzojnë të drejtat dhe liritë e tyre, pavarësisht nga raca, ngjyra, seksi, gjuha, feja, bindja politike apo fetare, origjina kombëtare ose sociale, pasuria, lindja, edukimi, statusi social apo karakteristika të tjera.
Të gjithë janë të barabartë para ligjit. "
Neni 34
"Banesa është e padhunueshme ..."
Neni 35
"Çdo njeri ka të drejtën e respektimit dhe mbrojtjen ligjore të tij apo jetës private dhe familjare të saj, dinjitetit, reputacionit dhe nderit."
Neni 48
"E drejta e pronësisë do të jetë e garantuar ..."
2. Akti i Gjykatës Kushtetuese
23. Pjesa përkatëse e nenit 62 të ligjit për Gjykatën Kushtetuese (Ustavni Zakon o Ustavnom Sudu Republike Hrvatske, Gazeta Zyrtare nr 49/2002.) Parashikon si më poshtë:
Neni 62
"1. Çdokush mund të parashtrojë një ankesë kushtetuese në Gjykatën Kushtetuese, nëse ai ose ajo gjykon se një akt individual nga ana e një organi shtetëror, një organ i vetëqeverisjes lokale ose rajonale, ose një person juridik me autorizime publike, në lidhje me të drejtat e tij apo të saj dhe detyrimet apo dyshimi apo akuzë të një vepre penale, ka shkelur të drejtat e tij apo të saj të njeriut ose liritë themelore të njeriut apo të drejtën e tij apo të saj të vetëqeverisjes lokale ose rajonale të garantuara nga Kushtetuta (më tej "një e drejtë kushtetuese") ...
2. Nëse një mjet juridik ekziston në lidhje me shkeljen e se drejtës kushtetuese, ankesa kushtetuese mund të paraqitet vetëm pasi mjeti është përdorur."
3. Ligji për Transferimin e Pronave të Patundshme
24. Dispozita përkatëse (Zakon o porezu na promet nekretnina, Gazeta zyrtare nr 69/1997, 26/2000, 127/2000 dhe 153/2002.) Lexoni dispozitat përkatëse:
neni 11
"Taksa e transferimit të pronës së patundshme nuk do të paguhet nga:
...
9. qytetari i cili blen pronën e tij ose të saj të parë te paluajtshme (banesë apo shtëpi), me të cilën ai ose ajo zgjidh nevojat e tij ose të saj të banimit nëse:
...
9.3. sipërfaqja e pronës së paluajtshme, në varësi të numrit të anëtarëve të familjes së ngushtë të qytetarëve, nuk i kalon:
...
- Për pesë persona, deri në 100 metra katrorë,
...
9.5. qytetari, apo anëtarët e familjes së tij ose të saj të menjëhershëm, nuk kanë një pronë të patundshme (banesë apo shtëpi), e cila plotëson nevojat e tyre për strehim. Prona të paluajtshme (banesë apo shtëpi), e cila i plotëson nevojat e banimit do të konsiderohet çdo strehim i tillë i cila ka infrastrukturën dhe plotëson kërkesat bazë higjienike dhe teknike. ...
9.6. qytetari dhe anëtarët e familjes së tij të menjëhershëm nuk zotërojnë një banesë, një shtëpi pushimi dhe pronën tjetër të vërtetë të një vlere të rëndësishme. Një tjetër pronë e një vlere e rëndësishme është një pjesë e tokës ku lejohet ndërtimi dhe lokalet afariste, ku qytetari ose anëtarët e tij të familjes së ngushtë të mos kryejnë një veprimtari të regjistruar biznesi, dhe vlera e pronës së paluajtshme është e ngjashme me vlerën e e pronës së paluajtshme (të sheshtë apo shtëpi).
...
15. qytetarët të cilët kanë përdorur tashmë të drejtën e tyre për një lirim nga taksat e tranferimi i pronë së paluajtshme sipas dispozitave 9, 11 dhe 13 të këtij neni nuk kanë të drejtë për një tjetër përjashtim nga taksat e transferimit të pronës së paluajthsme."
4. Ligj për qasjen e ndërtesave për personat me aftësi të kufizuara dhe lëvizshmëri të reduktuar
25. Dispozitat përkatëse të ligjit për qasjen e ndërtesave të personave me aftësi të kufizuar dhe lëvizshmëri të reduktuar (Pravilnik o pristupačnosti građevina osobama s invaliditetom i smanjene pokretljivosti, Gazeta Zyrtare nr 151/2005 dhe 61/2007.)
Të sigurojë:
Seksioni 1
"Ky ligj siguron kushtet dhe mënyrën e sigurimit të një qasje të papenguar, lëvizshmërinë, të qëndroj dhe të punoj për personat me aftësi të kufizuara dhe lëvizshmëri të reduktuar (në tekstin e mëtejmë: aksesit), si dhe mënyrën e përmirësimit të aksesit në ndërtesa për ... qellime ... banimi... "
Seksioni 2
"Qasja, përmirësimi i qasjes dhe metodat për përputhje me qasjen e ndërtesave të përmendura në pikën 1 të këtij ligji duhet të sigurohen nga dizajni i detyrueshëm i ndërteses dhe ndërtimi i objekteve në mënyrë që të sigurojë elementet e qasjes dhe/ose në përputhje me kushtet e përdorimit të pajisjeve të mobilitetit për personat me aftësi të kufizuara ... siç parashikohet sipas këtij ligj."
III Elementet themelorë të qasjes
Seksioni 7
"Elementet themelorë të qasjes janë:
A. elementet e qasjes për tejkalimin e dallimeve në lartësi, ..."
A. Elementet e aksesit për tejkalimin e dallimeve në lartësi
Neni 9
"Në mënyrë që të tejkalohen dallimet në lartësi në mjediset e përdorura nga personat me lëvizshmëri të kufizuar, elementet e mëposhtme të qasjes mund të përdoren: ... ashensor ..."
Neni 12
Ashensori
"Një ashensor duhet të përdoret si një element i aksesit për tejkalimin e dallimeve në lartësi dhe duhet të përdoret për tejkalimin e dallimeve në lartësi prej më shumë se 120 centimetra brenda ose në zonën e jashtme.
... "
5. Akti i parandalimit të Diskriminimit
26. Pjesët përkatëse të Aktit të Parandalimit të Diskriminimit (Zakon o Suzbijanju Diskriminacije, Gazeta Zyrtare nr 85/2008) të sigurojë:
Seksioni 1
"(1) Ky akt siguron mbrojtjen dhe promovimin e barazisë si vlerë më të lartë të rendit kushtetues të Republikës së Kroacisë; krijon kushte për mundësi të barabarta dhe rregullon mbrojtjen kundër diskriminimit në bazë të racës apo origjinës etnike ose ngjyrës së lëkurës, gjinisë, gjuhës, fesë, bindjes politike apo të tjera, origjinës kombëtare apo sociale, gjendjes së pasurisë, anëtarësisë në një sindikatë, arsim, Statusi social, statusi martesor ose familjar, moshës, shëndetit, invaliditetit, trashëgimia gjenetike, identitetit gjinor, shprehje apo orientimit seksual.
(2) Diskriminimi në kuptimin e këtij ligji do të thotë çdo person vënë në një pozitë të pafavorshme në ndonjë nga bazat sipas pikës 1 të këtij neni, si dhe të afërmit e tij ose të saj të ngushtë.
... "
Neni 8
"Ky akt do të zbatohet në lidhje me të gjitha organet shtetërore ... personave juridik dhe personave fizik ..."
Neni 16
"Kushdo që mendon se, për shkak të diskriminimit, ndonjë prej të drejtave të tij ose të saj është shkelur mund të kërkojë mbrojtjen e kësaj të drejte në procedurat në të cilat përcaktimi i kësaj të drejte është çështja kryesore, dhe gjithashtu mund të kërkojë mbrojtje në procedura të veçanta sipas nenit 17 të këtij ligji."
Neni 17
"(1) Personi i cili pohon se ai ose ajo ka qenë viktimë e diskriminimit në përputhje me dispozitat e këtij ligji mund të sjellë një kërkesë dhe të kërkojë:
(1) një vendim se i pandehuri ka shkelur të drejtën e paditësit për trajtim të barabartë ose që një veprim ose mosveprim nga ana e të pandehurit mund të çojë në shkeljen e të drejtës së paditësit për trajtim të barabartë (të kërkesës për njohjen e diskriminimit);
(2) një ndalim për ndërmarrjen e veprimeve (të pandehurit), të cilat cënojnë apo mund të cenojnë të drejtën e paditësit për trajtim të barabartë ose urdhrin për masat që synojnë heqjen e diskriminimit ose pasojat e tij që do të merren (kërkesën për një ndalim ose për heqjen e diskriminimit);
(3) kompensim për dëmin pasuror dhe jopasuror të shkaktuar nga shkelja e të drejtave të mbrojtura me këtë ligj (pretendim për dëmet);
(4) një urdhër për gjykim gjetjen e një shkelje të së drejtës për trajtim të barabartë të publikohet në media në kurriz të të pandehurit. "
27. Në vitin 2009, Zyra për të Drejtat e Njeriut e Qeverisë së Kroacisë (Ured za Ljudska Prava Vlade Republike Hrvatske) publikoi një "Manual mbi Zbatimin e Parandalimit të Aktit të Diskriminimit" (Vodic uz Zakon o Suzbijanju Diskriminacije, në tekstin e mëtejmë: "Manualin"). Doracaku shpjegon, ndër të tjera, se Akti i Parandalimit të Diskriminimit ofron dy rrugë alternative të cilat një individ mund të ndjekë, siç parashikohet në nenin 16 të këtij ligji. Kështu, një individ mund të ngrejë ankesën e tij apo të saj të diskriminimit në procedurën lidhur me çështjen kryesore objektin e kontestit, ose ai ose ajo mund të zgjedhë për procedurat civile të veçanta, siç parashikohet në nenin 17 të Ligjit.
6. Ligji per Mosmarrëveshjet administrative
28. Dispozita përkatëse Administrative e aktit për mosmarrëveshjet (Zakon o Upravnim Sporovima, Gazeta zyrtare nr 20/2010, 143/2012 dhe 152/2014) parashikon:
Seksioni 76
"(1) Procedura e përfunduar me aktgjykim do të rishikohet me kërkesën e palës;
1. nëse, në një aktgjykim të formës së prerë, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut ka konstatuar shkelje të të drejtave dhe lirive themelore në një mënyrë të ndryshme nga gjykimi [Gjykatës Administrative të], ..."
