© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, /diplomacy. Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, /dyplomacja. Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA
Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 215
Luty 2018 r.
Hadzhieva p. Bułgarii – skarga nr 45285/12
Wyrok z 01.02.2018 r. [Piąta Sekcja]
Art. 8 Konwencji[1]
Obowiązki pozytywne
Brak zapewnienia opieki nad czternastoletnią dziewczynką w czasie policyjnego pozbawienia wolności jej rodziców: naruszenie, brak naruszenia
Fakty – Skarżąca, która miała wówczas czternaście lat, przebywała sama w domu w dniu 4 grudnia 2002 r., gdy przybyli funkcjonariusze policji, by zatrzymać jej rodziców w następstwie wniosku o ekstradycję skierowanego przez Turkmenistan. Jej rodzice, którzy w tym czasie przebywali poza domem, zostali zatrzymani po powrocie i umieszczeni w areszcie. Skarżąca została sama w domu. Została połączona z rodzicami w dniu 17 grudnia 2002 r. po ich zwolnieniu za kaucją. Skarżąca dochodziła następnie odszkodowania za stres i cierpienie, które przeżyła z uwagi na brak zorganizowania dla niej przez władze wsparcia i opieki w czasie, gdy jej rodzicie pozostawali pozbawieni wolności. Oddalając jej roszczenie, sąd apelacyjny stwierdził, że, nawet jeśli pozostawiono ją samą po zatrzymaniu rodziców, nie można przypisać odpowiedzialności za to policji, prokuraturze ani sądowi, ponieważ jej matka oświadczyła na posiedzeniu sądu w dniu 6 grudnia 2002 r., dwa dni po zatrzymaniu, że jest ktoś, kto się nią opiekuje.
Prawo – Art. 8
(a) Początkowy okres między zatrzymaniem a pierwszym posiedzeniem sądu – Sytuacja w sposób wyraźny pociągała za sobą zagrożenie dla dobra skarżącej, gdyż miała ona czternaście lat w czasie, gdy zatrzymano jej rodziców. Na mocy stosownych przepisów krajowych władze były w obowiązku, jak się wydaje od chwili zabrania rodziców do aresztu, albo umożliwić im zorganizowanie dla niej opieki, albo zasięgnąć informacji o jej sytuacji z urzędu. Były także zobowiązane zapewnić jej pomoc oraz wsparcie i świadczenia, jakich potrzebowała, czy to w domu, rodzinie zastępczej, czy też w wyspecjalizowanej instytucji. Rząd nie twierdził, że właściwe władze podjęły którekolwiek z tych działań w jakimkolwiek momencie przed posiedzeniem sądu, które miało miejsce dwa dni po zatrzymaniu rodziców. A zatem, w odniesieniu do początkowego, dwudniowego okresu władze nie wypełniły swego obowiązku pozytywnego zapewnienia skarżącej ochrony i opieki na czas nieobecności jej rodziców.
Rozstrzygnięcie: naruszenie (czterema głosami do trzech).
(b) Okres od posiedzenia sądu do zwolnienia rodziców – Właściwe władze nie miały powodów, by po posiedzeniu sądu w dniu 6 grudnia 2002 r. zakładać lub podejrzewać, że skarżąca pozostała sama i nie zapewniano jej opieki w czasie nieobecności rodziców. W tych okolicznościach, ich obowiązek przewidziany prawem krajowym zaopiekowania się dziećmi osób pozbawionych wolności, jeśli opieka nie jest zapewniona, nie miał po tym posiedzeniu zastosowania. Rodzice byli osobami wykształconymi, profesjonalnymi i posiadającymi widoczne środki, troszczącymi się o swoją córkę. Żaden z rodziców na żadnym etapie nie zwrócił uwagi jakichkolwiek organów na to, że córka pozostała sama, ani nie wyrażali oni żadnego zaniepokojenia w sprawie opieki nad nią w czasie ich nieobecności. W istocie, matka najwyraźniej oświadczyła przed sądem, że jest ktoś, kto się nią opiekuje. Dodatkowo, rodzice byli reprezentowani przez adwokata z wyboru, który uczestniczył w posiedzeniu sądu, gdy sędzia pytał o opiekę nad skarżącą. Prawnik ten reprezentował ich przez cały okres pozbawienia wolności i był sąsiadem rodziny skarżącej.
A zatem w sytuacji, w której w przedmiotowym czasie nie zostały podjęte żadne kroki przez lub w imieniu rodziców, oparcie się przez sądy na protokole z posiedzenia w sprawie pozbawienia wolności i uznanie na tej podstawie, że ani policja, prokuratura, ani sądy nie były zobowiązane do prowadzenia dalszych ustaleń na temat sytuacji skarżącej, nie stanowiło braku odpowiedniego działania w kontekście obowiązków wynikających z art. 8 Konwencji.
Rozstrzygnięcie: brak naruszenia (jednogłośnie).
Art. 41: 3.600 euro z tytułu szkody niemajątkowej.
(Zobacz także podobną sprawę rozstrzygniętą na podstawie art. 3 Konwencji – Ioan Pop i Inni p. Rumunii, skarga nr 52924/09, wyrok z 6 grudnia 2016 r., Nota informacyjna nr 202).
© Council of Europe/European Court of Human Rights
Niniejsze streszczenie przygotowane przez Kancelarię nie wiąże Trybunału.
Link do Not informacyjnych nt. orzecznictwa
[1] Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z późn. zm.).
Full & Egal Universal Law Academy