B. Praktika përkatëse
1. Praktika përkatëse lidhur me diskriminimin
29. Më 9 nëntor 2010, në lëndën nr. U-III-1097/2009, Gjykata Kushtetuese e shpalli ankesën Kushtetuese për diskriminim me vendim të Parlamentit në bazë të përkatësisë politike të një deputeti të papranueshme për mosshterim të mjeteve juridike. Gjykata Kushtetuese konstatoi se ankuesi kishte dështuar për të ndjekur dy mjetet përkatëse administrative dhe mjetet e parashikuara në Aktin e Parandalimit të Diskriminimit. Megjithatë, ajo nuk pranoi të përcaktoje se çfarë marrëdhënie ka midis disa rrugëve të mundshme në një rast në lidhje me pretendimet e diskriminimit me arsyetimin se ajo ishte kryesisht për gjykatat kompetente për të përcaktuar këtë çështje.
30. Në vendimet e saj nr. U-III-815/2013 të datës 8 maj 2014, në lidhje me diskriminimin e pretenduar në marrjen e dobisë, dhe U-III-1680/2014 nga 2 korrik 2014, në lidhje me diskriminimin e pohuar në punësim, Gjykata Kushtetuese ka konfirmuar jurisprudencën e saj, si disponueshmëria e mjeteve të Aktit të Parandalimit të Diskriminimit.
31. Qeveria ju referua vendimeve të Gjykatës së Lartë, nr. GZ-41 / 11-2 të 28 shkurtit 2012, nr.GZ-25 / 11-2 nga 28 shkurt 2012 dhe nr.GZ-38 / 11-2 nga 7 mars 2012, me të cilin veprimet sipas Parandalimit të Diskriminimit Aktitet që pretendojnë diskriminimin në bazë të orientimit seksual ishin pranuar.
2. Praktika përkatëse në lidhje me zbatimin e legjislacionit tatimor
32. Qeveria citoi gjithashtu Jurisprudencën e Gjykatës Administrative (Upravni sud Republike Hrvatske) dhe Gjykatës së Lartë Administrative me të cilën hodhi poshtë veprimet ka kundërshtuar përjashtimin nga taksat e trasferimit të një prone të paluajtshme për shkak të dështimit të kërkuesit për të përmbushur në mënyrë kumulative kërkesat sipas nenit 11 (9.5) dhe (9.6) të Ligjit të kalimit në pronësi të pronës gjykimet e rasteve nr. Na-4028/ 2009-4 të 1 qershorit 2011 nr. Na-14106 / 2009-4 e 16 maj 2012, Us 3042 / 2011-4 të 19 shtatorit 2013, dhe vendimin e Gjykatës së Lartë Administrative, Usž-269 / 2012-4 e 23 janarit 2013, me të cilin mbështeti vendimin për përjashtimin e taksave sipas nenit 11 (9.3), (9.5) dhe (9.6) të ligjit).
33. Në secilin prej këtyre rasteve, autoritetet administrative kanë kryer një vlerësim të plotë të vlerave të krahasueshme të pronave, kur vendosin nëse ankuesi kishte një pronë të vërtetë në një vlerë të rëndësishme në kuptim të nenit 11 (9.6) të Takses mbi Pronen e Paluajtshme.
III. MATERIALET PËRKATËSE NDËRKOMBËTARE
A. Kombet e Bashkuara
1. Konventa mbi të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara
Pjesët përkatëse të Konventës së Kombeve të Bashkuara mbi të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara, A / RES / 61/106, 24 janar 2007 (në tekstin e mëposhtëm: "CRPD"), ratifikuar nga Kroacia më 15 gusht 2007, të sigurojë:
Neni 2
Përkufizimet
"Për qëllimet e kësaj Konvente:
...
"Akomodimi i arsyeshëm" do të thotë me ndryshimet e nevojshme dhe të përshtatshme dhe përshtatje nuk imponojnë një barrë të shpërpjesëtuar ose të panevojshme, kur është e nevojshme në një rast të veçantë, për të siguruar që personat me aftësi të kufizuar gëzojnë dhe ushtrojnë në baza të barabarta me të tjerët të të gjitha të drejtat e njeriut dhe lirite themelore; ... "
Neni 3
Parimet e përgjithshme
"Parimet e kësaj Konvente janë:
...
(B) Ndalimi i diskriminimit;
...
(F) Qasja; ..."
Neni 4
Detyrime të përgjithshme
"1. Shtetet Palë marrin përsipër të sigurojnë dhe promovojnë realizimin e plotë të të gjitha të drejtave të njeriut dhe lirive themelore për të gjithë personat me aftësi të kufizuara pa diskriminim të çfarëdo lloji në bazë të aftësisë së kufizuar. Për këtë qëllim, Shtetet Palë marrin përsipër:
(A) Të miratojnë të gjitha masat legjislative, administrative dhe të tjera për realizimin e të drejtave të njohura në këtë Konventë;
(B) Të marrin të gjitha masat e duhura, përfshirë këtu legjislacionin, për të modifikuar ose shfuqizuar ligjet, rregulloret, zakonet dhe praktikat që përbëjnë diskriminim ndaj personave me aftësi të kufizuara ekzistuese;
(C) Të marrin parasysh mbrojtjen dhe promovimin e të drejtave të njeriut të personave me aftësi të kufizuara në të gjitha politikat dhe programet;
(D) Të mos ndërmarrin asnjë veprim ose praktikë që është në kundërshtim me këtë Konventë dhe për të siguruar që autoritet dhe institucionet publike të veprojnë në përputhje me këtë Konventë;
(E) Të marrin të gjitha masat e përshtatshme për të eliminuar diskriminimin në bazë të aftësisë së kufizuar nga personat, organizatat apo ndërmarrjet private;
...
2. Lidhur me të drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore, çdo shtet palë merr përsipër të marrë masa në maksimum të burimeve ekzistuese dhe, kur është e nevojshme, në kuadër të bashkëpunimit ndërkombëtar, me qëllim që të sigurojnë gradualisht realizimin e plotë të këtyre të drejtave pa paragjykim ndaj atyre detyrimeve të përfshira në këtë Konventë që janë menjëherë të zbatueshme në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.
... "
Neni 5
Barazia dhe mosdiskriminimi
"1. Shtetet Palë njohin se të gjithë personat janë të barabartë para ligjit dhe sipas ligjit dhe kanë të drejtë pa asnjë diskriminim për mbrojtje të barabartë dhe përfitim të barabartë nga ligji.
2. Shtetet Palë duhet të ndalojnë çdo lloj diskriminimi me bazë aftësinë e kufizuar dhe të garantojnë personave me aftësi të kufizuar mbrojtje ligjore të barabartë dhe efektive kundër diskriminimit në të gjitha situatat.
3. Me qëllim që të promovohet barazia dhe të eliminohet diskriminimi, Shtetet Palë marrin të gjitha hapat e duhura për të siguruar se akomodimi i arsyeshëm është siguruar.
4. Masat specifike të cilat janë të nevojshme për të përshpejtuar apo arritur de facto barazinë e personave me aftësi të kufizuara nuk duhet të konsiderohen diskriminim sipas termave të kësaj Konvente."
Neni 7
Fëmijët me aftësi të kufizuara
"1. Shtetet Palë marrin të gjitha masat e nevojshme për të siguruar gëzimin e plotë të fëmijëve me aftësi të kufizuara të të gjitha të drejtave të njeriut dhe lirive themelore në baza të barabarta me fëmijët e tjerë.
2. Në të gjitha veprimet lidhur me fëmijët me aftësi të kufizuar, interesi më i lartë i fëmijës duhet të jetë konsiderata mbizotëruese. ... "
Neni 9
Qasja
"1. Për të mundësuar personat me aftësi të kufizuara të jetojnë në mënyrë të pavarur dhe të marrin pjesë plotësisht në të gjitha aspektet e jetës, Shtetet Palë do të marrin masat e duhura për të siguruar që personat me aftësi të kufizuara kane akses, në baza të barabarta me të tjerët, me mjedisin fizik, për transport, informacion dhe komunikim, duke përfshirë teknologjitë e informacionit dhe të komunikimit dhe sistemeve, si dhe në objektet dhe shërbimet e tjera të hapura apo të siguruara për publikun, si në zonat urbane dhe ato rurale. Këto masa, të cilat duhet të përfshijnë identifikimin dhe eliminimin e pengesave dhe barrierave ndaj aksesit, do të zbatohen, ndër të tjera:
(A) Ndërtesat, rrugëve, transportit dhe objekte të tjera të brendshme dhe të jashtme, duke përfshirë shkollat, strehimin, shërbimet mjekësore dhe vendet e punës;
(B) të informacionit, të komunikimit dhe shërbime të tjera, përfshirë shërbimet elektronike dhe shërbimet e emergjencës."
Neni 19
Jetesa e pavarur dhe përfshirja në komunitet
"Shtetet Palë në këtë Konventë njohin të drejtën e barabartë të të gjithë personave me aftësi të kufizuar për të jetuar në komunitet, me zgjedhje të barabarta me të tjerët dhe do të marrin masat e duhura dhe efektive për të lehtësuar gëzimin e plotë të personave me aftësi të kufizuar të kësaj të drejte dhe përfshirjen e tyre të plotë dhe pjesëmarrja në komunitet, duke përfshirë edhe duke siguruar që:
(A) Personat me aftësi të kufizuar të kenë mundësinë për të zgjedhur vendbanimin e tyre, ku dhe me kë do të jetojnë në baza të barabarta me të tjerët dhe nuk janë të detyruar të jetojnë në një mënyrë të veçantë të jetesës;
(B) Personat me aftësi të kufizuar të kenë akses në një gamë të shërbime të tjera mbështetëse të komunitetit, duke përfshirë asistencën personale të nevojshme për të mbështetur jetesën dhe përfshirjen në komunitet, dhe për të parandaluar izolimin dhe veçimin nga komuniteti; ..."
Neni 20
Lëvizshmëria personale
"Shtetet Palë marrin masa efektive për të siguruar lëvizshmërinë personale me pavarësinë më të madhe të mundshme për personat me aftësi të kufizuara, duke përfshirë nga:
(A) Lehtësimin e lëvizshmërisë personale të personave me aftësi të kufizuara në mënyrën dhe në kohën e zgjedhjes së tyre, dhe me kosto të përballueshme;
(B) Lehtësimin e aksesit për personat me aftësi të kufizuara në mjetet lëvizëse, pajisjet, teknologjitë ndihmëse dhe format e asistencës direkte dhe të ndërmjetme, duke përfshirë sigurimin e tyre me kosto të përballueshme; ..."
Neni 28
Standarte adekuate jetese dhe mbrojtje sociale
"1. Shtetet Palë njohin të drejtën e personave me aftësi të kufizuara për një standard të përshtatshëm jetese për ta dhe familjet e tyre, duke përfshirë ushqim adekuat, veshje dhe strehim, si dhe për përmirësimin e vazhdueshëm të kushteve të jetesës, dhe do të ndërmarrin hapat e duhura për të mbrojtur dhe përmirësuar realizimin që kjo e drejtë të realizohet pa diskriminim mbi personat me aftësi të kufizuara. ..."
2. Praktika e Komitetit të Kombeve të Bashkuara mbi të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara (CRPD)
35. Në Komentin e Përgjithshëm nr 2 (2014) në nenin 9: Aksesueshmëria, KDPAK / C / GC / 2, 22 maj 2014, Komiteti KDPAK vërejti:
"1. Aksesueshmëria është një parakusht për personat me aftësi të kufizuara për të jetuar në mënyrë të pavarur dhe që marrin pjesë plotësisht dhe në mënyrë të barabartë në shoqëri. Mos përqasja në mjedisin fizik, për transport, informacion dhe komunikim, duke përfshirë teknologjitë e informacionit dhe të komunikimit dhe sistemeve, si dhe në objektet dhe shërbimet e tjera të hapura apo të siguruara për publikun, personat me aftësi të kufizuara nuk do të kenë mundësi të barabarta për pjesëmarrje në shoqëritë e tyre përkatëse. ...
29. Ajo është e dobishme për standardet kryesore të qasjes të cilat përcaktojne fusha të ndryshme, të tilla si mjedisi fizik në ligjet mbi ndërtimin dhe planifikimin, transporti në ligjet për publik ajror, hekurudhor, rrugor dhe transportit ujor, informacionit dhe komunikimit, dhe shërbime të hapura për publikun. Megjithatë, qasja duhet të përfshihet në ligjet e përgjithshme dhe specifike për mundësitë e barabarta, barazinë dhe pjesëmarrjen në kontekstin e ndalimit të diskriminimit të aftësisë së kufizuar të bazuar.Mohimi i aksesit duhet të përcaktohet qartë si një akt i ndaluar i diskriminimit.Personat me aftësi të kufizuar të cilët kanë qenë të mohuar në qasjen në mjedisin fizik, transport, informacion dhe komunikim, ose shërbimeve të hapura për publikun duhet të kenë mjete efektive juridike në dispozicion të tyre. Kur te përcaktohen standartet e aksesueshmërisë, Shtetet palë duhet të marrin parasysh diversitetin e personave me aftësi të kufizuar dhe për të siguruar që qasja është dhënë personave të çdo gjinie dhe të të gjitha moshave dhe llojeve të aftësisë së kufizuar. Pjesë e detyrës që përfshin diversitetin e personave me aftësi të kufizuara në ofrimin e qasjes është e njohur se disa persona me aftësi të kufizuara kanë nevojë për ndihmë të njeriut ose të kafshëve në mënyrë që të gëzojnë qasje të plotë (të tilla si asistenca personale, interpretimi i gjuhës së shenjave ose udhëzues për qentë). Duhet të përcaktohet, për shembull, se ndalimi, udhëzimi për të hyrë në një ndërtesë të veçantë ose hapësirë të hapur do të përbënte një akt të ndaluar të diskriminimit të aftësisë së kufizuar të bazuar."
3. Praktika e Komitetit të Kombeve të Bashkuara mbi të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore
36. Komiteti i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe (CESCR) në saj të Komentit të përgjithshëm nr 5: Personat me Aftësi të Kufizuara, E/1995/22, 9 dhjetor 1994 vuri në dukje:
"3. Detyrimi për të eliminuar diskriminimin në bazë të aftësisë së kufizuar
15. Të dy diskriminimet de jure dhe de facto diskriminojnë ndaj personave me aftësi të kufizuara që kanë një histori të gjatë dhe marrin forma të ndryshme. Ata shkojnë nga diskriminimi ndividual, si mohimin e mundësive arsimore, format me "delikate" te diskriminimit, si veçimi dhe izolimi arrihet nëpërmjet vendosjes së barrierave fizike dhe sociale. Për qëllimet e Besëlidhjes, "diskriminimi i aftësisë së kufizuar bazuar në" mund të përkufizohet si duke përfshirë çdo dallim, përjashtim, kufizim ose preferencë, ose mohimin e akomodimit të arsyeshëm në bazë të aftësisë së kufizuar e cila ka fuqinë e anulimit ose dëmtimin e njohjes, gëzimit apo ushtrimit të të drejtatave ekonomike, sociale apo kulturore. Nëpërmjet neglizhencës, injorancës, paragjykimeve dhe supozimeve të rreme, si dhe me anë të përjashtimit, dallim apo ndarjes, personat me aftësi të kufizuara janë shumë shpesh të penguara të ushtrojnë të drejtat e tyre ekonomike, sociale apo kulturore në baza të barabarta me personat pa aftësi të kufizuara.Efektet e diskriminimit të aftësisë së kufizuar me bazë kanë qenë veçanërisht të rënda në fushën e arsimit, punësimit, strehimit, transportit, jetës kulturore, dhe në qasjen në vendet dhe shërbimet publike. "
37. CESCR riafirmoi Komentin e Përgjithshëm nr 5 në saj Komenti i Përgjithshëm Nr 20: mos-diskriminimit në të drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore, E/C.12/GC/20, 2 korrik 2009, në kushtet e mëposhtme:
"B. Statusi tjetër
27. Natyra e diskriminimit ndryshon në bazë të kontekstit dhe të zhvillimit me kalimin e kohës. Një qasje fleksibile për tokë "status tjetër", është kështu e nevojshme në mënyrë për të kapur forma të tjera të trajtimit të diferencuar që nuk mund të jenë të arsyeshme dhe objektive të justifikuara dhe janë të një natyre të krahasueshme me baza të njohura shprehimisht në nenin 2, paragrafi 2.Këto shtesa të arsyetuara janë të njohura zakonisht, kur ata pasqyrojnë përvojën e grupeve shoqërore që janë të prekshme dhe kanë vuajtur dhe vazhdojnë të vuajnë margjinalizimin. ...
Paaftësia
28. Në përgjithësi komentin e tij nr. 5, Komiteti e përcaktoj diskriminimin ndaj personave me aftësi të kufizuara si "çdo dallim, përjashtim, kufizim ose preferencë, ose mohimin e akomodimit të arsyeshëm në bazë të aftësisë së kufizuar e cila ka fuqinë e anulimit ose dëmtimin e njohjes, gëzimit ose ushtrimin e të drejtave ekonomike, sociale apo kulturore". Mohimi i akomodimit të arsyeshëm duhet të përfshihet në legjislacionin kombëtar si një formë e ndaluar e diskriminimit mbi bazën e aftësisë së kufizuar.Shtetet palë duhet të adresojnë diskriminimin, të tilli si ndalimi i të drejtës për arsim, dhe mohimin e akomodimit të arsyeshëm në vende publike të tilla si objektet publike shëndetësore dhe në vendin e punës, si dhe në vende private, p.sh.për sa kohë që hapësira e projektuar dhe e ndërtuar në mënyra që i bëjnë ata të paarritshëm për karrige me rrota, përdoruesve të tillë do tu mohohet në mënyrë efektive e drejta e tyre për të punuar."
B. Këshilli i Evropës
1. Komiteti i Ministrave Rekomandimi Rec (2006) 5
38. Pjesët përkatëse të Rekomandimit Rec (2006) 5 i Komitetit të Ministrave për shtetet anëtare në Këshillin e Planit të Veprimit të Evropës për të promovuar të drejtat dhe pjesëmarrjen e plotë të personave me aftësi të kufizuara në shoqëri: përmirësimi i cilësisë së jetës së njerëzve me aftësi të kufizuara në Evropë 2006-2015, e 5 prill 2006 thuhet:
"1.2. Parimet themelore dhe qëllimet strategjike
1.2.1. Parimet themelore
Shtetet anëtare do të vazhdojnë të punojnë brenda kuadrit të të drejtave anti-diskriminuese dhe njerëzore për të rritur pavarësinë, lirinë e zgjedhjes dhe cilësinë e jetës së personave me aftësi të kufizuara dhe për të rritur ndërgjegjësimin e aftësisë së kufizuar si pjesë e diversitetit njerëzor.
Llogaria shkak është marrë prej instrumenteve përkatëse, traktatet ekzistuese evropiane dhe ndërkombëtare dhe planet, veçanërisht zhvillimet në lidhje me projektet e Kombeve të Bashkuara të Konventës Ndërkombëtare mbi të drejtat e personave me aftësi të kufizuara. ...
1.3. Linjat kryesore të veprimit
Njerëzit me aftësi të kufizuara duhet të jenë në gjendje të jetojnë në mënyrë të pavarur, si të jenë të mundur, duke përfshirë të qenit në gjendje për të zgjedhur se ku dhe si të jetojnë.Mundësitë për një jetesë të pavarur dhe përfshirjes sociale janë në radhë të parë e krijimi për të jetuar në komunitet. Qasja në komunitet kërkon politika strategjike të cilat mbështesin këtë lëvizje nga kujdesi institucional në parametrat e bazuara në komunitet, duke filluar nga marrëveshjet për jetesë të pavarur për tu strehuar, mbështetës në mjedise të vogla. Ajo gjithashtu nënkupton një qasje të koordinuar në ofrimin e shërbimeve, e orientuar drejt përdorimit të bazuara në komunitet dhe strukturat mbështetëse të personi në qendër.
2.7. Parimet themelore
Parimet themelore që rregullojnë këtë Plan Veprimi janë:
- Mosdiskriminimi;
- Barazia e mundësive;
- Pjesëmarrja e plotë në shoqëri të të gjithë personave me aftësi të kufizuar;
...
4.3. Njerëzit me aftësi të kufizuara që kanë nevojë për nivel të lartë të mbështetjes
4.4. Fëmijët dhe të rinjtë me aftësi të kufizuara
Nevojat e fëmijëve me aftësi të kufizuara dhe familjet e tyre duhet të vlerësohet me kujdes nga organet përgjegjëse me qëllim për të siguruar masat e përkrahjes të cilat mundësojnë fëmijët të rriten me familjet e tyre, për t’u përfshirë në komunitet dhe në jetën dhe aktivitetet e fëmijëve lokalë.Fëmijët me aftësi të kufizuara duhet të marrin edukim për të pasuruar jetën e tyre dhe për tu mundësuar atyre që të arrijnë potencialin e tyre maksimal.
Ofrimi i shërbimeve me cilësi dhe strukturat mbështetëse të familjes mund të sigurojnë një fëmijëri të pasur dhe të zhvilluar dhe për të hedhur themelet për një jetë pjesëmarrëse dhe të pavarur si të rritur.Është e rëndësishme për këtë arsye që politikbërësit të marrin parasysh nevojat e fëmijëve me aftësi të kufizuara dhe familjet e tyre, për hartimin e politikave të aftësisë së kufizuar dhe politikat e zakonshme për fëmijët dhe familjet. "
2. Rezoluta e Asamblesë Parlamentare 1642 (2009) për qasjen e të drejtave për njerëzit me aftësi të kufizuara dhe pjesëmarrjen e tyre të plotë dhe aktive në shoqëri, riafirmoi Rekomandimin e Asamblesë Parlamentare 1854 (2009) të datës 26 Janar 2009
39. Pjesa përkatëse e Rezolutës së Asamblesë Parlamentare 1642 (2009) mbi qasjen në të drejtat e personave me aftësi të kufizuara dhe pjesëmarrjen e tyre të plotë dhe aktive në shoqëri thotë:
"8. Kuvendi konsideron se në mënyrë që të mundësojë pjesëmarrjen aktive të personave me aftësi të kufizuara në shoqëri, është e domosdoshme që e drejta për të jetuar në komunitet të vërtetohet. Ai fton shtetet anëtare të:
...
8.2. ofrojnë ndihmë adekuate dhe të qëndrueshme për familjet, mbi të gjitha nëpërmjet anës njerëzore dhe materiale (sidomos financiare) do të thotë, për të mundësuar atyre për të mbështetur anëtarin e tyre me aftësi të kufizuara të familjes në shtëpi; ...
12. Kuvendi konsideron se krijimi i një shoqërie për të gjithë nënkupton qasje të barabartë për të gjithë qytetarët në mjedisin në të cilin jetojnë. ..."
C. Bashkimi Evropian
40. Dispozitat përkatëse të Kartës së të Drejtave Themelore të Bashkimit Europian (2000/C 364/01) lexoni:
Neni 21
Mosdiskriminimi
"1. Çdo diskriminim bazuar në shkaqe të tilla si seksi, raca, ngjyra, etnike ose origjinës sociale, karakteristikat gjenetike, gjuhës, fesë apo besimit, politik apo ndonjë opinioni tjetër, anëtarësisë në një minoritet kombëtar, pasuria, lindja, paaftësisë, moshës ose orientimit seksual ndalohet.
2. Brenda fushës së zbatimit të Traktatit themelues të Komunitetit Evropian dhe të Traktatit të Bashkimit Europian, dhe pa cënuar dispozitat e veçanta të këtyre traktateve, çdo diskriminim mbi bazën e kombësisë është i ndaluar."
Neni 26
Integrimi i personave me aftësi të kufizuara
"Bashkimi njeh dhe respekton të drejtën e personave me aftësi të kufizuara për të përfituar nga masat e hartuara për të siguruar pavarësinë, integrimin e tyre social dhe profesional dhe pjesëmarrjen në jetën e komunitetit."
41. Më 17 korrik 2008, në rastin C-303/06, S. Coleman v Ligjit Attridge dhe Steve ligjit, Dhoma e Madhe e Gjykatës Europiane të Drejtësisë (ECJ) është marrë me pyetjen nëse Direktivën e 2000/78 të datës 27 nëntor 2000 krijimin e një kuadri të përgjithshëm për trajtimin e barabartë në punësim dhe profesion, duhet të interpretohet sikur ndalon diskriminimin direkt në bazë të aftësisë së kufizuar vetëm në lidhje me një punonjës i cili është vetë me aftësi të kufizuara, apo parimi i trajtimit të barabartë dhe ndalimi i diskriminimit të drejtpërdrejtë zbatohen në mënyrë të barabarta për një punonjës që nuk është vetë me aftësi të kufizuara, por i cili është trajtuar më pak i favorshëm për shkak të paaftësisë së fëmijës së tij, për të cilin ai është ofruesi kryesor i kujdesit të kërkuar për shkak të gjendjes së fëmijës. Në lidhje me këtë GJED arriti në përfundimin:
"56. ... Direktiva 2000/78, dhe, në veçanti, nenet 1 dhe 2 (1) dhe (2) (a) të saj, duhet të interpretohen si se ndalimi i diskriminimit të drejtpërdrejtë të përcaktuar nga këto dispozita nuk është i kufizuar vetëm në njerëzit që janë vetë me aftësi të kufizuara. Kur një punëdhënës trajton një punonjës që nuk është vetë me aftësi të kufizuara më pak të favorshëm se një tjetër punonjës është, ka qenë ose do të trajtohet në një situatë të krahasueshme, dhe është vërtetuar se trajtimi më pak të favorshëm se punonjësi është i bazuar në aftësitë e kufizuara të fëmijës së tij, kujdesi i të cilit është siguruar kryesisht nga ai punonjës, një trajtim i tillë është në kundërshtim me ndalimin e diskriminimit të drejtpërdrejtë të përcaktuara në nenin 2 (2) (a)."
42. Më 16 korrik 2015, në rastin C-83/14, CHEZ Razpredelenie Bulgaria AD, Dhoma e Madhe e GJED-së është marrë me çështjen e diskriminimit të tërthortë në bazë të origjinës etnike në lidhje me interpretimin e Direktivës 2000/43 / EC të 29 qershorit 2000, zbatimin e parimit të trajtimit të barabartë ndërmjet personave pavarësisht nga të drejtat racore apo origjinës etnike, si dhe të Kartës Themelore të Bashkimit Evropian, në veçanti nëse parimi i trajtimit të barabartë është për të përfituar vetëm personat që në fakt posedojnë origjinën racore ose etnike në fjalë apo edhe persona të cilët, edhe pse nuk janë të prejardhjes racore apo etnike në fjalë, megjithatë vuajnë trajtim më pak të favorshëm për këto arsye. Pjesa përkatëse e gjykimit thotë:
"56. ... Jurisprudenca e Gjykatës, tashmë kujtuar në pikën 42 të këtij vendimi, në të cilat nuk mund që në dritën e objektivit të tij dhe natyrës së të drejtave të cilat ajo kërkon për të mbrojtur, të përcaktohet fusha e veprimit të Direktivës 2000/43 nuk është, në këtë rast, si e tillë si për të justifikuar interpretimin se parimi i trajtimit të barabartë për të cilat kjo direktivë nuk i referohet vlen edhe për një kategori të caktuar të personit por duke iu referuar arsyeve të përmendura në nenin 1 të saj, në mënyrë që ky parim ka për qëllim që të përfitojnë edhe personat të cilët, edhe pse nuk kanë vetë një anëtar të racës apo grupi etnik në fjalë, megjithatë vuajnë trajtim më pak të favorshëm ose një disavantazh të veçantë per një nga këto arsye (shih, për analogji, gjykimin në Coleman, C-303 / 06, EU: C: 2008: 415, paragrafët 38 dhe 50).”
LIGJI
PRETENDIMI PËR SHKELJEN E NENIT 1 TË PROTOKOLLIT NR. 1 MARRË VEҪ DHE NË LIDHJE ME NENIN 14 TË KONVENTËS.
43. Kërkuesi u ankua për diskriminim në lidhje me një aplikim të padrejtë të legjislacionit tatimor vendas. Ai u mbështet në nenin 14 të Konventës dhe nenit 1 të Protokollit nr.1, e cila lexohet si më poshtë:
Neni 14
"Gëzimi i të drejtave dhe lirive të përcaktuara në Konventë duhet të sigurohet pa diskriminim në çfarëdo baze të tillë si seksi, raca, ngjyra, gjuha, feja, opinioni politik ose tjetër, origjina kombëtare ose shoqërore, përkatësia në një minoritet kombëtar , prona, lindja ose tjetër."
Neni 1 i Protokollit nr.1
"Çdo person fizik ose juridik ka të drejtën e gëzimit paqësor të pasurisë së tij. Askush nuk mund të privohet nga prona e tij, përveçse për arsye të interesit publik dhe në kushtet e parashikuara nga ligji dhe nga parimet e përgjithshme të së drejtës ndërkombëtare.
Dispozitat e mëparshme në asnjë mënyrë nuk cënojnë të drejtën e Shteteve për të zbatuar ligje, që ato i konsiderojnë të nevojshme për të rregulluar përdorimin e pasurive në përputhje me interesin e përgjithshëm ose për të siguruar pagimin e taksave ose të kontributeve të tjera, ose të gjobave. " Pranueshmeria
1. Argumentet e palëve
45. Ankuesi parashtroi se kërkuesi nuk kishte ezauruar mjetet siç duhet para autoriteteve administrative dhe Gjykatës Kushtetuese. Në veçanti, ankesat e tij në nivelin e brendshëm në lidhje me diskriminimin e pohuar nga ana e aplikimit të padrejtë të legjislacionit tatimor nuk kishin qenë të dallueshme në mënyrë që të kërkojnë një ekzaminim të veçantë për diskriminimin nga ankesa per pronën. Kështu, pa shterur mjetet administrative, ai nuk ka detyrim për të ndjekur një tjetër mjet sipas Aktit për Parandalimin e Diskriminimit me të njëjtin qëllim pasi ajo ishte e mirëvendosur. Jurisprudenca e Gjykatës në rastin e disa mjeteve juridike potencialisht efektive të një aplikanti ishte nevojshme për të përdorur vetëm një prej tyre. Në çdo rast, Gjykata Kushtetuese nuk ka deklaruar ankesën e tij kushtetuese të papranueshme për shkak të mosshterimit të mjeteve të brendshme ligjore, të cilat sugjerojne se ai kishte shteruar mjetet përkatëse para organeve administrative. Aplikanti theksoi gjithashtu se ai kishte ngritur si duhet ankesat e tij para Gjykatës Kushtetuese, duke u ankuar në përmbajtjen e shkeljes diskriminues të të drejtave të tij të pronësisë në lidhje me një aplikim të padrejtë të legjislacionit tatimor.
Vlerësimi i Gjykatës
46. Gjykata thekson se në bazë të nenit 35 § 1 të Konventës, ajo mund të merret me një kërkesë vetem pasi të gjitha mjetet e brendshme të jenë shteruar. Shtetet janë përjashtuar nga përgjegjsia për të dhënë përgjigje para një organi ndërkombëtar për veprimet e tyre perpara se ata kanë pasur një mundësi për të vënë gjërat drejtë me anë të sistemit të tyre ligjor, dhe ata që dëshirojnë të thërrasin juridiksionin mbikëqyrës të Gjykatës përsa i përket ankesave kundër një shteti, janë të detyruar në këtë mënyrë të përdorin së pari mjetet e parashikuara nga sistemi ligjor kombëtar. Detyrimi për të shteruar mjetet e brendshme për këtë arsye i kërkon aplikantin për të bërë përdorimin normal të mjeteve të cilat janë në dispozicion dhe të mjaftueshme në lidhje me ankesat e tij ose të saj. Ekzistenca e mjeteve ligjore në fjalë duhet të jetë mjaft e sigurt jo vetëm në teori, por në praktikë ((shiko Vučković dhe të tjerë k. Serbisë (gjykimi paraprak) [GC], nos. 17153/11 dhe 29 të tjerë, §§ 70-71, 25 mars 2014; and Gherghina k. Rumanisë (dhjetor) [GC], nr. 42219/07, § 85, 9 korrik 2015))
47. Neni 35 § 1 gjithashtu kërkon që ankesat me qëllim për tu bërë më vonë në Strasburg duhet të jene bërë në organin përkatës të brendshëm, të paktën në thelb dhe në përputhje me kërkesat formale dhe afatet kohore të përcaktuara në ligjin e brendshëm dhe, më tej, duhet të jete përdorur çdo mjet procedural që mund të parandalojnë një shkelje të Konventës.
48. Megjithatë, në rast se ka qenë një numër mjetesh të brendshme të cilat një individ mund ti ndjekë, ai person ka të drejtë të zgjedhë një prej tyre i cili trajton ankesën e tij ose të saj. Me fjalë të tjera, kur një mjet është shteruar, përdorimi i një mjeti që ka në thelb të njëjtin objektiv nuk është i nevojshem.(shiko T.W. k. Maltës [GC], nr. 25644/94, § 34, 29 prill 1999; Moreira Barbosa v. Portugali (dhjetor), nr. 65681/01, ECHR 2004-V; dhe Jeličić k. Bosnje dhe Hercegovinës (dhjetor), nr. 41183/02, 15 nëndor 2005; and Jasinskis k. Letonisë, no. 45744/08, § 50, 21 dhjetor 2010)
49. Gjykata vëren që në fillim se nuk ka mosmarrëveshje ndërmjet palëve që Lidhen me Aktin për Parandalimin e Diskriminimit i cili ofron dy rrugë alternative përmes të cilave një individ mund të kërkojnë mbrojtje nga diskriminimi. Në veçanti, një individ mund të ngrejë ankesën e tij apo procedurën per objektin kryesor të çështjes apo disa procedura civile të veçanta, siç parashikohet në nenin 17 të këtij ligji.
50. Në rastin në fjalë aplikanti deklaroi gjatë procedurës administrative se autoritetet kompetente tatimore kanë dështuar për të trajtuar situatën e tij në mënyre të ndryshme gjatë konsiderimit të lirimit nga tatimi për zgjidhjen e nevojave për strehim duke mospasur parasysh aftësinë e kufizuar të fëmijës së tij dhe nevojat e familjes së tij. Megjithatë, Gjykata e Lartë Administrative duke i konsideruar këto argumente si të parëndësishme nuk pranoi të japë ndonjë vendim për këtë. Gjykata konstaton se kërkuesi ka ngritur në thelb ankesen e tij për diskriminim në lidhje me të drejtat e tij pronësore në këto procedura administrative. (krahaso Glor k. Zvicrës, nr. 13444/04, § 55, ECHR 2009). Ai, pra, nuk kishte nevojë të ndjekë mjet tjetër me të njejtin objekt sipas kuadrit të ligjit për Parandalimin e Diskriminimit.
51. Në çdo rast, Gjykata vëren se Gjykata Kushtetuese nuk e ka deklaruar ankesën kushtetuese të ankuesit të papranueshme për shkak të mosshterimit të mjeteve juridike, siç ishte praktika e saj në raste të tjera në lidhje me ankesat për diskriminim ku ankuesit nuk kishin shteruar si duhet mjetet para autoriteteve më të ulëta të brendshme. Prandaj, Gjykata nuk ka arsye të dyshojë përdorimin e duhur të mjeteve juridike para organeve administrative (shiko Vladimir Romanov k. Rusisë, nr. 41461/02, § 52, 24 korrik 2008; Bjedov k. Kroacisë, nr. 42150/09, § 48, 29 Maj 2012; dhe Zrilić v. Kroacisë, nr. 46726/11, § 49, 3 tetor 2013).
52. Sa i përket argumentit të Qeverisë se kërkuesi nuk ka arritur të përmendi dispozitën e saktë të Kushtetutës që garanton të drejtën e pronës në ankesën e tij kushtetuese, Gjykata vëren se kërkuesi është mbështetur shprehimisht në nenin 14 të Kushtetutës, që garanton mbrojtje nga diskriminimi, dhe u ankua për diskriminim nga aplikimi gjoja i padrejtë i legjislacionit tatimor përkatës. Ai në këtë mënyrë, duke ngritur në mënyrë të qartë ankesën e tij per diskriminim, e cila ishte në thelb e lidhur me të drejtat e tij pronësore, i dha mundesinë Gjykatës Kushtetuese, që i jepet në parim shteteve kontraktuese sipas nenit 35 § 1 të Konventës, përkatësisht për të vënë drejtësi mbi shkeljet e pretenduara (shiko,disa çështje të ngjashmë, Gäfgen k. Gjermanisë [GC], nr. 22978/05, §§ 144-146, ECHR 2010; Lelas k. Kroacisë, nr. 55555/08, § 51, 20 maj 2010; Karapanagiotou dhe të tjerë k. Greqisë, nr. 1571/08, § 29, 28 tetor 2010; Bjedov, cituar më sipër, § 48; Tarbuk k. Kroacisë, nr. 31360/10, § 32, 11 dhjetor 2012; dhe Jaćimović k. Kroacisë, nr. 22688/09, §§ 40-41, 31 tetor 2013)
53. Prandaj, Gjykata hedh poshtë kundërshtimin e Qeverisë. Ajo gjithashtu vëren se ankesa e ankuesit nuk eshte haptazi e pabazuar brenda kuptimit të nenit 35 § 3 (a) të Konventës. Prandaj ajo duhet të deklarohet e pranueshme
B. Meritat 1.Deklaratat e palëve Aplikanti
54. Kërkuesi dekalaron se ka patur nderhyrje në të drejtën e tij për pronë dhe për jetë private për banesë. Ai ka kërkuar para autoriteteve qeveritare për tu liruar nga taksat me të drejtë për shkak të gjendjes së djalit të tij me aftësi të kufizuara por është diskriminuar. Qeveria ka keqvlersuar rrethanat individuale të rastit të aplikantit dhe nuk ka vepruar në proporcionalitet duke vendosur një barrë të padrejtë mbi të. Arsyeja e refuzimit për lirimin e tij nga tatimet ishte sepse ai kishte pasur një shtëpi me parë në të cilen banonte e përmbushte të gjitha kërkesat për banim. Aplikanti ka kërkuar përjashtim nga taksat kur ka blerë një apartament tjetër dhe ka shitur atë të vjetrin për shkak të djalit të tij me aftësi të kufizuara dhe jo për pasurim të padrejtë. Apartamenti i vjetër nuk kishte ashensor dhe aksueshmeria për personat me aftësi të kufizuara është një nga të drejtat themelore. Megjithatë, refuzimi që ka bërë qeveria ka çuar në diskriminim ndaj tij dhe familjes së tij. Ky diskriminim ishte për shkak të injorimit të nevojave thelbësore të djalit të tij duke vlerësuar kriteret e banimit njëlloj sikur e gjithë familja të kishte aftësi të plota fizike dhe duke thënë se banesa e mëparshme kishte të gjitha kushtet dhe kënaqte nevojat e familjes. (B) Qeveria
55. Qeveria pranoi se ka pasur një ndërhyrje në të drejtat e pronësisë se ankuesit, por ata e konsideronin se një ndërhyrje e tillë ka qenë e ligjshme, se kishte ndjekur një qëllim legjitim të sigurimit të financave publike dhe se kishte qenë proporcionale.Në mënyrë të veçantë, qeveria theksoi se Shteti gëzon një liri të gjerë vlerësimi në çështjet e tatimeve dhe se autoritetet vendase kishin vendosur mirë për të vlerësuar rastetet individuale. Në rastin e aplikantit, autoritetet vendase kanë marrë sa duhet në konsideratë gjendjen e tij personale, por kishin konsideruar se ai nuk mund të përjashtohet nga taksat që ai nuk i kishte plotësuar kërkesat sipas ligjit përkatës të brendshëm.
60. Në veçanti, Qeveria parashtroi se neni 11 i Ligjit për Taksat e Transferimit të Pronave të Paluajtshme ishte i qartë për efektin e përjashtimit tatimor që mund të jepet vetëm nëse plotësohen kushtet sipas kësaj dispozite të cilat duheshin plotësuar në mënyrë kumulative. Në rastin në fjalë, kërkuesi nuk kishte përmbushur dy kushte. Së pari,banesa që kishte në pronësi në momentin kur ai e kishte blerë shtëpinë dhe kënaqte me objektivitet kërkesat për strehim të përshtatshëm për të dhe familjen e tij. Ajo kishte infrastrukturë bazë dhe higjienë që kënaqte kërkesat teknike dhe organet tatimore nuk kishin liri veprimi në vlerësimin e termit "nevojave për strehim". Sipas mendimit të Qeverisë, organet tatimore nuk ishin as të pajisura as kompetente për të vlerësuar në mënyrë objektive nevojat e shumta të veçanta të banimit të personave që kërkonin përjashtimin nga taksat. Në lidhje me kushtin e dytë, Qeveria parashtroi se ankuesi nuk e kishte permbushur kërkesën në atë vlerë që ai kishte në pronësi. Prandaj, fakti se ndërtesa nuk ishte e pajisur me një ashensor kishte qenë e pa rëndësishme. Ajo ishte në fakt qëllimi i ligjit përkatës i brendshëm për të siguruar përjashtimin nga taksat, si një ndihmë për ata individë të cilët kanë blerë pronën e tyre të parë të vërtetë dhe në veçanti ata të cilët nuk kanë ndonjë pronë të rëndësishme. Në rastin në fjalë, autoritetet vendase kanë vepruar në vlerësimin e tyre dhe ata e kishin vlerësuar në përputhje me rrethanat që aplikanti nuk ka nevojë për ndonjë ndihmë të tillë financiare, që çoi në shkarkimin e kërkesës së tij për lirim të taksave.Prandaj, sipas mendimit të Qeverisë, ankuesi nuk e kishte të nevojshme që të mbajë një barrë të tepërt individuale.
61. Qeveria argumentoi gjithashtu se nuk ka pasur trajtim diskriminues të aplikuesit në lidhje me aftësinë e kufizuar të fëmijës së tij që arsyeja për shkarkimin e kërkesës së përjashtimit të taksave ishte gjendja e tij financiare. Ky kishte një justifikim objektiv dhe i arsyeshëm se shteti kishte kërkuar për të mbrojtur individët financiarisht në nevojë, prej te cilëve paditësi nuk ishte pjese se ai kishte në pronësi një banesë të përshtatshme.
62. Qeveria më tej theksoi se shteti, si palë në CRPD, ka zbatuar një sërë masash pozitive që kanë për qëllim sigurimin e aksesit për personat me aftësi të kufizuara dhe se përshtatja e gati shtatëdhjetë për qind të ndërtesave publike në Zagreb kanë pësuar ndryshime për këtë qëllim. Për më tepër, një vizitë e kohëve të fundit nga ana e Raportuesit Special të Kombeve të Bashkuara për Aftësinë e Kufizuar në Kroaci kishte duartrokitur këto përpjekje të bëra nga shteti. Përsa i përket në mënyrë të veçantë përjashtimeve tatimore sipas Ligjit për Taksat për Transferimin e Pronës së Paluajtëshme, Qeveria ka theksuar se masat pozitive të zbatuara nga shteti janë për qëllim kryesisht që të ndihmohen individët financiarisht në nevojë dhe të adresojnë nevojat e të gjithë grupeve të rrezikuara. Megjithatë, shteti kishte krijuar avantazhe të ndryshme tatimore vend për personat me aftësi të kufizuara, për shembull, për taksimin mbi të ardhurat dhe shërbimet shëndetësore. Për më tepër, në harmonizimin e aktiviteteve të saj me kërkesat relevante ndërkombëtare, shteti ka miratuar strategjinë kombëtare për sigurimin e mundësive të barabarta për personat me aftësi të kufizuara për periudhën ndërmjet viteve 2007 dhe 2015, dhe në mënyrë aktive zhvillimin e aktiviteteve të ndryshme në nivel kombëtar dhe lokal për mbledhje për nevojat e personave me aftësi të kufizuara.
(C) Ndërhyrja e palës së tretë
63. Ndërhyrësit e palës së tretë parashtruan se standardet përkatëse të KDPAK, veçanërisht në lidhje me konceptet e aksesit, mosdiskriminimit dhe akomodimit të arsyeshëm, duhet të informojnë Gjykatën në vlerësimin e pajtueshmërisë e shtetit me detyrimet e Konventës lidhur me personat me aftësi të kufizuara. Ata në mënyrë të veçantë paraqesin se ka pasur një lidhje të ngushtë mes aksesit dhe akomodimit të arsyeshëm të cilat në fund të fundit kane pasur të njëjtin qëllim për të siguruar gëzimin efektiv dhe ushtrimin e të drejtave në baza të barabarta me të tjerët. Kanë qenë, megjithatë, dallimet në mes të dy koncepteve në se masa e qasjes së përgjithshme duhet të ofrohen në pritje të nevojave aksesit të popullatës me aftësi të kufizuara, ndërsa akomodimi i arsyeshëm ka përfshirë masa specifike të drejtuara në një individ të caktuar me aftësi të kufizuara, të cilat duhet të ofrohen menjëherë.
64. Ndërhyrësit e palës së tretë më tej kane theksuar se e drejta ndërkombëtare e të drejtave të njeriut është zhvilluar për të siguruar ndalimin e diskriminimit nga ana e shoqatës, e cila bën fjalë për raste ku është diskriminuar një individ në bazë të karakteristikave vetjake, por për shkak të tij ose të një marrëdhënie me dikë tjetër që kishte një karakteristikë të tillë. Ky parim është i mishëruar në disa juridiksione në gjithë Evropën dhe gjithashtu mund të gjendet në Aktin për Parandalimin e Diskriminimit. Ka pasur edhe një thirrje në rritje nga mekanizma ndërkombëtarë për të drejtat e njeriut për masa pozitive që do të merren nga shteti për të siguruar qasje në strehim të personave me aftësi të kufizuara. Juridiksioni kombëtar, në veçanti në kuadër të Bashkimit Evropian, ka filluar zbatimin e këtyre veprimeve, disa prej të cilave përfshihen edhe reduktime tatimore ose përjashtime.
65. Ndërhyrësit e palës së tretë gjithashtu theksuan se gëzimi i të drejtave nga ana e personave me aftësi të kufizuara duhet të sigurohet pa asnjë diskriminim. Për më tepër, që jetojnë në shtëpitë e paarritshme duke penguar pjesëmarrjen në jetën e komunitetit duke çuar në izolimin dhe veçimin e individit me aftësi të kufizuara dhe të gjithë familjes. Në veçanti, Ndërhyrësit e Palës së Tretë theksuan se dështimi për të siguruar strehim të arsyeshëm çoi në diskriminim të personit, bazuar në aftësitë e kufizuara. Vlerësimi i Gjykates Parimet e Përgjithshme
66. Gjykata vëren se parimi qendror i ankimit të ankuesit është trajtimi i tij, i dyshuar si diskriminues në zbatimin e legjislacionit tatimor përkatës, në kundërshtim me nenin 14 të Konventës në lidhje me nenin 1 të Protokollit nr 1. Gjykata, pra, do të adresojë ankesën në këtë drejtim në bazë të parimeve përkatëse të mëposhtme nga jurisprudenca e saj sipas nenit 14 të Konventës.
67. Gjykata është shprehur në mënyrë të vazhdueshme se neni 14 plotëson dispozitat e tjera thelbësore të Konventës dhe Protokolleve të saj. Ajo nuk ka ekzistencë të pavarur pasi ajo ka efekt vetëm në lidhje me "gëzimin e të drejtave dhe lirive". Edhe pse aplikimi i nenit 14 nuk presupozon një shkelje të këtyre dispozitave nuk mund të ketë vend për zbatimin e saj, përveç nëse faktet në çështje jane brenda kuadrit të një ose më shumë prej tyre. Ndalimi i diskriminimit në nenin 14 shtrihet përtej gëzimit të të drejtave dhe lirive të cilat Konventa dhe Protokollet e saj kërkojnë çdo shtet ti garantoje. Kjo vlen edhe për ato të drejta shtesë, që bien brenda sferës së përgjithshme të çdo neni të Konventës, për të cilat shteti ka vendosur vullnetarisht ti garantoje.
68. Gjykata ka përcaktuar në jurisprudencën e saj se vetëm dallimet në trajtimin të bazuara në një karakteristikë të identifikueshme, ose statusi, janë në gjëndje të quhen diskriminim brenda kuptimit të nenit 14.
69. Në përgjithësi, në mënyrë që një çështje të ngrihet sipas nenit 14 duhet të ketë një ndryshim në trajtimin e personave në situata analoge apo afërsisht të ngjashme. Megjithatë, jo çdo dallim në trajtim do të përbëjë shkelje të nenit 14. Një ndryshim në trajtim është diskriminues nëse nuk ka justifikim objektiv ose të arsyeshëm; me fjalë të tjera, në qoftë se ai nuk ndjek një qëllim legjitim ose nëse nuk ka një marrëdhënie të arsyeshme të proporcionalitetit midis mjeteve të përdorura dhe qëllimit që kërkohet të realizohet.
70. Për më tepër, neni 14 nuk u ndalon Palëve Kontraktuese që ti trajtojnë grupet në mënyrë te ndryshme për të korrigjuar "pabarazitë faktike" mes tyre. Në të vërtetë, e drejta për të mos qënë i diskriminuar në gëzimin e të drejtave të garantuara sipas Konventës shkelet edhe kur Shtetet, pa një justifikim objektiv dhe të arsyeshëm, dështojnë për të trajtuar ndryshe personat situata e të cilëve është e ndryshme.
71. Gjykata ka pranuar gjithashtu se një politikë e përgjithshme apo masë që ka efekte të dëmshm në mënyrë disproporcionale mbi një grup të caktuar mund të konsiderohet diskriminuese pavarësisht se nuk ka për qëllim në mënyrë të veçantë të preki atë grup, dhe se diskriminimi potencialisht në kundërshtim me Konventën mund të rezultojë nga një situate de facto. Ky është vetëm rasti, megjithatë, në qoftë se politika ose masa e tillë nuk ka justifikim "objektiv dhe të arsyeshem", në qoftë se ajo nuk ndjek një "qëllim të ligjshëm" ose nëse nuk ka një "marrëdhënie të arsyeshme të proporcionalitetit" midis mjeteve të angazhuara dhe qëllimit që kërkohet të realizohet.
72. Shtetet Kontraktuese gëzojnë një liri të caktuar vlerësimi për të përcaktuar nëse dhe në çfarë mase dallimet në situata të ndryshe justifikojnë një trajtim të ndryshëm. Shtrirja e hapësirës së vlerësimit do të ndryshojë në varësi të rrethanave, objektit dhe subjektit.
73. Nga njëra anë, liri më e madhe në vleresim i lejohet zakonisht shtetit sipas Konventës kur bëhet fjalë për masa të përgjithshme të strategjisë ekonomike apo sociale. Kjo gjithashtu përfshin masa në fushën e tatimeve. Megjithatë, masa të tilla duhet të zbatohen në mënyrë jodiskriminuese dhe në përputhje me kërkesat e proporcionalitetit. Nga ana tjetër, nëse një kufizim në të drejtat themelore vlen për një grup të veçantë të rrezikuar në shoqëri që ka vuajtur diskriminim të konsiderueshëm në të kaluarën, atëherë liria në vleresimin e Shtetit është në thelb më e ngushtë dhe ajo duhet të ketë arsye me më shumë peshë për kufizimet në fjalë. Arsyeja për këtë qasje, e cila vë në dyshim disa klasifikime të caktuara në vetvete, është se grupe të tilla kanë qenë historikisht objekt i paragjykimeve me pasoja të përhershme, duke rezultuar në përjashtimin e tyre social. Paragjykime të tilla mund të sjellin stereotipet në legjislacion të cilat ndalojne vlerësimin individual të kapaciteteve dhe nevojave të tyre. Gjykata tashmë ka identifikuar një numër të grupeve të tilla në nevojë që kanë pësuar trajtim të ndryshëm për shkak të karakteristikave apo statusit të tyre, duke përfshirë dhe ata me aftësi të kufizuara. Për më tepër, në lidhje me të gjitha veprimet lidhur me fëmijët me aftësi të kufizuara interesi më i mirë i fëmijës duhet të jetë konsiderata mbizotëruese.
74. Së fundi, në lidhje me barrën e provës në lidhje me nenin 14 të Konventës, Gjykata është shprehur se pasi aplikanti ka treguar një ndryshim në trajtim, i takon qeverisë për të treguar se ajo ishte e justifikuar. (b) Zbatimi i këtyre parimeve në rastin konkret Nëse çështjet që i përkasin ankesës bien brenda qëllimit të nenit 1 të protokollit 1
75. Gjykata vëren se është e pakontestueshme mes palëve se rrethanat e çështjes në fjalë, në lidhje me çështjet e tatimeve, janë në kuadër të fushëveprimit të nenit 1 të Protokollit nr.1, duke e bërë nenin 14 të Konventës të aplikueshem. Gjykata nuk sheh ndonjë arsye për të mbajtur qëndrim ndryshe. Nëse aftësitë e kufizuara të fëmijës së aplikantit sollën situaten e aplikantit brenda termit “status tjetër” në nenin 14 të Konventës
76. Gjykata tashmë ka konstatuar se gjëndja shëndetësore e një personi, duke përfshirë aftësinë e kufizuar dhe paaftesi të ndryshme shëndetësore bien nën termin "status tjetër" në tekstin e nenit 14 të Konventës...
77. Ҫështja në fjalë ka të bëjë me një situatë në të cilën kërkuesi nuk pretendon trajtim diskriminues lidhur me aftësinë e kufizuar të tij, por në vend të kesaj trajtim të pafavorshëm për shkak të aftësisë së kufizuar të fëmijës së tij, me të cilin ai jeton dhe për të cilët ai ofron kujdes. Me fjalë të tjera, në këtë rast shtrohet pyetja se në çfarë mase aplikanti, i cili nuk i përket vetë një grupi të diskriminuar, por gjithësesi vuan nga një trajtim më pak i favorshëm për shkak të aftësisë së kufizuar të fëmijës së tij.
78. Në lidhje me këtë, Gjykata rithekson se fjalët "status tjetër", janë dhënë në përgjithësi nga një kuptim i gjerë në jurisprudencën e saj dhe interpretimi i tyre nuk ka qenë i kufizuar në karakteristika të cilat janë personale në kuptimin e atyre të lindura ose të përhershme. Kështu, për shembull, çështja e diskriminimit u ngrit në rastet kur statusi i aplikantëve, i cili ka shërbyer si shkak për një trajtim diskriminues, është përcaktuar në lidhje me gjendjen e tyre familjare, i tillë si vendbanimi i fëmijëve të tyre. Kështu si vijon, në dritën e objektit të tij dhe natyrës së të drejtave të cilat ajo kërkon të mbrojë, se neni 14 i Konventës mbulon edhe raste në të cilat një individ trajtohet në mënyrë diskriminuese në bazë të statusit të një personi tjetër apo karakteristikave të mbrojtura.
79. Prandaj, Gjykata konstaton se trajtimi i pretenduar si diskriminues i aplikantit për shkak të aftësisë së kufizuar të fëmijës së tij, me të cilin ai ka lidhje të ngushta personale dhe për të cilin ai ofron kujdes, është një formë e diskriminimit me bazë në aftësitë e kufizuara të mbuluara nga neni 14 i Konventes. Nësë kishte një trajtim të diferencuar midis njerzve në situata të ngjashme apo një dështim për të trajtuar ndryshëm persona në situata të ndryshme.
80. Gjykata më tej vëren se ankuesi pretendoi trajtim diskriminues në zbatimin e legjislacionit të brendshëm tatimor të pronës së paluajtshme në krahasim me blerësit e tjere të pronave, me të cilën ata zgjidhën nevojat e tyre për strehim në rrethanat ku prona që kishin në pronësi nuk i plotëson nevojat për strehim të familjeve të tyre. Në mënyrë të veçantë, kërkuesi pretendoi se nga shitja e apartamentit të tij, i vendosur në katin e tretë të një ndërtese banimi në Zagreb, dhe duke lëvizur në një shtëpi në Samobor, ai krijoi për herë të parë kushtet e strehimit të përshtatshme me situatën në të cilën familja e tij ndodhej që nga lindja e fëmijës së tij me aftësi të kufizuara. Kjo ka të bëjë veçanërisht me faktin se ndërtesa e banimit ku banonte më parë nuk është e pajisur me një ashensor dhe për këtë arsye ishte mjaft e veshtirë, prej rritjes së djalit, për aplikantin dhe familjen e tij për të nxjerre atë nga banesa për ta vizituar një mjek, ose për ta çuar atë për fizioterapi, dhe në kopsht ose në shkollë, dhe për të përmbushur nevojat e tjera sociale.
81. Gjykata vëren se nuk ka mosmarrëveshje mes palëve se djali i ankuesit ishte një person me aftësi të kufizuara të mëdha dhe të shumta dhe se ai kërkon kujdes me kohë të plotë dhe vëmendje te madhe. Kjo gjithashtu, vendosi përfundimisht nga raporti i shërbimeve sociale të kujdesit i cili e shpalli atë 100 për qind me aftësi të kufizuara. Prandaj, paraqitet çështja nëse banesa në fjalë mund të konsiderohet si vendstrehim i përshtatçëm për nevojat e banimit të familjes së aplikantit pas lindjes së fëmijës së tij me aftësi të kufizuara.
82. Sipas mendimit të Gjykatës, nuk ka dyshim se apartamenti i aplikantit në Zagreb, i blerë tre vjet para lindjes së djalit të tij, i vendosur në katin e tretë të një ndërtese banimi, pa një ashensor, dëmton rëndë lëvizshmërinë e djalit të tij dhe si pasojë kërcënon zhvillimin e tij personal dhe aftësinë për të arritur potencialin e tij maksimal, duke e bërë jashtëzakonisht të vështirë për të që të marrë pjesë në komunitetin dhe aktivitetet edukative, kulturore dhe sociale të fëmijëve.
83. Prandaj, Gjykata konstaton se duke kërkuar për të ndryshuar banesën në fjalë, duke blerë një shtëpi që ishte e përshtatshme për nevojat e familjes së tij, aplikanti ishte në një pozitë me çdo person tjetër i cili kishte ndryshuar vendbanim, duke blerë një tjetër pronë të paluajtshme, sipas normave të legjislacionit përkatës të brendshëm tatimor, infrastrukturës bazë dhe kërkesave teknike te akomodimit. Gjendja e tij megjithatë ndryshon në lidhje me kuptimin e termit "kërkesat e infrastrukturës bazë", e cila, në funksion të aftësisë së kufizuar të djalit të tij dhe standarteve relevante kombëtare dhe ndërkombëtare, nënkupton edhe aksesin e nevojshëm në objekte të tilla si, në rastin konkret, ekzistenca e një ashensori.
84. Megjithatë, Gjykata vëren se Zyra e Taksave Samobor mori parasysh se, duke pasur parasysh sipërfaqjen e banesës në pronësi të kerkuesit në Zagreb dhe ekzistencën e infrastrukturës, si ujë, energji elektrike dhe qasje në shërbimet e tjera publike, nuk mund të të thuhet se ankuesi nuk kishte kushte. Prandaj, ai u përjashtua nga përfitimi uljes në tatim për blerjen e një prone që përmbush në të vërtetë nevojat e banimit të familjes së tij.
85. Ky vendim u la në fuqi nga ana e Ministrisë dhe Gjykatës së Lartë Administrative. Përsëri, si me Zyrën Tatimore Samobor, asnjë konsideratë nuk është marrë për nevojat specifike të familjes së aplikantit që lidhen me aftësinë e kufizuar të fëmijës së tij. Për më tepër, Gjykata e Lartë Administrative i quajti argumentet e tij të pabazuara. Gjykata Kushtetuese nuk e ka adresuar këtë çështje.
86. Duke pasur parasysh sa më sipër, Gjykata konstaton se nuk ka asnjë dyshim se autoritetet kompetente vendore nuk njohin specifikat faktike të gjendjes së ankuesit në lidhje me çështjen e infrastrukturës bazë dhe kërkesat e akomodimit teknik që plotësojnë nevojat e banimit të familjes së tij. Autoritetet vendase mbajten një pozicion kufizues në lidhje me rastin konkret të aplikantit, duke mos marrë parasysh nevojat specifike të aplikantit dhe familjes së tij.
87. Mbetet të shihet nëse i njëjti trajtim i aplikantit si çdo blerës tjetër i pronës së paluajtshme ka një justifikim objektiv dhe të arsyeshëm. (iv) Nëse kishte një justifikim të arsyeshëm dhe objektiv
88. Qeveria ngriti dy argumente për justifikimin e vendimeve të autoriteteve vendase. Së pari, Qeveria argumentoi se legjislacioni i brendshëm parashikon kritere objektive për vërtetimin e kushteve themelore të infrastrukturës të vendbanimit, i cili nuk lejon asnjë liri në vendimarrje për autoritetet administrative tatimore; dhe së dyti, se kërkuesi nuk kishte përmbushur kërkesat financiare për përjashtim nga taksat per shkak të gjendjes se tij financiare.
89. Për sa i përket argumentit të parë, Gjykata nuk mund të mos vëzhgoj se Qeveria, me vullnetin e saj nuk ka fuqizuar autoritetet përkatëse në vend për të ndërtuar një mardhenie të rregullt proporcionaliteti midis mjeteve të përdorura dhe qëllimit që duhet të arrihet në rastin e veçantë të aplikantit. Për këtë arsye, në kundërshtim me kërkesat e nenit 14 të Konventës, autoritetet nuk ishin në gjendje të ofronin justifikim objektiv dhe të arsyeshëm për dështimin e tyre për të korrigjuar pabarazinë faktike përkatëse në rastin e aplikantit.
90. Gjykata vëren, megjithatë, duke qenë e vetëdijshme se është së pari detyrë e autoriteteve kombëtare, kryesisht gjykatave, të interpretojnë dhe të zbatojnë ligjin e brendshëm, e se dispozita përkatëse e Ligjit per Shitjen e Pronave te Patundshme është shprehur në terma të përgjithshme dhe duke iu referuar vetëm "infrastrukturës bazë" dhe "kërkesave higjienike dhe teknike".
91. Më tej, Gjykata vëren se dispozitat e tjera përkatëse të ligjit të brendshëm japin disa udhëzime në lidhje me çështjen e kërkesave themelore të aksesueshmërisë për personat me aftësi të kufizuara. Kështu me ligj, për personat me lëvizshmëri të kufizuar parashikohet prania e një ashensori në ndertesën ku ato jetojnë. Megjithatë, nuk ka asgjë që sugjeron se ndonjë nga autoritetet kompetente të vendit në rastin në fjalë e konsideron ligjin e brendshëm, të aftë për të plotësuar kuptimin e termave sipas Ligjit për Shitjen e Pronave të Patundshme.
92. Për më tepër, Gjykata vëren se duke respektuar kërkesat e përcaktuara në Ligjin për Shitjen e Pronave të Patundshme, shteti i paditur ka marr përsipër një detyrim për të marrë në konsideratë parimet e saj të rëndësishme, të tilla si akomodimi i arsyeshëm, aksesi dhe mosdiskriminimi ndaj personave me aftësi të kufizuara në lidhje me pjesëmarrjen e plotë dhe të barabartë në të gjitha aspektet e jetës shoqërore, dhe në këtë sferë autoritetet vendase, siç pohohet nga Qeveria, kanë ndërmarre disa masa përkatëse. Në rastin në fjalë, megjithatë, autoritetet përkatëse vendase nuk kane marrë në konsideratë këto detyrime ndërkombëtare të cilat shteti ndërmori për të respektuar.
93. Në përputhje me rrethanat në vijim, në kundërshtim me atë që qeveria deklaroi, se çështja në rastin konkret nuk është ajo në të cilin legjislacioni i brendshëm nuk linte vend për një vlerësim individual të kërkesave për përjashtim tatimor të personave në situatë të aplikantit. Çështja në këtë rast është mënyra në të cilën legjislacioni është zbatuar në praktikë i cili nuk arriti të akomodojë mjaftueshëm kërkesat e veçanta të rastit të aplikantit që lidhen me aftësinë e kufizuar të fëmijës së tij dhe, në veçanti, me interpretimin e termit "kërkesat baze të infrastrukturës" për strehimin e një personi me aftësi të kufizuara.
94. Për më tepër, në bazë të argumentit të dytë të parashtruar nga qeveria, aplikanti u perjashtua nga shmangia e tatimit për shitblerjen e pasurisë së paluajtshme në bazë të gjendjes së tij financiare dhe në veçanti të vlerës së banesës që kishte në pronësi më parë në Zagreb. Arsyeja, sipas qeverisë, për këtë ishte fakti se shmangia nga tatimi në bazë të Ligjit per Shitjen e Pronave të Patundshme kishte për qëllim për të mbrojtur personat financiarisht të disavantazhuar dhe sipas mendimit të Qeverisë, aplikanti nuk ishte njëri prej tyre.
95. Gjykata konstaton se në parim, mbrojtja e personave financiarisht në nevojë duke zbatuar masat përkatëse të përjashtimit të taksave mund të konsiderohet si arsyetim objektiv për një trajtim diskriminues. Në të vërtetë, kjo do të duket se çështja e gjendjes financiare të një individi që aplikon për lirim nga tatimi per transferimin e një pronë të paluajtshme ishte kumulative relevante së bashku me faktorë të tjerë gjatë vlerësimit të detyrimimit të tij ose të saj tatimor.
96. Megjithatë, në lidhje me rastin konkret të aplikantit, gjykata vë re se arsyeja e përjashtimit të aplikantit nga lirimi nga tatimi është se apartamenti i tij në Zagreb i përmbushte kushtet për të strehuar familjen e tij. Referenca e vetme për elementin financiar të dispozitës së përjashtimit të taksave sipas Ligjit për Shitjen e Pronave të Patundshme është bërë nga Ministria. Megjithatë, kjo është bërë pa ndonjë vlerësim konkret të aspekteve përkatëse financiare të rastit të aplikantit, një praktikë kjo e ndjekur herë të tjera në rastet e ngjashme me atë të aplikantit.
97. Në përputhje me rrethanat, pranimi i argumentit të qeverisë do të ishte nga ana e Gjykatës në lidhje me rëndësinë konkrete të situatës financiare të aplikantit për kërkesën e përjashtimit të taksave, brenda kuptimit të ligjit vendas. Gjykata prandaj nuk është në gjendje të pranojë se mbrojtja e personave të pafavorizuar financiarisht është arsyeja që justifikon trajtimin diskriminues të aplikantit.
98. Duke pasur parasysh sa më sipër, dhe në veçanti në mungesë të vlerësimit përkatës të të gjitha rrethanave të rastit nga autoritetet kompetente vendore, Gjykata nuk është e mendimit se ata dhanë një justifikim objektiv dhe të arsyeshëm për dështimin e tyre për të marrë në konsideratë pabarazinë me vend për situatën e aplikantit kur bënë një vlerësim të detyrimit të tij tatimor.
99. Prandaj, Gjykata konstaton se ka pasur shkelje të Nenit 14 të Konventës në lidhje me nenin 1 të Protokollit nr.1.
100. Kjo e bën të panevojshme për gjykatën të marrë në shqyrtim veçmas ankesën e ankuesit sipas nenit 1 të Protokollit nr.1 të marrë vetëm.
PRETENDIMI PËR SHKELJE TË NENIT 8 DHE 14 TË KONVENTËS
101. Kërkuesi pretendoi shkelje të së drejtës për respektimin e jetës private dhe familjare dhe banesës në lidhje me aplikimin e padrejtë dhe diskriminues të legjislacionit tatimor vendas. Ai u mbështet në nenet 8 dhe 14 të Konventës.
102. Qeveria kundërshtoi këto akuza.
103. Në rrethanat e çështjes në fjalë, Gjykata është e mendimit se pabarazia e trajtimit në cilin kërkuesi pretendoi të jetë një viktimë është marrë sa duhet në konsideratë në vlerësimin e mësipërm që ka çuar në konstatimin e shkeljes së Nenit 14 të Konventës në lidhje me nenin 1 të Protokollit nr.1. Rrjedhimisht, konstaton se ndërkohë që kjo ankesë është gjithashtu e pranueshme, nuk ka asnjë arsye për të marrë në shqyrtim veçantë të njëjtat fakte nga pikëpamja e neneve 8 dhe 14 të Konventës (shiko për shembull, Mazurek k. Francës, nr. 34406/97, § 56, ECHR 2000‑II; dhe Efe, cituar më lartë, § 55)
Pretendimi pËr shkeljen e nenit 1 tË protokollit nr. 12
104. Kërkuesi u ankua se ai ishte diskriminuar nga mënyra e zbatimit të legjislacionit tatimor që nuk arriti të dallojë gjëndjen e tij nga situata e përgjithshme sipas dispozitave përkatëse mbi përjashtimin e taksave. Ai u mbështet në nenin 1 të Protokollit Nr 12.
105. Qeveria e kundërshtoi këtë argument.
106. Gjykata ka konstatuar tashmë se mënyra e zbatimit të legjislacionit tatimor e cila nuk arriti të dallojë gjendjen e aplikantit nga situata e përgjithshme, sipas dispozitave përkatëse mbi përjashtimit të taksave arriti në diskriminim në shkelje të nenit 14 marrë së bashku me nenin 1 të Protokollit Nr 1.
107. Duke pasur parasysh këtë konstatim, Gjykata konsideron se nuk është e nevojshme të shqyrtohet veç e veç nëse, në këtë rast, ka pasur edhe shkelje të nenit 1 të Protokollit Nr 12 të Konventës.
Zbatimi i nenit 41 TË konventËS
Neni 41 i Konventës parashikon:
"Kur Gjykata konstaton se ka pasur një shkelje të Konventës ose të Protokolleve të saj, dhe nëse e drejta e brendshme e Palës së Lartë Kontraktuese lejon te behet vetem nje ndreqje e pjesshme, Gjykata, kur është e drejte, i akordon shpërblim të drejtë pales së demtuar. " Dëmi
108. Kërkuesi pretendoi 11,010.00 euro (EUR) në lidhje me dëmin pasuror në lidhje me shumën e tatimit që ai kishte qenë i detyruar të paguajë, dhe 10,000 euro në lidhje me dëmin jopasuror.
109. Qeveria konsideroi pretendimin e aplikantit të tepruar, të pabaze dhe të pabazuar.
110. Në lidhje me dëmin financiar të pretenduar, Gjykata, duke pasur parasysh konstatimet e saj në lidhje me Nenin 14 të Konventës në lidhje me nenin 1 të Protokollit nr.1, në lidhje me diskriminimin ndaj aplikantit lidhur me aplikimin e legjislacionit tatimor vendas, konsideron se nuk mund të spekulojë në masën e detyrimeve tatimore të aplikantit, që kanë të bëjnë veçanërisht me pyetjen nëse gjendja e tij financiare justifikon një përjashtim nga taksat. Kështu, duke mos qenë në gjendje për të vlerësuar pretendimin e ankuesit për dëmin material, Gjykata i referohet mundësisë që ka aplikanti në dispozicion për të kërkuar rihapjen e procedurës në pajtim me nenin 76 të Ligjit për Mosmarrveshjet Administrative, e cila do të mundësonte një shqyrtim të freskët e pretendimit të tij në nivel kombëtar.
111. Nga ana tjetër, Gjykata çmon se kërkuesi duhet të ketë pësuar dëm jomonetar i cili nuk kompensohet mjaftueshem me konstatimin e shkeljes. Duke vendosur mbi baza të barabarta, ajo i jep ankimuesit EUR 5,000 në lidhje me dëmin jomonetar, plus çdo taksë që mund të jetë e tatueshme mbi këtë shumë.
112. Ankuesi pretendoi edhe 11,652.49 euro dhe 4,900 paund (GBP, rreth 6,800 euro) për kostot dhe shpenzimet para gjykatave kombëtare dhe për ato para Gjykatës.
Qeveria konsideroi pretendimin e aplikantit të pabazuar.
Sipas jurisprudencës së Gjykatës, një ankues ka të drejtën e rimbursimit të kostove dhe shpenzimeve vetëm në masën që ka treguar se këto kanë qenë në të vërtetë dhe të shkaktuara domosdoshmërisht dhe janë të arsyeshme në sasi. Në rastin në fjalë, duke pasur në pronësi të tij dhe kriteret e mësipërme, Gjykata çmon të arsyeshme të caktojë shumën e 11,500 EUR për mbulimin e shpenzimeve.
B. Kostot dhe shpenzimet
113. Ankuesi pretendoi edhe 11,652.49 euro dhe 4,900 paund (GBP, rreth 6,800 euro) për kostot dhe shpenzimet para gjykatave kombëtare dhe për ato para Gjykatës.
114. Qeveria i konsideroi pretendimet e aplikantit të pabaza dhe të pabazuara.
115. Sipas jurisprudencës së Gjykatës, një ankues ka të drejtën e rimbursimit të kostove dhe shpenzimeve vetëm në masën që ka treguar se këto kanë qenë në të vërtetë dhe të shkaktuara domosdoshmërisht dhe janë të arsyeshme në sasi. Në rastin në fjalë, duke qënë se kjo gjë justifikohet me dokumente dhe kriteret e mësipërme, Gjykata çmon të arsyeshme të caktojë shumën e 11,500 EUR për mbulimin e shpenzimeve sipas të gjitha kostove , plus çdo taksë që mund të jetë e tatueshme.
C. Fitimi i munguar
116. Gjykata çmon të nevojshme se interesi i mospagimit duhet të bazohet në normën marzhinale të huadhënies të Bankës Qendrore Europiane, së cilës duhet t’i shtohen tre pikë për qind.
PËr kËto arsye, gjykata, unanimisht,
1. Deklaron aplikimin të pranueshem;
2. Vendos se ka pasur shkelje të Nenit 14 të Konventës në lidhje me nenin 1 të Protokollit nr.1;
3. Vendos se nuk ka nevojë për të shqyrtuar veçmas ankesën sipas nenit 1 të Protokollit nr.1 të marrë vetëm;
4. Gjykon se nuk ka çështje më vete të lindur sipas nenit 8 të marrë veç dhe në lidhje me nenin 14 të Konventës, ose në bazë të nenit 1 të Protokollit nr 12;
6. Hedh poshtë pretendimet e tjera të aplikantit.
Stanley NaismithIşil Karakaş
KancelarKryetar
Full & Egal Universal Law Academy